ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ: ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΑΣΟΣ (Αύγουστος 2007)

Η τεράστια οικολογική καταστροφή του εφετινού καλοκαιριού φωτίζει δύο κρίσιμες αστοχίες της πολιτικής και όσων από εμάς την υπηρετούν. Δεν θα ασχοληθώ με την πρώτη που αφορά τη διαχειριστική της ανεπάρκεια, καθώς πιστεύω ότι η συζήτηση αυτή έχει σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί. Όταν η πολιτική δεν φέρνει αποτελέσματα δεν έχει και λόγο ύπαρξης. Και η πολιτική της Ν.Δ. δεν φέρνει αποτελέσματα.

Θα ήθελα όμως να σταθώ περισσότερο στη δεύτερη αστοχία, που έχει να κάνει ουσιαστικά με τον ευκαιριακό και βραχυπρόθεσμο τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη λήψη αποφάσεων και την παραγωγή πολιτικής στη χώρα μας, ιδιαίτερα στο θέμα του περιβάλλοντος.

Όλες αυτές τις ημέρες, βλέποντας τις εικόνες των καμένων δασών από κοντά, θλίβομαι βαθύτατα για την καταστροφή που συνέβη. Κυρίως όμως θλίβομαι γιατί έχω βάσιμους φόβους, όπως και οι περισσότεροι των συμπολιτών μας, ότι οι ζημιές που προκλήθηκαν δεν θα αποκατασταθούν, όπως επιβάλλεται και εξαγγέλλεται από την κυβέρνηση, με αποτέλεσμα οι νεότερες γενεές να μη γνωρίσουν την Ελλάδα που γνώρισα εγώ και οι συνομήλικοί μου.

Ας μην κοροϊδευόμαστε, το εθνικό οικολογικό έλλειμμα είναι τεράστιο. Η Ελλάδα ως και σήμερα αντιμετώπισε τις οικολογικές προκλήσεις με διάθεση υπεκφυγής και πολιτικές επιφανειακής συμμόρφωσης στους κανόνες της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης και των διεθνών οργανισμών. Όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος επιλέγαμε πάντα να βλέπουμε το δέντρο και να χάνουμε το δάσος.

Σήμερα όμως, περισσότερο ίσως από ποτέ στο παρελθόν, το δικαίωμα των μελλοντικών γενεών να ζήσουν σε έναν οικολογικά ισορροπημένο και βιολογικά ποικίλο πλανήτη τίθεται υπό αμφισβήτηση. Και αυτό οφείλεται στο ότι επί δεκαετίες οι πολιτικές μας αγνοούν συστηματικά την αρχή της διαγενεακής δικαιοσύνης, με τραγικές, φυσικά, επιπτώσεις για το περιβάλλον.

Πρέπει να το παραδεχθούμε με τρόπο καθαρό, οριστικό και αμετάκλητο: η εθνική μας πολιτική για το περιβάλλον, όπως την ξέρουμε ως σήμερα, σπανίως έχει λειτουργήσει με γνώμονα τα μακροχρόνια συμφέροντα των σημερινών αλλά και των μελλοντικών γενεών. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Τι πρέπει να κάνουμε από ‘δώ και μπρος;

Κατ’ αρχήν η επόμενη κυβέρνηση πρέπει να προβεί σε μια εθνική περιβαλλοντική απογραφή. Να μετρήσει το περιβαλλοντικό έλλειμμα, να χαρτογραφήσει τα κρίσιμα οικολογικά προβλήματα και να θέσει συγκεκριμένους και υλοποιήσιμους στόχους. Να μάθουμε επιτέλους ποιος είναι ο φυσικός πλούτος που έχουμε σήμερα, να ορίσουμε τι θέλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενεές αύριο και να σχεδιάσουμε τρόπους κάλυψης του περιβαλλοντικού μας ελλείμματος. Να συνδυάσουμε, με λίγα λόγια, την προστασία του περιβάλλοντος με τη διαγενεακή δικαιοσύνη.

Εν τούτοις, οποιαδήποτε προσπάθεια επιβολής νέων περιβαλλοντικών προτύπων είναι καταδικασμένη σε αποτυχία, αν δεν συνοδεύεται από την ύπαρξη αξιόπιστων και αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου. Σήμερα αποτελεί γενικευμένη πεποίθηση ότι το περιβαλλοντικό έγκλημα παραμένει ατιμώρητο. Ο κόσμος πιστεύει ότι νόμοι δεν υπάρχουν και όταν υπάρχουν δεν εφαρμόζονται. Αυτό είναι αλήθεια. Ελάχιστοι διώκονται για περιβαλλοντικά εγκλήματα στη χώρα μας και ακόμη λιγότεροι καταδικάζονται.

Είναι επιβεβλημένο λοιπόν να υπάρξει μια αλλαγή κουλτούρας. Το περιβαλλοντικό έγκλημα έχει θύματα. Πρέπει να το καταλάβουμε όλοι. Η καταπολέμησή του αποτελεί όχι μόνο υποχρέωση της συντεταγμένης πολιτείας αλλά και μιας κοινωνίας που θέλει να διεκδικεί τον τίτλο της δίκαιης κοινωνίας.

Απαραίτητη προϋπόθεση βέβαια για όλα αυτά είναι η διαμόρφωση ενός διαγενεακού συμβολαίου. Μιας νέας κοινωνικής συμφωνίας ότι οι αποφάσεις των σημερινών γενεών δεν θα αποβαίνουν από εδώ και μπρος εις βάρος των δικαιωμάτων και των συμφερόντων των μελλοντικών.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ» στις 5 Αυγούστου 2007, σ. Α41.

Facebook

0

Twitter

Linkedin

email

Print