ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΙ ΕΠΙΜΗΘΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ… ΓΑΛΟΤΣΕΣ (Οκτώβριος 2006)
-
ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 2006
Με έκπληξη παρακολουθούμε τις τελευταίες μέρες τους υπευθύνους για την αντιπλημμυρική προστασία στην Θεσσαλονίκη, οι οποίοι, προκειμένου να αποφύγουν τις ευθύνες τους για τις καταστροφές, αποκαλούν «ακραία καιρικά φαινόμενα» τις απόλυτα συνηθισμένες και αναμενόμενες για την εποχή φθινοπωρινές νεροποντές. Αντίστοιχα φαινόμενα είχαμε και τον περασμένο Αύγουστο, όταν, για να δικαιολογηθεί η μεγάλη καταστροφή από την πυρκαγιά της Χαλκιδικής, ένα απόλυτα συνηθισμένο καλοκαιρινό μπουρίνι είχε βαφτιστεί «θεομηνία».
Όσοι προσπαθούν να αποδώσουν σε «ατυχία» τις καταστροφές και να μεταφέρουν στη φύση τις ευθύνες για τη δική τους ανεπάρκεια έχουν αντίπαλό τους την επιστήμη και την τεχνολογία. Οι οποίες σήμερα έχουν προχωρήσει αρκετά, ώστε να υπολογίζουν με αρκετά μεγάλη ακρίβεια τα όρια μεταξύ αναμενόμενων και ακραίων καιρικών φαινομένων.
Σύμφωνα λοιπόν με τις μετρήσεις των μετεωρολογικών σταθμών της Θεσσαλονίκης, των Σερρών και του Πολυγύρου, οι οποίοι και βρίσκονται εγγύτερα στην πληγείσα περιοχή, τα ύψη βροχής που καταγράφηκαν το επίμαχο εικοσιτετράωρο ήταν 49,67 και 106 χιλιοστά αντίστοιχα. Τέτοια φαινόμενα για τον ελληνικό χώρο δεν μπορούν σε καμιά περίπτωση να χαρακτηριστούν ως ακραία. Κι αυτό γιατί έχουν συχνότητα επανεμφάνισης πολύ μικρότερη από την ελάχιστη περίοδο επαναφοράς για τον αντιπλημμυρικό σχεδιασμό, που είναι τα 50 χρόνια. Οι πρόσφατες βροχοπτώσεις μπορεί να ήταν έντονες, απέχουν όμως μακράν από το να χαρακτηριστούν ως ακραία φαινόμενα. Είναι τόσο συνηθισμένες και τόσο συχνές, ώστε να επαναλαμβάνονται αρκετές φορές μέσα σε μια 50ετία.
Η παρατήρηση αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι, αν υπήρχαν σωστά σχεδιασμένα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, δεν θα είχαμε σήμερα καμία καταστροφή. Κι αυτό γιατί τα έργα θα άντεχαν, μια και θα είχαν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσουν καιρικά φαινόμενα που συμβαίνουν μια φορά στα 50, στα 70 ή και στα 100, σε ορισμένες περιπτώσεις, χρόνια.
Όσο για τα «τεράστια» κονδύλια που προφασίζονται ότι χρειάζονταν και δεν ήταν διαθέσιμα, ποιος τους είπε ότι για την προστασία από τις πλημμύρες ισχύει το «όλα ή τίποτε»; Μια ορθολογική ιεράρχηση προτεραιοτήτων, με έμφαση στα έργα ορεινής υδροοικονομίας που είναι τα αποτελεσματικότερα και έχουν και το μικρότερο κόστος κατασκευής, θα έδινε ασφαλώς πολύ καλύτερα αποτελέσματα από το σημερινό… απόλυτο τίποτε. Επιπλέον, αν στο κόστος της αποκατάστασης των σημερινών ζημιών, προστεθεί και το κόστος των αποζημιώσεων που θα καταβληθούν στους πληγέντες, η απάντηση έχει ήδη δοθεί στους σύγχρονους… Επιμηθείς με τις γαλότσες. Η κατόπιν εορτής… άχρηστη κινητικότητα των οποίων έχει φτάσει να αγγίζει πλέον τα όρια του γελοίου.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ» στις 14 Οκτωβρίου 2006.






