ΣτΕ 415/2017 [Μη έγκριση κατά τον αρχαιολογικό νόμο εγκατάστασης και λειτουργίας φωτοβολταϊκού σταθμού]
Περίληψη
-Η αιτιολογία της προσβαλλόμενης απορριπτικής απόφασης του Υπουργού Πόλιτισμου και Τουρισμού, κατά την οποία το προτεινόμενο έργο επιφέρει έμμεση βλάβη στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Κορίνθου και του Ακροκορίνθου, στηρίζεται στην προπεριγραφείσα γνωμοδότηση του Κ.Α.Σ., στις εισηγήσεις των συναρμοδίων αρχαιολογικών υπηρεσιών, καθώς και σε αυτοψία υπαλλήλων αμφοτέρων των Εφορειών και είναι νόμιμη και επαρκής. Πρέπει να απορριφθεί ο λόγος ακυρώσεως με τον οποίον προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη απόρριψη του επίμαχου αιτήματος είναι αόριστη και αναιτιολόγητη και δεν εξειδικεύει τη βλάβη που πρόκειται να επέλθει στα ποοστατευόμενα μνημεία από την εγκατάσταση και λειτουργία του έργου. Περαιτέρω, τα προβαλλόμενα για το είδος και τη θέση των κατασκευών στο ακίνητο, για την οπτική επαφή του προτεινόμενου έργου με τα προστατευτέα μνημεία και για την, κατά την εκτίμηση της αιτούσας, εναρμόνισή τους με τον αρχαιολογικό χώρο και το περιβάλλον αυτού πρέπει να απορριφθούν, διότι πλήσσουν απαραδέκτως την περί του αντιθέτου, πλήρως αιτιολογημένη, ουσιαστική εκτίμηση της Διοίκησης. Δεν ασκούν επιρροή στη νομιμότητα της προσβαλλόμενης πράξης και πρέπει να απορριφθούν ως αλυσιτελείς οι ισχυρισμοί με τους οποίους προβάλλεται ότι η συγκεκριμένη παραγωγική επένδυση είχε τύχει έγκρισης της Δ.Ε.Η. Α.Ε., με δέσμευση ισχύος, ότι τα φωτοβολταϊκά πάρκα συμβάλλουν στην ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας και στην απεξάρτηση της χώρας από τη χρήση του πετρελαίου, είναι εγκαταστάσεις φιλικές προς το περιβάλλον, αποτελούν δραστηριότητα μηδενικής όχλησης και δεν έχουν επίδραση στο τοπικό κλίμα και τη θερμοκρασία της περιοχής.
Πρόεδρος: Ι. Μαντζουράνης
Εισηγητής: Μ. Σωτηροπούλου
Βασικές σκέψεις
- Επειδή, με την πρώτη από τις κρινόμενες αιτήσεις (Ε. 7589/2011) ζητείται η ακύρωση: α) του εγγράφου 8106/14.1.2010 του Προϊσταμένου της 25ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, με το οποίο γνωστοποιήθηκαν στην αιτούσα εταιρεία οι επιφυλάξεις της Υπηρεσίας για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού, ισχύος 149,85 kW, στη θέση «Ποτάμι Λευκών» του Τ.Δ. Αρχαίας Κορίνθου του Δήμου Κορινθίων, β) της απόφασης 838/16.2.2011 του Προϊσταμένου της 25ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, με την οποία απερρίφθη από πλευράς αρχαιολογικού νόμου αίτημα της αιτούσας για την εγκατάσταση και λειτουργία φωτοβολταϊκού σταθμού στο προαναφερθέν ακίνητο και γ) της απόφασης ΥΠΠΟΤ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ37/37159/1626/30.9.2011 του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού, με την οποία απερρίφθη ιεραρχική προσφυγή της αιτούσας κατά της απόρριψης του αιτήματός της από την προαναφερθείσα 25η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Με τη δεύτερη από τις κρινόμενες αιτήσεις (Ε. 7592/2011) ζητείται η ακύρωση: α) του εγγράφου Φ5Β/1/8799π.ε./14.1.2010 του Προϊσταμένου της ΛΖ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Κορινθίας, με το οποίο γνωστοποιήθηκε στην αιτούσα ότι η Υπηρεσία είναι “αρνητική για τη χωροθέτηση” του φωτοβολταϊκού σταθμού στο αυτό ακίνητο, β) της απόφασης Φ5Β/1/00773/15.2.2011 του Προϊσταμένου της ΛΖ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων, με την οποία απερρίφθη από πλευράς αρχαιολογικού νόμου αίτημα της αιτούσας για την εγκατάσταση και λειτουργία του ως άνω σταθμού και γ) της απόφασης ΥΠΠΟΤ/ ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ37/37159/1626/30.9.2011 του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού, με την οποία απερρίφθη ιεραρχική προσφυγή της αιτούσας κατά της απόρριψης του αιτήματός της από την προαναφερθείσα ΛΖ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων.
- Επειδή, οι κρινόμενες αιτήσεις πρέπει να συνεκδικασθούν, λόγω της συναφείας των προσβαλλομένων με αυτές πράξεων.
- Επειδή, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: με την από 23.11.2009 αίτησή της προς την ΛΖ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Κορίνθου, η αιτούσα ζήτησε την έγκριση εγκατάστασης και λειτουργίας φωτοβολταϊκού σταθμού ισχύος 149,85 kW σε ακίνητο ιδιοκτησίας της, στη θέση «Ποτάμι Λευκών» του Τ.Δ. Αρχαίας Κορίνθου του Δήμου Κορινθίων. Ο Προϊστάμενος της ΛΖ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Κορίνθου, με το έγγραφό του Φ5Β/1/8799 π.ε./14.1.2010, αφενός, πληροφόρησε την αιτούσα ότι, κατόπιν αυτοψίας, η άποψη της υπηρεσίας είναι αρνητική επί του αιτήματος, δεδομένου ότι το ακίνητο βρίσκεται σε σημαντική από αρχαιολογική άποψη θέση, εντός του κηρυχθέντος και αναοριοθετηθέντος αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Κορίνθου (βλ. απόφαση Υπουργού Προεδρίας της Κυβερνήσεως 16307/9.9.1965, Β΄ 605, με την οποία χαρακτηρίσθηκε ως αρχαιολογικός χώρος και ιστορικό μνημείο ο “Ακροκόρινθος με ζώνη προστασίας όλο το ύψωμα”, και απόφαση του Υφυπουργού Πολιτισμού ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Β1/Φ31/42301/2538π.ε./ 26.5.2005, Β΄ 756, για την αναοριοθέτηση του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Κορίνθου), σε απόσταση περίπου 120 μέτρων από ορατό τμήμα του αρχαίου τείχους και περίπου 150 μέτρων από τη ζώνη προστασίας Ακροκορίνθου και, αφετέρου, κοινοποίησε το αίτημα στη συναρμόδια 25η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, της οποίας τη γνωμοδότηση θεώρησε αναγκαία, προφανώς λόγω του ότι το Κάστρο Ακροκορίνθου αποτελεί προέχον βυζαντινό μνημείο [βλ. β.δ. από 25.2.1922, Α΄ 28]. Επακολούθησε το έγγραφο 8106/14.1.2010 του Προϊσταμένου της 25ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων προς την αιτούσα, με το οποίο εκφράσθηκαν επιφυλάξεις ως προς το επίδικο αίτημα, για το λόγο ότι το ακίνητο βρίσκεται εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Κορίνθου και σε απόσταση 150μ. από τη ζώνη προστασίας του Κάστρου του Ακροκορίνθου, που είχε θεσμοθετηθεί με την απόφαση ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Β1/Φ50/67929/3339/29.8.2006 του Υπουργού Πολιτισμού (τεύχος Α.Α.Π.Θ., ΦΕΚ 7), από το οποίο και υπάρχει οπτική επαφή. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στο τελευταίο αυτό έγγραφο, θεωρήθηκε ότι “το είδος του προτεινόμενου έργου θα παραβλάψει από αισθητικής απόψεως το φυσικό και ιστορικό χαρακτήρα του περιβάλλοντος χώρου του ανωτέρω μνημείου, αρμοδιότητας της [εν λόγω] Υπηρεσίας”, και ότι βαρύνουσα σημασία έχει η αρνητική γνωμοδότηση της συναρμόδιας ΛΖ΄ Εφορείας, λόγω του ότι το έργο βρίσκεται σε κοντινή απόσταση και σε άμεση οπτική επαφή με τμήμα του αρχαίου τείχους, που αποτελεί κηρυγμένο μνημείο, αρμοδιότητας της Εφορείας αυτής. Εν συνεχεία, η αιτούσα ζήτησε, με το έγγραφό της 3956/18.5.2010 προς την ΛΖ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων, την επανεξέταση του αιτήματός της για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού, καταθέτοντας τεχνική περιγραφή μελέτης, τοπογραφικό διάγραμμα και φωτορεαλιστική απεικόνιση, επί των οποίων εμφανίζεται η προτεινόμενη θέση της εν λόγω εγκατάστασης σε σχέση με το αρχαίο τείχος και από τα οποία προέκυπτε, κατά τους ισχυρισμούς της, ότι δεν επηρεάζεται από αισθητικής απόψεως ο φυσικός και ιστορικός χαρακτήρας του περιβάλλοντος χώρου του μνημείου. Με το έγγραφο Φ5Β/1/3956/ 22.6.2010, ο Προϊστάμενος της ΛΖ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Κορίνθου διαβίβασε το φάκελο της υπόθεσης προς το Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Πελοποννήσου [Τ.Π.Μ.Π.] και εισηγήθηκε την απόρριψη του αιτήματος, για λόγους προστασίας του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Κορίνθου, με την αιτιολογία ότι η εγκατάσταση και λειτουργία του φωτοβολταϊκού σταθμού στην εν λόγω θέση “θα συμβάλει στην αισθητική υποβάθμιση της περιοχής”, επισήμανε δε ότι η Υπηρεσία είχε ήδη αντιμετωπίσει αρνητικώς ανάλογα αιτήματα στην αυτή περιοχή. Επίσης, η αιτούσα ζήτησε, με το έγγραφό της 6698/21.9.2010 προς την 25η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, την επανεξέταση του αιτήματός της για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού και, με το έγγραφο 6698/11.10.2010 προς το αυτό Τ.Π.Μ.Π., ο Προϊστάμενος της 25ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων εισηγήθηκε ομοίως την απόρριψη του αιτήματος, με την αιτιολογία ότι, λόγω της διαμόρφωσης του εδάφους στη συγκεκριμένη θέση, η άμεση οπτική επαφή του προτεινόμενου έργου με το Κάστρο του Ακροκορίνθου [που αποτελεί προέχον βυζαντινό μνημείο, βάσει του β.δ. από 25.2.1922, Α΄ 28] “θα συμβάλει στην αισθητική υποβάθμιση μιας ιδιαίτερα σημαντικής από αρχαιολογικής απόψεως περιοχής, με πυκνή παρουσία αρχαιοτήτων”, δεδομένου ότι ο φωτοβολταϊκός σταθμός βρίσκεται σε περιοχή στην οποία δεν υπάρχουν ανάλογες εγκαταστάσεις ούτε ανεπτυγμένη δόμηση, με αποτέλεσμα να είναι ορατός από κάθε πλευρά σε σχέση με το Κάστρο για όποιον εισέρχεται στον οικισμό της Αρχαίας Κορίνθου από την Π.Ε.Ο. και τη Ν.Ε.Ο. Αρχαίας Κορίνθου – Τρίπολης. Το Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Πελοποννήσου, υιοθετώντας τις ανωτέρω εισηγήσεις, γνωμοδότησε υπέρ της απόρριψης του αιτήματος [πρακτικό 1/26.1.2011]. Ακολούθως, εκδόθηκαν οι αποφάσεις Φ5Β/1/00773/15.2.2011 του Προϊσταμένου της ΛΖ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων και 838/16.2.2011 του Προϊσταμένου της 25ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, με τις οποίες απερρίφθη, κατά το λόγο της αρμοδιότητας εκάστης Εφορείας, το αίτημα εγκατάστασης και λειτουργίας του εν λόγω έργου. Κατά των ανωτέρω δύο αποφάσεων η αιτούσα άσκησε προσφυγές (υπ’ αριθμ. πρωτ. 2403/18.3.2011 και 2402/28.3.2011, αντίστοιχα,) ενώπιον του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού, ο οποίος, κατόπιν ομόφωνης γνωμοδότησης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (που διατυπώθηκε με το πρακτικό 14/19.4.2011 αυτού), τις απέρριψε με την τρίτη προσβαλλόμενη, με αμφότερες τις κρινόμενες αιτήσεις ακυρώσεως, πράξη, με την αιτιολογία ότι «το προτεινόμενο έργο βρίσκεται εντός των ορίων των κηρυγμένων αρχαιολογικών χώρων της Αρχαίας Κορίνθου και του Ακροκορίνθου και επιφέρει έμμεση βλάβη σε αυτόν».
- Επειδή, η απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, με την οποία απερρίφθηκαν οι ιεραρχικές προσφυγές της αιτούσας κατά της απόρριψης του αιτήματός της εκ μέρους των δύο ως άνω συναρμοδίων Εφορειών, προσβάλλεται παραδεκτώς, ως εκδοθείσα κατόπιν νέας έρευνας, κατά την οποία, όπως προκύπτει και από το σχετικό πρακτικό του Κ.Α.Σ., το πραγματικό και νομικό μέρος της υπόθεσης εξετάσθηκαν εκ νέου και μάλιστα από άλλο γνωμοδοτικό όργανο (δηλαδή το Κ.Α.Σ.) και εν συνεχεία από τον Υπουργό (βλ. ΣτΕ 868/2001 7μ., 2344/2014 κ.ά.). Μετά δε την έκδοση της απόφασης αυτής απέβαλαν, σε κάθε περίπτωση, την ισχύ τους όλα τα έγγραφα και οι πράξεις των Προϊσταμένων της ΛΖ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων και της 25ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (ΣτΕ 3796/2007) .
- Επειδή, στο άρθρο 10 του ν. 3028/2002 (Α΄ 153) ορίζονται τα εξής: «1. Απαγορεύεται κάθε ενέργεια σε ακίνητο μνημείο η οποία είναι δυνατόν να επιφέρει με άμεσο ή έμμεσο τρόπο καταστροφή, βλάβη, ρύπανση ή αλλοίωση της μορφής του … 3. Η εγκατάσταση ή η λειτουργία βιομηχανικής, βιοτεχνικής ή εμπορικής επιχείρησης, η τοποθέτηση τηλεπικοινωνιακών ή άλλων εγκαταστάσεων, η επιχείρηση οποιουδήποτε τεχνικού ή άλλου έργου ή εργασίας, καθώς και η οικοδομική δραστηριότητα πλησίον αρχαίου επιτρέπεται μόνο μετά από έγκριση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου. Η έγκριση χορηγείται εάν η απόσταση από ακίνητο μνημείο ή η σχέση με αυτό είναι τέτοια ώστε να μην κινδυνεύει να επέλθει άμεση ή έμμεση βλάβη αυτού λόγω του χαρακτήρα του έργου ή της επιχείρησης ή της εργασίας. 4. Για κάθε εργασία, επέμβαση ή αλλαγή χρήσης σε ακίνητα μνημεία, ακόμη και αν δεν επέρχεται κάποια από τις συνέπειες της παραγράφου 1 σε αυτά, απαιτείται έγκριση που χορηγείται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου…». Στο δε άρθρο 12 παρ. 4 του αυτού νόμου ορίζεται ότι: «Οι διατάξεις των παραγράφων 1 έως 6 του άρθρου 10 εφαρμόζονται αναλόγως και για τους αρχαιολογικούς χώρους…». Τέλος, στο άρθρο 13 παρ. 1 του ίδιου νόμου ορίζεται ότι: «Στους χερσαίους αρχαιολογικούς χώρους που βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλεως ή εκτός ορίων νομίμως υφισταμένων οικισμών, η άσκηση γεωργίας, κτηνοτροφίας, θήρας ή άλλων συναφών δραστηριοτήτων, καθώς και η οικοδομική δραστηριότητα είναι δυνατή μετά από άδεια που χορηγείται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου. Οι όροι άσκησης γεωργίας, κτηνοτροφίας, θήρας ή άλλων συναφών δραστηριοτήτων μπορεί να τίθενται και κανονιστικά με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού».
- Επειδή, οι επεμβάσεις εντός αρχαιολογικού χώρου, οι οποίες αποτελούν ειδικότερη περίπτωση επέμβασης πλησίον αρχαίου μνημείου, επιτρέπονται κατόπιν αδείας του Υπουργού Πολιτισμού, ύστερα από γνώμη του Αρχαιολογικού Συμβουλίου, η οποία χορηγείται εφόσον δεν επέρχεται κίνδυνος άμεσης ή έμμεσης βλάβης όχι μόνον ενός ή περισσότερων από τα σωζόμενα μνημεία, εμφανή ή μη, αλλά και του ελεύθερου χώρου που τα περιβάλλει (βλ. ΣτΕ 569/2012, 3004/2015 – και ΣτΕ 293/2010, 3723/2005, 565/2005, 3700/2000 για επεμβάσεις εντός αρχαιολογικών χώρων). Εξάλλου, κατά την έννοια των αυτών διατάξεων, ο Υπουργός Πολιτισμού οφείλει να αξιολογεί τα χαρακτηριστικά του έργου ή της δραστηριότητας και να εκτιμά τις άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις που θα επέλθουν στα ακίνητα μνημεία και στον αναγκαίο για την ανάδειξή τους χώρο. Η αιτιολογία της χορηγουμένης αδείας, η οποία μπορεί να προκύπτει και από τα λοιπά στοιχεία του φακέλου και ιδίως από τη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, ελέγχεται ως προς τα ζητήματα αυτά, πρέπει δε, για να είναι πλήρης, να περιέχει: (α) περιγραφή των προστατευτέων αρχαίων μνημείων, (β) περιγραφή του προς εκτέλεση έργου, και (γ) τεκμηριωμένη εκτίμηση των επιπτώσεων του έργου επί των αρχαίων και του περιβάλλοντος αυτά χώρου (ΣτΕ 569/2012 κ.ά.).
- Επειδή, εν προκειμένω, η αιτούσα αιτήθηκε την εγκατάσταση και λειτουργία φωτοβολταϊκού σταθμού ισχύος 149,85 kW επί ακινήτου εμβαδού 7.465 τ.μ. και την κατασκευή οικίσκου δόμησης εμβαδού 15 τ.μ. Όπως προκύπτει από την εισήγηση Φ5Β/1/3956/22.6.2010 του Προϊσταμένου της ΛΖ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων προς το Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Πελοποννήσου, ελήφθησαν υπόψη όλα τα στοιχεία του φακέλου, καθώς και τα νεώτερα στοιχεία που προσκόμισε η αιτούσα ως προς τη θέση της δραστηριότητας σε σχέση με το αρχαίο τείχος και το Κάστρο του Ακροκορίνθου, και κρίθηκε ότι η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων στο ευαίσθητο αρχαιολογικό περιβάλλον θα οδηγούσε σε αισθητική υποβάθμιση της περιοχής. Περαιτέρω, από την εισήγηση 6698/11.10.2010 του Προϊσταμένου της 25ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων προς το αυτό Τοπικό Συμβούλιο προκύπτει ότι ελήφθησαν υπόψη η θέση του ακινήτου της αιτούσας σε σχέση με τα προστατευτέα μνημεία και η προτεινόμενη δραστηριότητα, η οποία περιγράφεται λεπτομερώς, και κρίθηκε ότι η χωροθέτηση του φωτοβολταϊκού σταθμού εντός του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Κορίνθου, λόγω και της άμεσης οπτικής επαφής του έργου με το Κάστρο του Ακροκορίνθου, επιφέρει “αισθητική υποβάθμιση μιας ιδιαίτερα σημαντικής από αρχαιολογική απόψεως περιοχής, με πυκνή παρουσία αρχαιοτήτων” και ότι το έργο θα είναι ορατό από κάθε πλευρά σε σχέση με το Κάστρο από την Π.Ε.Ο. και τη Ν.Ε.Ο. Αρχαίας Κορίνθου – Τρίπολης. Επιπλέον, από τα πρακτικά της συνεδρίασης 14/19.4.2011 (θέμα 24) του Κ.Α.Σ. προκύπτει ότι ελήφθη υπόψη ότι το έργο αφορά συστοιχίες 856 φωτοβολταϊκών πλαισίων, που θα καλύψουν έκταση 1.180 τ.μ., ότι στη θέση της προτεινόμενης εγκατάστασης το τοπίο είναι αλώβητο, δεν υπάρχουν κτίσματα ή φωτοβολταϊκοί σταθμοί και ότι υπάρχει, αφενός, εγγύτητα προς το αρχαίο τείχος και, αφετέρου, οπτική επαφή με τον Ακροκόρινθο. Λόγω δε του μεγάλου ύψους του Ακροκορίνθου, σε συνδυασμό με το χαμηλότερο ύψος του ακινήτου της αιτούσας και το επικλινές του εδάφους, κρίθηκε ότι θα υπάρχει οπτική επαφή με το προτεινόμενο έργο, ανεξαρτήτως του είδους της φύτευσης που θα επιλεγεί. Υπό τα δεδομένα αυτά, η αιτιολογία της προσβαλλόμενης απορριπτικής απόφασης του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού, κατά την οποία το προτεινόμενο έργο επιφέρει έμμεση βλάβη στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Κορίνθου και του Ακροκορίνθου, στηρίζεται στην προπεριγραφείσα γνωμοδότηση του Κ.Α.Σ., στις εισηγήσεις των συναρμοδίων αρχαιολογικών υπηρεσιών [ΛΖ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων και 25ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων], καθώς και σε αυτοψία υπαλλήλων αμφοτέρων των Εφορειών και είναι νόμιμη και επαρκής. Κατόπιν αυτού, πρέπει να απορριφθεί ο λόγος ακυρώσεως με τον οποίον προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη απόρριψη του επίμαχου αιτήματος είναι αόριστη και αναιτιολόγητη και δεν εξειδικεύει τη βλάβη που πρόκειται να επέλθει στα προστατευόμενα μνημεία από την εγκατάσταση και λειτουργία του έργου. Περαιτέρω, τα προβαλλόμενα για το είδος και τη θέση των κατασκευών στο ακίνητο, για την οπτική επαφή του προτεινόμενου έργου με τα προστατευτέα μνημεία και για την, κατά την εκτίμηση της αιτούσας, εναρμόνισή τους με τον αρχαιολογικό χώρο και το περιβάλλον αυτού πρέπει να απορριφθούν, διότι πλήσσουν απαραδέκτως την περί του αντιθέτου, πλήρως αιτιολογημένη, ουσιαστική εκτίμηση της Διοίκησης (ΣτΕ 455/2014). Εξάλλου, το γεγονός ότι, όπως προβάλλει η αιτούσα, στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν εγκαταστάσεις υψηλής όχλησης και πληθώρα κατασκευών, που δεν συνάδουν με την αισθητική περιοχών γύρω από αρχαιολογικούς χώρους, δεν προσάπτει πλημμέλεια στην προσβαλλόμενη πράξη, προεχόντως διότι δεν προβάλλεται, πάντως, ότι οι εγκαταστάσεις αυτές έχουν λάβει έγκριση από πλευράς αρχαιολογικού νόμου, δεδομένου μάλιστα ότι, όπως αναφέρεται στο έγγραφο Φ5Β/1/ 3956/22.6.2010 της ΛΖ΄ Εφορείας, ανάλογα αιτήματα στην αυτή περιοχή είχαν αντιμετωπισθεί αρνητικώς από την Υπηρεσία στο παρελθόν. Τέλος, δεν ασκούν επιρροή στη νομιμότητα της επί τη βάσει των κατά το άρ. 24 του Συντ. και του ν. 3028/2002 κριτηρίων προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς εκδοθείσης προσβαλλόμενης πράξης και πρέπει να απορριφθούν ως αλυσιτελείς οι ισχυρισμοί με τους οποίους προβάλλεται ότι η συγκεκριμένη παραγωγική επένδυση είχε τύχει έγκρισης της Δ.Ε.Η. Α.Ε., με δέσμευση ισχύος, ότι τα φωτοβολταϊκά πάρκα συμβάλλουν στην ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας και στην απεξάρτηση της χώρας από τη χρήση του πετρελαίου, είναι εγκαταστάσεις φιλικές προς το περιβάλλον, αποτελούν δραστηριότητα μηδενικής όχλησης και δεν έχουν επίδραση στο τοπικό κλίμα και τη θερμοκρασία της περιοχής.
- Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, οι κρινόμενες αιτήσεις πρέπει να απορριφθούν.
