ΣτΕ 3683/2010 [Παράνομη αδειοδότηση μονάδας σε περιφερειακή ζώνη προστασίας εθνικού πάρκου]
Περίληψη
-Η δραστηριότητα της επίδικης μονάδας συνίσταται, μεταξύ άλλων, σε ανακύκλωση υλικού που περιέχει μόλυβδο (ηλεκτρικοί συσσωρευτές αυτοκινήτων κ.λπ.), σε ανάκτηση του εμπεριεχομένου μολύβδου με καύση και τήξη και σε χύτευση του ανακτωμένου μολύβδου προς παραγωγή βαριδιών αλιείας. Με το περιεχόμενο αυτό παραγωγικής διαδικασίας, η εν λόγω μονάδα δεν συνιστά απλή μονάδα χυτεύσεως μολύβδου.
-Συνεπώς, δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση της επίδικης δραστηριότητας στην επιλεγείσα τοποθεσία και η προσβαλλομένη άδεια εγκατάστασής της είναι παράνομη.
Πρόεδρος: Κ. Μενουδάκος
Εισηγητής: Αθ. Ράντος
Δικηγόροι: Α. Ιωαννίδου, Λ. Γεωργακόπουλος, Χ. Βαφειάδης
Βασικές σκέψεις
- Επειδή, με την αίτηση αυτή ζητείται η ακύρωση α) της υπ’ αριθ. πρωτ. ΤΒΧ Φ14.2/08.1/192/509/23-2-2005 αποφάσεως του Νομάρχη Χαλκιδικής, με την οποία χορηγήθηκε ενιαία άδεια εγκαταστάσεως και λειτουργίας, αορίστου χρόνου, της μονάδος ανακτήσεως μολύβδου και παραγωγής βαριδιών θαλάσσης της εταιρείας Αφοί Βαφειάδη και Σια Ο.Ε., σε εκτός σχεδίου περιοχή του οικισμού Στανός Αρναίας Χαλκιδικής και β) της υπ’ αριθ. πρωτ. ΤΒΧ Φ14.2/08.1/365/509/5-4-2006 αποφάσεως του αυτού Νομάρχη, με την οποία τροποποιήθηκε, η προηγουμένη άδεια. Στην δίκη παρεμβαίνει παραδεκτώς υπέρ του κύρους των προσβαλλόμενων πράξεων η δικαιούχος των αδειών ομόρρυθμη εταιρεία.
- Επειδή, το άλλο αιτούν σωματείο «Οικολογική Κίνηση Θεσσαλονίκης», που έχει, κατά τα προσκομιζόμενο καταστατικό του, ως σκοπό, μεταξύ άλλων, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος με έννομο συμφέρον ασκεί την κρινομένη αίτηση (πρβλ ΣτΕ Ολομ. 533/2003), ισχυριζόμενο ότι με την εγκατάσταση και λειτουργία της επίμαχης μονάδος επαπειλούνται κίνδυνοι για στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής εγκαταστάσεώς της. Ομοίως, με έννομο συμφέρον ασκείται η αίτηση και από τους αιτούντες φυσικά πρόσωπα, τα οποία είναι, κατά τα προσκομιζόμενα από αυτά στοιχεία, κάτοικοι της περιοχής εγκαταστάσεως της μονάδος. Όλοι δε οι ανωτέρω αιτούντες παραδεκτώς ομοδικούν, εφ’ όσον προβάλλουν κοινούς λόγους ακυρώσεως, ερειδόμενους στην αυτή νομική και πραγματική βάση.
- Επειδή, η υπό στοιχ. β) προσβαλλομένη πράξη εξεδόθη με βάση νεώτερο νομοθετικό καθεστώς, και, συγκεκριμένα, τον ν. 3325/2005, και κατόπιν λήψεως υπ’ όψιν νεωτέρων πραγματικών στοιχείων, με αυτήν δε, όπως προκύπτει από το περιεχόμενό της, αντικαθίσταται καθ’ ολοκληρίαν η υπό στοιχ. α) προσβαλλομένη πράξη. Με τα δεδομένα αυτά, η τελευταία αυτή πράξη είχε παύσει να ισχύει μετά την έκδοση της υπό στοιχ. β) πράξεως, δηλαδή πριν από την άσκηση της αιτήσεως ακυρώσεως. Για τον λόγο αυτό, η κρινομένη αίτηση ακυρώσεως απαραδέκτως στρέφεται κατ’ αυτής και πρέπει, για τον λόγο αυτόν, να απορριφθεί κατά το μέρος τούτο, ενώ παραδεκτώς ασκείται, από την άποψη αυτή, κατά της υπό στοιχ. β) πράξεως.
- Επειδή, η κρινομένη αίτηση ασκείται δύο περίπου έτη μετά την έκδοση της πρώτης προσβαλλομένης πράξεως και οκτώ, περίπου, μήνες μετά την έκδοση της δεύτερης προσβαλλομένης πράξεως. Εν όψει αυτού, προβάλλεται με την παρέμβαση ότι η αίτηση ασκείται εκπροθέσμως, διότι οι αιτούντες «γνώριζαν την ύπαρξη και λειτουργία της επίδικης μονάδας». Δεν προκύπτει, όμως, από τα στοιχεία του φακέλου ούτε κοινοποίηση της παραδεκτώς προσβαλλομένης πράξεως στους αιτούντες ούτε η καθ’ οιονδήποτε τρόπο γνώση της εκδόσεως και του περιεχομένου της από αυτούς. Συνεπώς, ο περί του αντιθέτου; αορίστως και αναποδείκτως άλλωστε αλλά και χωρίς συγκεκριμένο χρονικό προσδιορισμό της γνώσεως προβαλλόμενος, ισχυρισμός της παρεμβάσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
- Επειδή, κατά τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 του ν. 3325/2005 «Ίδρυση και λειτουργία βιομηχανικών – βιοτεχνικών εγκαταστάσεων …» ( Α’ 68), για την εγκατάσταση, επέκταση ή εκσυγχρονισμό βιομηχανικών ή βιοτεχνικών, κατά την έννοια του νόμου, δραστηριοτήτων απαιτείται άδεια εγκαταστάσεως ορισμένης χρονικής διαρκείας, ενώ, κατά το άρθρο 10 παρ. 1 και 3 του νόμου, προκειμένου να λειτουργήσουν βιομηχανίες ή βιοτεχνίες που έχουν εγκατασταθεί εντός του χρόνου ισχύος της αδείας εγκαταστάσεως, χορηγείται άδεια λειτουργίας αορίστου, κατ’ αρχήν, χρόνου. Στο άρθρο 6 παρ. 1 και 2 του νόμου ορίζεται ότι απαγορεύεται η εγκατάσταση δραστηριοτήτων σε περιοχές όπου, κατά την πολεοδομική νομοθεσία, έχει καθορισθεί χρήση γης μη συμβατή με την συγκεκριμένη δραστηριότητα, ενώ, προκειμένου περί περιοχών όπου δεν έχουν καθορισθεί χρήσεις γης ή όπου η συγκεκριμένη δραστηριότητα είναι, κατ΄ αρχήν, συμβατή με ήδη καθορισμένες χρήσεις γης, λαμβάνονται, πάντως, υπ’ όψιν οι ορισμοί των διατάξεων της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος (ν. 1650/1986, όπως ισχύει, και λοιπή κειμένη νομοθεσία) καθώς και τυχόν περιορισμοί που απορρέουν από αυτή. Τέλος, κατά το άρθρο 38 του νόμου, με τον τίτλο «Μεταβατικές διατάξεις», ορίζεται ότι «1. Για τις δραστηριότητες οι οποίες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου δεν είναι εφοδιασμένες με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας, στις περιπτώσεις που απαιτείται, είναι δυνατή η χορήγηση ενιαίας άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου …».
- Επειδή, εξ άλλου, με την υπ’ αριθ. 6919/11-2-2004 κοινή υπουργική απόφαση (κυα, Δ’ 248/5-3-2004), οι λιμναίες, χερσαίες και υδάτινες περιοχές του υγροτοπικού συστήματος των λιμνών Βόλβης, Κορώνειας και των Μακεδονικών Τεμπών έχουν χαρακτηρισθεί ως «Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων των λιμνών Κορώνειας – Βόλβης και των Μακεδονικών Τεμπών» και έχουν καθορισθεί ζώνες προστασίας τσυς, καθώς και επιτρεπόμενες χρήσεις, όροι και περιορισμοί δομήσεως. Ειδικώτερα, στην Περιφερειακή Ζώνη Γ (μικρότερης προστασίας), που περιλαμβάνει την χερσαία έκταση η οποία εφάπτεται περιφερειακά της Περιφερειακής Ζώνης Προστασίας Β’ και εκτείνεται μέχρι τα όρια της λεκάνης απορροής των λιμνών (Μυγδονία λεκάνη), στην οποία περιλαμβάνεται, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου και δεν αμφισβητείται, και η περιοχή εγκαταστάσεως της επίμαχης μονάδος, επιτρέπονται, κατ’ αρχήν, κατά την παρ. 6.Α. του άρθρου 3 της κυα, όλα τα έργα και οι δραστηριότητες. Εξαιρούνται, κατά τις παρ. 6.Α.1. και 6.Α.2. του ιδίου άρθρου και, επομένως, κατ΄ αρχήν, απαγορεύονται, οι ομάδες έργων και δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται στις υποκατηγορίες 1 και 2 της πρώτης κατηγορίας της κοινής υπουργικής αποφάσεως 15393/2332/5-8-2002 «Κατάταξη δημόσιων και ιδιωτικών έργων σε κατηγορίες …» (Β΄1022). Στην εν λόγω πρώτη κατηγορία υπάγονται μεταξύ άλλων ομάδα 9η (Βιομηχανικές εγκαταστάσεις), α.α. 181, και η «παραγωγή μολύβδου, ψευδαργύρου και κασσίτερου με ηλεκτρολυτικό καθαρισμό των απορριμμάτων τους», η «πρώτη επεξεργασία μολύβδου, ψευδαργύρου και κασσιτέρου (ράβδοι, σωλήνες, φύλλα)», καθώς και η «παραγωγή μολύβδου, ψευδαργύρου και κασσιτέρου από scrap». Οι μονάδες αυτές υπάγονται κατά τον σχετικό πίνακα και τις παρατηρήσεις που περιλαμβάνονται σ’ αυτόν, στην μεν υποκατηγορία 1 της πρώτης κατηγορίας αν έχουν παραγωγική δυναμικότητα μεγαλύτερη των 10 τόννων την ημέρα, στην δε υποκατηγορία 2 της αυτής κατηγορίας αν έχουν οποιαδήποτε παραγωγική δυναμικότητα μικρότερη του ορίου αυτού. Συνεπώς, οι εν λόγω μονάδες απαγορεύεται σε κάθε περίπτωση, δηλαδή ανεξαρτήτως μεγέθους παραγωγής, να εγκαθίστανται στην Ζώνη προστασίας Γ’ αφού, πάντως εντάσσονται είτε στην υποκατηγορία 1 είτε στην υποκατηγορία 2 της πρώτης κατηγορίας, χωρίς να περιλαμβάνονται στις περαιτέρω εξαιρέσεις επιτρεπτού, δηλαδή επανόδου στον κανόνα του επιτρεπτού, που προβλέπονται στις ως άνω παραγράφους 6.Α.1 και 6.Α.2 της κυα. Εξ άλλου, οι μονάδες που έχουν ως αντικείμενο εργασιών την «Χύτευση άλλων μη σιδηρούχων μετάλλων» (α.α. 190) υπάγονται μεν στις υποκατηγορίες 1 ή 2 της πρώτης κατηγορίας της αυτής ομάδος αν έχουν παραγωγική δυναμικότητα μεγαλύτερη των 3 τόννων την ημέρα, εμπίπτουσες, ως εκ τούτου, επίσης στην ως άνω απαγόρευση εγκαταστάσεως, στις υποκατηγορίες δε 3 ή 4 της δεύτερης κατηγορίας της αυτής ομάδος, μη εμπίπτουσες, συνεπώς, στην απαγόρευση, αν έχουν παραγωγική δυναμικότητα μικρότερη από το όριο αυτό.
- Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, με την παραδεκτώς προσβαλλομένη πράξη χορηγήθηκε στην παρεμβαίνουσα εταιρεία ενιαία άδεια εγκαταστάσεως και λειτουργίας, αορίστου χρόνου, μονάδος ανακτήσεως μολύβδου και παραγωγής βαριδιών θαλάσσης σε εκτός σχεδίου περιοχή του οικισμού Σ. Α. Χ. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, η δραστηριότητα της μονάδος συνίσταται, μεταξύ άλλων, σε ανακύκλωση υλικού που περιέχει μόλυβδο (ηλεκτρικοί συσσωρευτές αυτοκινήτων κ.λπ.), σε ανάκτηση του εμπεριεχομένου μολύβδου με καύση και τήξη και σε χύτευση του εντεύθεν ανακτωμένου μολύβδου προς παραγωγή βαριδιών αλιείας. Με το περιεχόμενο αυτό παραγωγικής διαδικασίας, η εν λόγω μονάδα δεν συνιστά απλή μονάδα χυτεύσεως μολύβδου, ώστε να εμπίπτει στον, κατά τα εκτεθέντα στην προηγουμένη σκέψη, α.α. 190 της 9ης ομάδος της κοινής υπουργικής αποφάσεως 15393/2332/ 5-8-2002, αλλά εντάσσεται στον α.α. 181 αυτής (βλ. και το υπ’ αριθ. πρωτ. 346/19-6-2006 έγγραφο του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου και το συνημμένο απόσπασμα πρακτικού της από 15-6-2006 συνεδριάσεως του Διοικητικού του Συμβουλίου). Συνεπώς, κατά τα επίσης εκτεθέντα στην αυτή σκέψη, δεν είναι επιτρεπτή η εγκατάσταση της επίδικης δραστηριότητας στην ως άνω τοποθεσία. Μη νομίμως, επομένως, εξεδόθη η προσβαλλομένη άδεια εγκαταστάσεώς της, για τον λόγο δε αυτόν, που βασίμως προβάλλεται με την κρινομένη αίτηση, πρέπει αυτή να γίνει, κατά το ως άνω μέρος, δεκτή και να ακυρωθεί η παραδεκτώς προσβαλλομένη πράξη. Κατόπιν τούτου, αποβαίνει περιττή η εξέταση των λοιπών προβαλλομένων λόγων ακυρώσεως, ενώ πρέπει να απορριφθεί, κατά το αντίστοιχο μέρος, η παρέμβαση.
