ΣτΕ 2928/2014 [Εν μέρει ακύρωση ανάκλησης της άδειας λειτουργίας και εγκατάστασης του ΚΕΠ Ψυττάλειας]

Περίληψη

-Έγγραφα της Δ/νσης Βιομηχανίας & Ορυκτού Πλούτου της Νομαρχίας Πειραιά ενημερώθηκαν η παρεμβαίνουσα Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και η Ε.Υ.Π.Ε. του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. ότι η διαχείριση της ιλύος που προέρχεται από την πρωτοβάθμια επεξεργασία των λυμάτων στο Κ.Ε.Λ. Ψυττάλειας δεν γίνεται σύμφωνα με τους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους, αλλά συσσωρεύεται και αποθηκεύεται με μη προβλεπόμενο τρόπο, σε μη εγκεκριμένο χώρο πάνω στο νησί.

-Εφόσον με πράξη του Νομάρχη Πειραιώς επιβλήθηκε στην παρεμβαίνουσα πρόστιμο για παράβαση εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων και ειδικότερα των όρων που αφορούν τον τρόπο διαχείρισης παραγόμενης ιλύος, μόνο πρόστιμο του άρθρου 30 παρ. 1 του ν. 1650/1986 μπορούσε να επιβάλει ο Νομάρχης στην παρεμβαίνουσα. Συνεπώς, νομίμως, έστω και με άλλη αιτιολογία ακυρώθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας η ως άνω νομαρχιακή απόφαση κατά το μέρος που επέβαλε στην παρεμβαίνουσα πρόστιμο κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 16 του ν. 2516/1997.

-Η επιβληθείσα με την ως άνω νομαρχιακή απόφαση ανάκληση της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας του Κ.Ε.Λ. Ψυττάλειας, μέχρι να ρυθμιστεί οριστικά το ζήτημα που είχε προκύψει από τη συσσώρευση και αποθήκευση, με μη προβλεπόμενο τρόπο, σε μη εγκεκριμένο χώρο, της ιλύος (στερεού καταλοίπου), η οποία απομένει μετά την πρωτοβάθμια επεξεργασία των αστικών λυμάτων και βιομηχανικών υγρών αποβλήτων του Λεκανοπεδίου Αττικής στις εγκαταστάσεις της Ψυττάλειας, λόγω παραβάσεως περιβαλλοντικών όρων, οι οποίοι τέθηκαν για να προστατευθεί το περιβάλλον από τη συσσώρευση της λάσπης, συνιστά προσωρινή διακοπή της λειτουργίας του Κ.Ε.Λ. κατ’ εφαρμογή του άρθρου 30 παρ. 2 του ν. 1650/1986, μη νομίμως ακυρώθηκε από το Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής, κατ’ αποδοχήν της προσφυγής της παρεμβαίνουσας, μετά από ουσιαστικό έλεγχο, χωρίς να προσάπτεται, κάποια νομική πλημμέλεια στην ακυρωθείσα νομαρχιακή απόφαση. Συνεπώς, πρέπει να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής κατά το μέρος που ακύρωσε την επιβληθείσα κύρωση της ανάκλησης της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας του Κ.Ε.Λ. Ψυττάλειας και να αναπεμφθεί κατά το μέρος αυτό η υπόθεση στη Διοίκηση για νέα νόμιμη κρίση.

Πρόεδρος: Κ. Μενουδάκος
Εισηγητής: Αγγ. Θεοφιλοπούλου
Δικηγόροι: Αγγ. Χαροκόπου, Β. Τύρου

Βασικές σκέψεις

Επειδή, με την αίτηση αυτή ζητείται η ακύρωση της 68501/15. 12.2004 απόφασης του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Αττικής, με την οποία έγινε δεκτή η από 15.11.2004 προσφυγή της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΔΡΕΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΗΣ (Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε.)» και ακυρώθηκε η Β4773/Φ.14.1ΕΥΔΑΠ Α.Ε./11.11.2004 πράξη του Νομάρχη Πειραιώς. Με την πράξη αυτή αφενός είχε επιβληθεί στην ως άνω ανώνυμη εταιρεία, η οποία έχει την αποκλειστική εκμετάλλευση του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων (Κ.Ε.Λ.) στον Ακροκέραμο Κερατσινίου και στη νήσο Ψυττάλεια, πρόστιμο ύψους 55.201,70 ευρώ, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 16 του ν. 2516/1997, λόγω παραβίασης του όρου 1γ (τομείς περιβάλλοντος και υγείας) της Β4299/24.9.2003 άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας του ως άνω Κ.Ε.Λ. και αφετέρου είχε ανακληθεί η προαναφερόμενη άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας αυτού, μέχρι να ρυθμιστεί οριστικά το ζήτημα που είχε προκύψει από τη συσσώρευση και αποθήκευση, με μη προβλεπόμενο τρόπο, σε μη εγκεκριμένο χώρο στη νήσο Ψυττάλεια, της ιλύος (στερεού καταλοίπου), η οποία απομένει μετά την πρωτοβάθμια επεξεργασία των αστικών λυμάτων και βιομηχανικών υγρών αποβλήτων του Λεκανοπεδίου Αττικής στις εγκαταστάσεις της Ψυττάλειας.
Επειδή, η κρινόμενη αίτηση έχει τον χαρακτήρα της αιτήσεως ακυρώσεως και αρμόδιο Δικαστήριο για την εκδίκαση αυτής είναι το Συμβούλιο της Επικρατείας, αδιαφόρως αν το πρόστιμο που επιβλήθηκε με την Β4773/Φ.14.1ΕΥΔΑΠ Α.Ε./11.11.2004 πράξη του Νομάρχη Πειραιώς στην Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. εισπράττεται κατά τις διατάξεις του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ), δεδομένου ότι η νομαρχιακή αυτή πράξη επιβολής του προστίμου έχει εκδοθεί μετά την θέση σε ισχύ του κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του Ν. 2717/1999 (ΦΕΚ 97 Α΄) Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας και, όπως έχει ήδη κριθεί (ΣτΕ 3529/2001 επταμελούς σύνθεσης, 1386/2001), από της θέσης σε ισχύ του ανωτέρω Κώδικα, οι μονομερείς εκτελεστές πράξεις της Διοίκησης, που συνιστούν νόμιμο τίτλο υπό την έννοια του άρθρου 2 παράγραφοι 1 και 2 περίπτωση α του, κυρωθέντος με το ν.δ/γμα 356/1974, Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων, δεν υπόκειται πλέον σε ανακοπή, η οποία θα συνιστούσε ενδεχομένως ένδικο βοήθημα ικανό να παράσχει ισοδύναμη προς την αίτηση ακυρώσεως δικαστική προστασία και θα αποτελούσε ως εκ τούτου έναντι εκείνης παράλληλη προσφυγή, κωλύουσα την αίτηση ακυρώσεως (ΣτΕ 3975/ 2008, 2182/2005).
Επειδή, στην παρούσα δίκη νομιμοποιείται ενεργητικώς η έχουσα νομική προσωπικότητα Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αθηνών – Πειραιώς, εκπροσωπούμενη στην προκείμενη περίπτωση από τη Νομαρχία Πειραιώς, στη χωρική αρμοδιότητα της οποίας εμπίπτει η επίδικη δραστηριότητα και η οποία στερείται χωριστής νομικής προσωπικότητας (βλ. ΣτΕ 2177/2002 Ολ., 1495/2002 Ολ., 296/2001, 1960/2000 Ολ., 3440/1998 Ολ.).
Επειδή, στην παρούσα δίκη παρεμβαίνει η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΔΡΕΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΗΣ (Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε.)», κατόπιν προσφυγής της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη με την κρινόμενη αίτηση πράξη του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής, με το από 28.11.2005 δικόγραφο παρεμβάσεως που υπογράφεται από πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατά τη συζήτηση, όμως, της υποθέσεως η παρεμβαίνουσα δεν παρέστη δια πληρεξουσίου δικηγόρου ούτε εμφανίστηκε ο νόμιμος εκπρόσωπός της για να εγκρίνει την άσκηση της παρεμβάσεως, δεν προσκομίστηκε δε μέχρι τη συζήτηση συμβολαιογραφική πράξη παροχής πληρεξουσιότητας στον υπογράφοντα δικηγόρο. Συνεπώς, η ασκηθείσα από την Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. παρέμβαση πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.
Επειδή, με το άρθρο 69 του π.δ/τος 30/1996 «Κώδικας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης» (ΦΕΚ 21 Α΄) ορίζεται ότι: «Κατά των αποφάσεων του Νομάρχη επιτρέπεται σε οποιονδήποτε έχει έννομο συμφέρον, προσφυγή για παράβαση νόμου στο Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας. Η προσφυγή ασκείται μέσα σε αποκλειστική προθεσμία τριάντα (30) ημερών από τη δημοσίευση ή αν η απόφαση δεν δημοσιεύεται από την κοινοποίηση ή διαφορετικά αφότου έλαβε γνώση. Η προσφυγή κατατίθεται στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση ή στο Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας με απόδειξη. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 8 του Ν. 3200/1955 «περί διοικητικής αποκέντρωσης», όπως ισχύει κάθε φορά …..». Eξάλλου, η κατά το άρθρο 8 του ν. 3200/55 εξηκονθήμερη προθεσμία που τάσσεται στο Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας για ν’ αποφασίσει επί της προσφυγής που προβλέπεται από την ανωτέρω μνημονευθείσα διάταξη, αρχίζει από την περιέλευση της προσφυγής στο Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας και είναι ανατρεπτική. Στην προκείμενη περίπτωση η παρεμβαίνουσα Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. στις 16.11.2004 κατέθεσε εμπροθέσμως ενώπιον του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής την από 15.11.2004 προσφυγή της (αρ. πρωτ. Δ.Α.Α. Περιφέρειας Αττικής 62802) κατά της 4773/Φ.14.1/11.11.2004 απόφασης του Νομάρχη Πειραιώς. Με την 68501/15.12.2004 απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Αττικής, η οποία εκδόθηκε εντός της εξηκονθήμερης προθεσμίας του άρθρου 8 του ν. 3200/1955, έγινε δεκτή η προσφυγή της Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και ακυρώθηκε η ως άνω νομαρχιακή απόφαση. Κατά της αποφάσεως του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας η αιτούσα κατέθεσε την 10.2.2005 ενώπιον της Γραμματείας του Συμβουλίου της Επικρατείας την κρινόμενη αίτηση ακυρώσεως, εμπροθέσμως, εφόσον ασκήθηκε η αίτηση πριν παρέλθουν, πάντως, εξήντα ημέρες από την έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης.
Επειδή, στα άρθρα 4 ως 10 του ν. 2516/1997 «΄Ιδρυση και λειτουργία βιομηχανικών και βιοτεχνικών εγκαταστάσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 159), όπως ίσχυαν κατά την έκδοση των προσβαλλομένων πράξεων, ορίζονται οι προϋποθέσεις και η διαδικασία χορήγησης αδείας εγκατάστασης βιομηχανικών και βιοτεχνικών δραστηριοτήτων, στο δε άρθρο 13 του ιδίου νόμου ρυθμίζεται το θέμα της χορήγησης άδειας λειτουργίας των δραστηριοτήτων αυτών. Περαιτέρω, στο άρθρο 16 του ιδίου νόμου ορίζονται τα εξής: «1. Σε περίπτωση παραβιάσεως των διατάξεων του παρόντος νόμου και των κατ’ εξουσιοδότησή του εκδοθησόμενων κανονιστικών πράξεων, καθώς και των όρων ή περιορισμών που τίθενται στις άδειες εγκαταστάσεως και λειτουργίας, είναι δυνατόν να επιβληθεί, με απόφαση της Αδειοδοτούσας Αρχής, η ολική ή μερική, προσωρινή ή οριστική, διακοπή της λειτουργίας της δραστηριότητας ….. 2. Στους παραβάτες των διατάξεων του παρόντος νόμου και των κατ’ εξουσιοδότησή του εκδοθησόμενων κανονιστικών πράξεων ή των όρων και περιορισμών που διαλαμβάνονται στις άδειες εγκατάστασης ή λειτουργίας, εφόσον δεν αποφασίζεται η κατά τα ανωτέρω διακοπή λειτουργίας της δραστηριότητας, επιβάλλεται πρόστιμο ποσού από πενήντα χιλιάδες (50.000) μέχρι είκοσι πέντε εκατομμύρια (25.000.000) δραχμές, με απόφαση της Αδειοδοτούσας Αρχής … 3 ….. 5. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζεται ο τρόπος κλιμακώσεως των προστίμων των παρ. 2 και 3 του παρόντος άρθρου και μπορούν να αναπροσαρμόζονται τα ποσά αυτών. 6 …..». Κατ’ εξουσιοδότηση των διατάξεων αυτών εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. Φ15/οικ. 5245/ 251/19-2-1998 απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης (Β΄ 336), στην οποία καθορίζονται οι παραβάσεις που επισύρουν την επιβολή προστίμου, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 2516/1997, και προσδιορίζεται ο τρόπος υπολογισμού των επιβαλλομένων προστίμων. Στο άρθρο 1 της υπουργικής αυτής απόφασης, που ίσχυε κατά την έκδοση των προσβαλλομένων πράξεων, καταργηθείσα μεταγενεστέρως με την Φ.15/οικ.7818/618/14.4.2005 απόφαση του ίδιου Υπουργού (Β΄ 542), ορίζονται τα εξής: «Ως παραβάσεις που επισύρουν την επιβολή προστίμου σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 2516/97 και ιδιαίτερα σύμφωνα με τα άρθρα 4, 5, 13, 14 και 16 αυτού, είναι οι εξής : Α) Παραβάσεις που αφορούν την άδεια εγκατάστασης σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 16 του Ν. 2516/97. α) … β) … γ) Παράβαση των όρων και περιορισμών που τίθενται στις άδειες εγκατάστασης, Β) Παραβάσεις που αφορούν την άδεια λειτουργίας σύμφωνα με τα άρθρα 13 και 16 του Ν. 2516/97. α) … β) … ε) Παράβαση των όρων και περιορισμών που τίθενται στις άδειες λειτουργίας. Γ)…………..Ε)………….». Περαιτέρω, στο άρθρο 2 της ιδίας υπουργικής απόφασης καθορίζονται το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου κατά κατηγορία παραβάσεων στο άρθρο 3 της απόφασης αυτής ορίζεται η διαδικασία επιβολής και στο άρθρο 4 προβλέπεται η ετήσια αναπροσαρμογή του ύψους προστίμων, με βάση τον αναφερόμενο στο άρθρο αυτό τύπο.
Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 30 παρ. 1 του Ν. 1650/1986 (ΦΕΚ 160 Α΄), όπως αυτό ίσχυε κατά το χρόνο εκδόσεως της προσβληθείσης με την προσφυγή πράξεως, δηλαδή μετά την αντικατάσταση της εν λόγω παραγράφου 1 με το άρθρο 4 του Ν. 3010/2002 (ΦΕΚ 91 Α΄) και πριν τη θέση σε ισχύ του άρθρου ογδόου παρ. 6 του Ν. 3621/2007 (ΦΕΚ 279 Α΄) «σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που προκαλούν οποιαδήποτε ρύπανση ή άλλη υποβάθμιση του περιβάλλοντος ή παραβαίνουν τις διατάξεις του νόμου αυτού ή των κατ’ εξουσιοδότησή του εκδιδόμενων διαταγμάτων ή υπουργικών ή περιφερειακών ή νομαρχιακών αποφάσεων, καθώς και στους παραβάτες των όρων και των μέτρων που καθορίζονται με τις διοικητικές πράξεις, που προβλέπονται στα άρθρα 11 και 12 των νόμων 1515/1985 (ΦΕΚ 18 Α΄) και 1561/1985 (ΦΕΚ 148 Α΄), ανεξάρτητα από την αστική ή ποινική ευθύνη, επιβάλλεται ως διοικητική κύρωση πρόστιμο, από πενήντα (50) μέχρι πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ, ύστερα από εισήγηση είτε των κατά το άρθρο 6 υπηρεσιών είτε των κατά το άρθρο 26 κλιμακίων Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης, τη συχνότητα, την υποτροπή, το ύψος υπέρβασης των θεσμοθετημένων ορίων εκπομπών και την παραβίαση των περιβαλλοντικών όρων ως εξής : α. από τον οικείο Νομάρχη, εφόσον το πρόστιμο που προτείνεται ανέρχεται έως εξήντα χιλιάδες (60.000) ευρώ, β. από το Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας, εφόσον το πρόστιμο που προτείνεται κυμαίνεται από εξήντα χιλιάδες (60.000) ευρώ έως εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ, γ. από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων ΄Εργων, εφόσον το πρόστιμο που προτείνεται υπερβαίνει τις εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ». Εξάλλου, στην παρ. 2 του ως άνω άρθρου ορίζονται τα εξής: «2. Αν μια επιχείρηση η δραστηριότητα προκαλεί ρύπανση ή άλλη υποβάθμιση του περιβάλλοντος, επιβάλλεται προσωρινή απαγόρευση της λειτουργίας της μέχρις ότου ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να αποτρέπεται η ρύπανση ή η υποβάθμιση. Μπορεί επίσης να επιβληθεί η οριστική διακοπή της λειτουργίας του αν η επιχείρηση η δραστηριότητα παραλείπει να συμμορφωθεί προς τα υποδεικνυόμενα μέτρα ή αν η λήψη αποτελεσματικών μέτρων είναι ανέφικτη. Η διακοπή επιβάλλεται με απόφαση του οικείου νομάρχη … 3. … 4. Η διαδικασία επιβολής των διοικητικών κυρώσεων των προηγουμένων παραγράφων αρχίζει με τη βεβαίωση της παράβασης από το όργανο που τη διαπιστώνει, το οποίο συντάσσει σχετική έκθεση, η οποία κοινοποιείται μαζί με έγγραφη κλήτευση προς τον παραβάτη να υποβάλει τις απόψεις του μέσα σε 5 ημέρες από την κοινοποίηση της κλήτευσης. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί ύστερα από αίτηση του ενδιαφερομένου για 5 ημέρες”. Εξ άλλου στο άρθρο 6 του ίδιου νόμου ορίζεται ότι: «1. Ο έλεγχος για την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων ανήκει στα όργανα της υπηρεσίας που είναι αρμόδια, κατά τις οικείες διατάξεις, να εγκρίνουν την ίδρυση, λειτουργία ή πραγματοποίηση έργου ή δραστηριότητας. Όπου, κατά την κείμενη νομοθεσία, ο έλεγχος για την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων γίνεται από διανομαρχιακές ή περιφερειακές υπηρεσίες, ανεξάρτητα από το αν έχουν και την αρμοδιότητα για την έγκριση της ίδρυσης, λειτουργίας ή πραγματοποίησης του αντίστοιχου έργου ή δραστηριότητας, οι υπηρεσίες αυτές διατηρούν την παραπάνω αρμοδιότητα ελέγχου. 2. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων μπορεί αυτοτελώς να διενεργεί ελέγχους για την παρακολούθηση της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων σε ολόκληρη τη χώρα». Περαιτέρω, στο άρθρο 26 του ίδιου νόμου ορίζονται τα εξής: “1. Με απόφαση του νομάρχη συγκροτούνται Κλιμάκια Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος (Κ.Ε.Π.ΠΕ.) από το προσωπικό της νομαρχίας. Στη σύνθεση των κλιμακίων αυτών περιλαμβάνονται πάντοτε υπάλληλοι της αρμόδιας υπηρεσίας του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Τα κλιμάκια ελέγχουν την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και γενικά την εφαρμογή της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος … 2. Τα κλιμάκια διενεργούν αυτοψία σε εγκαταστάσεις ή δραστηριότητες, ιδίως όταν πιθανολογείται, ότι η λειτουργία τους υποβαθμίζει το περιβάλλον, κάνουν τις απαραίτητες συστάσεις και υποδείξεις για τα κατάλληλα να ληφθούν μέτρα, συντάσσουν σχετική έκθεση και εισηγούνται τις επιβλητέες κυρώσεις». Τέλος, με το άρθρο 9 του ν. 2947/2001 (ΦΕΚ 228 Α΄) συστήθηκε Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος υπαγόμενη απευθείας στον Υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, με αρμοδιότητα τον έλεγχο και παρακολούθηση της εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας κατά την εκτέλεση έργων και δραστηριοτήτων του Δημοσίου, αλλά και του ιδιωτικού τομέα και την εισήγηση στο Νομάρχη, Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας κ.λπ. για την επιβολή κυρώσεων, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 30 του ν. 1650/1986.
Επειδή, από το συνδυασμό των παρατεθεισών διατάξεων προκύπτει ότι σε περίπτωση παραβιάσεως των διατάξεων του ν. 2516/1997 και των κατ’ εξουσιοδότησή του εκδοθησόμενων κανονιστικών πράξεων, καθώς και των όρων ή περιορισμών που τίθενται στις άδειες εγκαταστάσεως και λειτουργίας, είναι δυνατόν να επιβληθεί, με απόφαση της Αδειοδοτούσας Αρχής, η ολική ή μερική, προσωρινή ή οριστική, διακοπή της λειτουργίας της δραστηριότητας ενώ κατά το άρθρο 30 παρ. 2 του ν. 1650/1986, αν μια επιχείρηση η δραστηριότητα προκαλεί ρύπανση ή άλλη υποβάθμιση του περιβάλλοντος, επιβάλλεται υποχρεωτικά από το νομάρχη προσωρινή απαγόρευση της λειτουργίας της μέχρις ότου ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να αποτρέπεται η ρύπανση ή η υποβάθμιση. Μπορεί επίσης να επιβληθεί η οριστική διακοπή της λειτουργίας του αν η επιχείρηση η δραστηριότητα παραλείπει να συμμορφωθεί προς τα υποδεικνυόμενα μέτρα ή αν η λήψη αποτελεσματικών μέτρων είναι ανέφικτη. Περαιτέρω, πέρα από τις ανωτέρω κυρώσεις προβλέπει η επιβολή προστίμου τόσο με τις διατάξεις του ν. 2516/1997 όσο και με το άρθρο 30 παρ. 1 του ν. 1650/1986. Ειδικότερα, παραβάσεις που επισύρουν την επιβολή προστίμου από το νομάρχη είναι, σύμφωνα μεν με τις διατάξεις του ν. 2516/97, μεταξύ άλλων, η παράβαση όρων και περιορισμών που τίθενται στις άδειες εγκατάστασης και στις άδειες λειτουργίας, κατά το άρθρο δε 30 παρ. 1 του ν. 1650/1986, η πρόκληση οποιασδήποτε ρύπανσης ή άλλης υποβάθμισης του περιβάλλοντος ή παράβαση των διατάξεων του νόμου αυτού ή των κατ’ εξουσιοδότησή του εκδιδόμενων διαταγμάτων ή υπουργικών ή περιφερειακών ή νομαρχιακών αποφάσεων, καθώς και η παράβαση των όρων και των μέτρων που καθορίζονται με τις διοικητικές πράξεις, που προβλέπονται στα άρθρα 11 και 12 των νόμων 1515/1985 (ΦΕΚ 18 Α΄) και 1561/1985 (ΦΕΚ 148 Α΄), ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης, τη συχνότητα, την υποτροπή, το ύψος υπέρβασης των θεσμοθετημένων ορίων εκπομπών και την παραβίαση των περιβαλλοντικών όρων. Στην περίπτωση, όμως, που κατά την άσκηση μιας δραστηριότητας παραβιάζονται οι όροι, οι οποίοι ετέθησαν με την πράξη εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων κατά την αδειοδότησή της βάσει της περιβαλλοντικής νομοθεσίας (ν. 1650/1986), έστω και αν αυτοί αποτελούν και όρους της άδειας εγκατάστασης ή της άδειας λειτουργίας αυτής, το πρόστιμο που μπορεί να της επιβληθεί είναι το προβλεπόμενο από τις διατάξεις του άρθρου 30 παρ. 1 του ν. 1650/ 1986 και όχι το προβλεπόμενο από το άρθρο 16 του ν. 2516/1997. Κατά τη γνώμη, όμως, της Παρέδρου Όλγας Παπαδοπούλου όταν όροι της εγκρίσεως που χορηγήθηκε βάσει της ειδικής νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος (ν. 1650/1986) είναι όροι συναρτώμενοι με τη λειτουργία μηχανολογικής εγκαταστάσεως και αποτελούν και όρους της άδειας λειτουργίας, σε περίπτωση παραβάσεως των όρων αυτών μπορεί να επιβληθεί διοικητική κύρωση είτε δυνάμει των διατάξεων της νομοθεσίας των βιομηχανικών και μηχανολογικών εγκαταστάσεων είτε δυνάμει του ν. 1650/1986.
Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, με την Α.Π.35775/30.12.1994 απόφαση του Υπουργού και του Αναπληρωτή Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι για την κατασκευή και λειτουργία του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων μείζονος περιοχής Πρωτεύουσας στον Ακροκέραμο και στη νήσο Ψυττάλεια. Μεταξύ των τεχνικών έργων και μέτρων αντιρρύπανσης ή γενικότερα αντιμετώπισης της υποβάθμισης του περιβάλλοντος που επιβάλλονται να κατασκευασθούν ή να ληφθούν με την απόφαση αυτή είναι, υπό το στοιχείο δ.25 αυτής, η συλλογή σε ειδικούς χαλύβδινους κάδους της αφυδατωμένης λάσπης και η απομάκρυνσή της καθημερινά από την Ψυττάλεια με ειδικά πλοία, επιβάλλεται δε απαγόρευση χρησιμοποίησης οποιουδήποτε χώρου στη νήσο Ψυττάλεια για τη μόνιμη διάθεση ιλύος ή άλλου είδους απορριμμάτων. Με την Α.Π. 133725/7.8.2003 κοινή απόφαση των Υπουργών ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. και Πολιτισμού και του Υφυπουργού Πρόνοιας ανανεώθηκαν και συμπληρώθηκαν οι τεθέντες με την ως άνω απόφαση περιβαλλοντικοί όροι του Κ.Ε.Λ. Ψυττάλειας. Σχετικά με την επεξεργασία της λάσπης επιβλήθηκαν, μεταξύ άλλων, οι όροι δ6.8, δ6.10 και δ6.11. Σύμφωνα με τους όρους αυτούς: «Για την ενδιάμεση περίοδο και μέχρι να λειτουργήσει η εγκατάσταση ξήρανσης, η παραγόμενη αφυδατωμένη λάσπη να διατίθεται είτε σε εγκατάσταση κομποστοποίησης, είτε σε ΧΥΤΑ ή και σε άλλο τελικό αποδέκτη, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις» (δ6.8), «Να κατασκευασθούν σιλό αποθήκευσης της ξηραμένης λάσπης, χωρητικότητας 2 ημερών τουλάχιστον, εφοδιασμένα με συστήματα μεταφόρτωσης σε κλειστά οχήματα μεταφοράς. Για περιπτώσεις εκτάκτων συνθηκών (αποκλεισμός νήσου λόγω ανέμων, απεργίες κ.λπ.), θα παρέχεται η δυνατότητα αποθήκευσης της παραγωγής 7 τουλάχιστον ημερών αφυδατωμένης λάσπης σε στεγασμένο χώρο» (δ6.10) και «Η αφυδατωμένη λάσπη να μεταφέρεται από το χώρο αποθήκευσης στην Ψυττάλεια στο χώρο διάθεσής της (ΧΥΤΑ, μονάδα κομποστοποίησης) με καλυμμένα οχήματα μεταφοράς μέσω του λιμένα Ακροκεράμου. Τα οχήματα να ακολουθούν συγκεκριμένη διαδρομή μετά από έγκριση της Δ/νσης Πολεοδομίας και Περιβάλλοντος της Ν.Α. Αττικής-Ν.Δ. Πειραιά, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι οχλήσεις και δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον» (δ6.11). Ακολούθως, με την Φ22/ 12653/901/4.12.2002 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και του Υφυπουργού Ανάπτυξης (ΦΕΚ 1530 Β), εγκρίθηκε η χορήγηση, κατ’ εξαίρεση των διατάξεων του ν. 2965/2001 ή άλλων απαγορευτικών διατάξεων, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του ν.1360/1983, όπως τροποποιήθηκαν με το άρθρο 1 παρ. 21 του ν. 2412/1996, καταρχήν άδειας εγκατάστασης δύο Κέντρων Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛ) (Ψυτάλλειας-Ακροκεράμου και Μεταμόρφωσης) και άλλων μονάδων στην Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε., εφόσον η εταιρεία: α) προσκομίσει έγκριση περιβαλλοντικών όρων από την αρμόδια Υπηρεσία Περιβάλλοντος του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. και β) συμμορφωθεί πλήρως με τους όρους και περιορισμούς που θα επιβληθούν με τις αποφάσεις της αρμόδιας Υπηρεσίας Βιομηχανίας, καθώς και με τους όρους που θα επιβληθούν για την προστασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια των εργαζομένων και των περιοίκων, σύμφωνα με τους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους. Με την Β.4299/Φ.14.1 ΕΥΔΑΠ/24.9. 2003 απόφαση του Νομάρχη Πειραιά χορηγήθηκε άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας διάρκειας 10 ετών για το Κ.Ε.Λ. Ψυττάλειας και Ακροκεράμου και τέθηκε σ’ αυτήν ως όρος, υπό στοιχείο 1 γ, να τηρούνται κατά τη λειτουργία του Κ.Ε.Λ. οι περιβαλλοντικοί όροι και περιορισμοί της 35775/31. 12.1994 απόφασης, όπως αυτοί έχουν τροποποιηθεί με την 133725/7.8.2003 απόφαση. Με τα Β.3400/Φ.14.1 ΕΥΔΑΠ/6.9.2004 και Β.3769/Φ.14.ΕΥΔΑΠ/6.9.2004 έγγραφα της Δ/νσης Βιομηχανίας & Ορυκτού Πλούτου της Νομαρχίας Πειραιά ενημερώθηκαν η παρεμβαίνουσα Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και η Ε.Υ.Π.Ε. του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. ότι η διαχείριση της ιλύος που προέρχεται από την πρωτοβάθμια επεξεργασία των λυμάτων στο Κ.Ε.Λ. Ψυττάλειας δεν γίνεται σύμφωνα με τους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους, αλλά συσσωρεύεται και αποθηκεύεται με μη προβλεπόμενο τρόπο, σε μη εγκεκριμένο χώρο πάνω στο νησί. Τέλος, με τη Β4773/Φ.14.1 ΕΥΔΑΠ Α.Ε./11.11.2004 πράξη του Νομάρχη Πειραιώς αφενός επιβλήθηκε στην παρεμβαίνουσα Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. που έχει την αποκλειστική εκμετάλλευση του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων (Κ.Ε.Λ.) στον Ακροκέραμο Κερατσινίου και στη νήσο Ψυττάλεια, πρόστιμο ύψους 55.201,70 ευρώ, «σε εφαρμογή του άρθρου 16 του ν. 2516/1997 και της Υ.Α. Φ15/ οικ. 5245/251/19-2-1998», «για παράβαση του όρου “1γ” (τομείς περιβάλλοντος και υγείας) της Β4299/24.9.2003 άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας του ως άνω Κ.Ε.Λ.» και αφετέρου ανακλήθηκε η προαναφερόμενη άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας αυτού, μέχρι να ρυθμιστεί οριστικά το ζήτημα που είχε προκύψει από τη συσσώρευση και αποθήκευση, με μη προβλεπόμενο τρόπο, σε μη εγκεκριμένο χώρο στη νήσο Ψυττάλεια, της ιλύος (στερεού καταλοίπου), η οποία απομένει μετά την πρωτοβάθμια επεξεργασία των αστικών λυμάτων και βιομηχανικών υγρών αποβλήτων του Λεκανοπεδίου Αττικής στις εγκαταστάσεις της Ψυττάλειας. Για την έκδοση της νομαρχιακής αυτής απόφασης, στο προοίμιο της οποίας γίνεται επίκληση, μεταξύ άλλων, των διατάξεων του ν. 2516/1997, της Υ.Α. Φ15/ οικ. 5245/251/19-2-1998 και του άρθρου 6 του ν. 1650/1986 (στοιχ. 1, 2 και 14 του προοιμίου), ελήφθησαν υπόψη (βλ. στοιχ. 11 του προοιμίου) «οι περιβαλλοντικοί όροι, οι οποίοι αναφέρονται, στις παραγράφους δ.25 της αποφάσεως 35775/94 και δ6.8, δ6.10, δ6.11 της αποφάσεως 133725/03 έγκρισης περιβαλλοντικών όρων και αφορούν τον τρόπο διαχείρισης παραγόμενης ιλύος». Προσφυγή της παρεμβαίνουσας κατά της ως άνω νομαρχιακής απόφασης έγινε δεκτή με την προσβαλλόμενη 68501/15.12.2004 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής, με την οποία ακυρώθηκε η ανωτέρω Β4773/Φ.14.1ΕΥΔΑΠ Α.Ε./11.11. 2004 πράξη του Νομάρχη Πειραιώς διότι «ι) τόσο με παλαιότερες όσο και με την πρόσφατη υπ’ αριθ. 573/20.11.2003 απόφαση του ΕΣΔΚΝΑ έκλεισε η χωματερή και κατά της αποφάσεως αυτής η ΕΥΔΑΠ άσκησε αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του ΣτΕ ως και αίτηση προσωρινής διαταγής, η οποία έγινε δεκτή την 30.7.2004 … ιι) η ΕΥΔΑΠ λαμβάνει όλα τα δυνατά μέτρα για την αποφυγή της εναπόθεσης της ιλύος στο ΚΕΛΨ και τη μεταφορά της, και ειδικότερα: α) αποφάσισε τη διενέργεια ανοικτού δημόσιου διαγωνισμού για την εξεύρεση χώρου ικανού να δέχεται τη λάσπη κ.λπ. του ΚΕΛΨ, β) λαμβάνονται τα αναγκαία μέτρα για να μειωθούν οι συνέπειες από την ήδη συσσωρευμένη λάσπη στο ΚΕΛΨ. ιιι) τη λειτουργία του ΚΕΛΨ επιβάλλουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος».
Επειδή, σύμφωνα με τα γενόμενα δεκτά στην ένατη σκέψη, εφόσον με τη Β4773/Φ.14.1ΕΥΔΑΠ Α.Ε./11.11.2004 πράξη του Νομάρχη Πειραιώς επιβλήθηκε στην παρεμβαίνουσα πρόστιμο ύψους 55.201,70 ευρώ, «σε εφαρμογή του άρθρου 16 του ν. 2516/1997 και της Υ.Α. Φ15/ οικ. 5245/251/19-2-1998», «για παράβαση του όρου “1γ” (τομείς περιβάλλοντος και υγείας) της Β4299/24.9.2003 άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας του ως άνω Κ.Ε.Λ.», με τον οποίο επιβάλλεται η υποχρέωση να τηρούνται κατά τη λειτουργία του Κ.Ε.Λ. οι περιβαλλοντικοί όροι και περιορισμοί της 35775/31.12.1994 απόφασης, όπως αυτοί έχουν τροποποιηθεί με την 133725/7.8.2003 απόφαση, δηλαδή για παράβαση εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων και ειδικότερα των όρων που αναφέρονται, στις παραγράφους δ.25 της αποφάσεως 35775/94 και δ6.8, δ6.10, δ6.11 της αποφάσεως 133725/03 έγκρισης περιβαλλοντικών όρων και αφορούν τον τρόπο διαχείρισης παραγόμενης ιλύος, μόνο πρόστιμο του άρθρου 30 παρ. 1 του ν. 1650/1986 μπορούσε να επιβάλει ο Νομάρχης στην παρεμβαίνουσα. Συνεπώς, νομίμως, έστω και με άλλη αιτιολογία ακυρώθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας η ως άνω νομαρχιακή απόφαση κατά το μέρος που επέβαλε στην παρεμβαίνουσα πρόστιμο κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 16 του ν. 2516/1997. Περαιτέρω, η επιβληθείσα με την ως άνω νομαρχιακή απόφαση ανάκληση της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας του Κ.Ε.Λ. Ψυττάλειας, μέχρι να ρυθμιστεί οριστικά το ζήτημα που είχε προκύψει από τη συσσώρευση και αποθήκευση, με μη προβλεπόμενο τρόπο, σε μη εγκεκριμένο χώρο, της ιλύος (στερεού καταλοίπου), η οποία απομένει μετά την πρωτοβάθμια επεξεργασία των αστικών λυμάτων και βιομηχανικών υγρών αποβλήτων του Λεκανοπεδίου Αττικής στις εγκαταστάσεις της Ψυττάλειας, λόγω παραβάσεως περιβαλλοντικών όρων, οι οποίοι τέθηκαν για να προστατευθεί το περιβάλλον από τη συσσώρευση της λάσπης, συνιστά προσωρινή διακοπή της λειτουργίας του Κ.Ε.Λ. κατ’ εφαρμογή του άρθρου 30 παρ. 2 του ν. 1650/1986, μη νομίμως ακυρώθηκε από το Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής, κατ’ αποδοχήν της προσφυγής της παρεμβαίνουσας, μετά από ουσιαστικό έλεγχο, χωρίς να προσάπτεται, με την εκτεθείσα στην προηγούμενη σκέψη αιτιολογία, κάποια νομική πλημμέλεια στην ακυρωθείσα νομαρχιακή απόφαση. Συνεπώς, πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής κατά το μέρος που ακύρωσε την επιβληθείσα με την Β4773/Φ.14.1ΕΥΔΑΠ Α.Ε./11.11.2004 πράξη του Νομάρχη Πειραιώς κύρωση της ανάκλησης της Β4299/24.9.2003 άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας του Κ.Ε.Λ. Ψυττάλειας και να αναπεμφθεί κατά το μέρος αυτό η υπόθεση στη Διοίκηση για νέα νόμιμη κρίση, παρέλκει δε ως αλυσιτελής η εξέταση των λοιπών λόγων ακυρώσεως.