«ΓΥΡΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΛΑΤΗ» ΣΤΙΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (Μάιος 2006)

Την ώρα που η παγκόσμια οικονομία «καίγεται» από την έκρηξη της τιμής του πετρελαίου και είναι υποχρεωμένη να αναζητήσει φθηνότερες εναλλακτικές πηγές ενέργειας, στην Ελλάδα ο προβλη­ματισμός για την απεξάρτηση της χώρας από τον μαύρο χρυσό είναι πολλά χρόνια πίσω από τις ανάγκες των καιρών.

Αντίθετα με άλλες χώρες, όπως η Γερ­μανία, η Αυστρία και η Ισπανία, οι οποί­ες, αν και διαθέτουν λιγότερη ηλιοφά­νεια και όχι τόσο πλούσιο αιολικό δυνα­μικό, έχουν κάνει άλματα στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών (φωτοβολταϊκά συστήματα, ανεμογεννήτριες, γεω­θερμικός κλιματισμός, βιομάζα), η Ελλά­δα παραμένει ουραγός. Το ισχύον καθε­στώς είναι απαγορευτικό για να επενδύσουν οι εταιρείες στις τεχνολο­γίες αυτές για να αγο­ράσουν τα νοικοκυριά τέτοια συστήματα και να τα εγκαταστήσουν στην κατοικία τους.

Η γραφειοκρατία, η έλλειψη ουσιαστι­κών κινήτρων και η απουσία ειδικού χω­ροταξικού σχεδιασμού εξηγούν το ελλη­νικό παράδοξο: πώς είναι δυνατόν στην Ελλάδα η εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών συστημάτων να αντιστοιχεί μόλις στο 0,3% της ισχύος στη Γερμανία, χώρα η οποία έχει 50% λιγότερη ηλιοφάνεια!

Χαρακτηριστικό είναι ότι σήμερα ένας ιδιώτης επενδυτής για να πάρει στα χέρια του την άδεια παραγωγής ηλεκτρισμού από αιολικό πάρκο πρέπει να περάσουν δυο, τρία χρόνια και να καταθέσει χαρ­τιά και δικαιολογητικά σε 41 υπηρεσίες! Ακόμη όμως και αυτοί που εξασφαλί­ζουν την πολυπόθητη άδεια, εξαιτίας της έλλειψης εθνικού χωροταξικού πλαισίου, δεν είναι βέβαιο ότι θα ολο­κληρώσουν την επένδυση, καθώς συχνά μπλοκάρεται στα δικαστήρια από προ­σφυγές τρίτων. Έτσι, σήμερα παραμέ­νουν ανεκτέλεστες άδειες για επενδύ­σεις σε αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 5.500 Μεγαβάτ, οι οποίες αν είχαν πραγματοποιηθεί θα έφερναν την Ελλά­δα στην τέταρτη θέση παγκοσμίως σε εγκατεστημένη ισχύ!

Συνολικά, στον χώρο των ανανεώσι­μων πηγών ενέργειας από τα σχέδια για επενδύσεις που έχουν κατατεθεί μέχρι σήμερα στη ΡΑΕ και τα οποία φθάνουν τα 20.000 ΜW έως τώρα έχουν υλοποιη­θεί έργα μόλις 700 ΜW. Δηλαδή το 3,5%.

Η κατάσταση δεν φαίνεται να αλλάζει δραστικά ακόμη και με το προσχέδιο νό­μου που παρουσίασε το υπουργείο Ανά­πτυξης – βρίσκεται σε δημόσια διαβού­λευση – και του οποίου ο φιλόδοξος στό­χος για μείωση των διαδικαστικών δεν πρόκειται να περιορίσει κάτω του ενός έτους τον απαιτούμενο χρόνο για την έγκριση μιας άδειας, ενώ ο επιχειρημα­τίας αντί για 41 υπηρεσίες θα πρέπει να επισκεφθεί… 29!

«Ασπιρίνες» θεωρούνται και τα φορολογικά κίνητρα που εξήγγειλε η κυβέρνηση για τη χρήση από τα νοικοκυριά τε­χνολογιών από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ακόμη και με τα μέτρα αυτά, στην Ελλάδα η έκπτωση του φόρου θα ισοδυναμεί μόνο με το 3%-8% του συνο­λικού κόστους αγοράς ενός τέτοιου συ­στήματος, όταν σε άλλες χώρες, όπως η Αυστρία και το Βέλγιο, κυμαίνεται από 10%-25%.

Έτσι, για την αγορά και εγκατάσταση σε κατοικία ενός μικρού φωτοβολταϊκού συστήματος, ισχύος 1 Κιλοβάτ, αξίας 8.500 ευρώ, ο Έλληνας φορολογούμενος θα γλιτώσει το πολύ 640 ευρώ, ποσό το οποίο δεν αποτελεί κίνητρο για την ανά­ληψη του εγχειρήματος από έναν ιδιώτη. Στο Βέλγιο το φορολογικό όφελος για μιας ίδιας αξίας τεχνολογία ξεπερνάει τα 2.000 ευρώ!

Το αποτέλεσμα είναι η Ελλάδα να παρα­μένει ουραγός στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση όσον αφορά την εγκατεστημένη ισχύ ανανεώσιμων πη­γών ενέργειας. Στον τομέα των αιολικών πάρκων, η ισχύς αυτή δεν ξεπερνούσε στα τέλη του 2005 τα 573,3 ΜW – σήμερα φθάνει τα 615 – έναντι 3.128 ΜW της «μι­κρής» Δανίας, 1.219 ΜW της Ολλανδίας, 10.027 ΜW της Ισπανίας και 18.427,5 ΜW της Γερμανίας.

Μάλιστα, σε ό,τι αφορά τα φωτοβολταϊκά πάρκα – δηλαδή αυτά που μετα­τρέπουν την ηλιακή σε ηλεκτρική ενέρ­γεια – η σύγκριση της Ελλάδας με άλλες χώρες της Ευρώπης είναι εξίσου απο­γοητευτική. Για παράδειγμα, η Γερμανία το 2005 εγκατέστησε 1.000 φορές περισσότερα φωτοβολταϊκά συστήματα απ’ όσα η… ηλιόλουστη Ελλάδα, χάρη στα υψηλότε­ρα κίνητρα που παρέχει. Στη Γερμανία η τιμή πώλησης της παραγόμενης ενέργει­ας από τον ήλιο επιδοτείται για μία 20ετία έως και 51,8 λεπτά ανά κιλοβατώ­ρα, έναντι μόνο 6-7 λεπτών και για μία 10ετία που είναι η αντίστοιχη ενίσχυση στην Ελλάδα.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο που παρου­σιάστηκε από την κυβέρνηση πενταπλασιάζει την τιμή στην οποία θα αγοράζει ο Διαχειριστής Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΣΜΗΕ) από τον ιδιώτη την ηλιακή κιλο­βατώρα. Η τιμή θα φθάνει πλέον 40-44 λεπτά για μία 20ετία, ωστόσο το μεγάλο πρόβλημα παραμένει: τα φορολογικά κί­νητρα που ανακοίνωσε ο υπουργός Ανάπτυξης Δ. Σιούφας είναι ψίχουλα, σύμφωνα και με τους φορείς της αγοράς. Συγκεκριμένα για την εγκατάσταση ηλια­κού θερμοσίφωνα, που κατά μέσον όρο κοστίζει 800 ευρώ, δεν προβλέπεται κα­μία απολύτως αλλαγή και συνεχίζει να παρέχεται η ισχύουσα έκπτωση από 24 ως 64 ευρώ,

Για την τοποθέτηση μικρής ανεμογεν­νήτριας, κόστους 4.000 ευρώ, ο φορολογούμενος θα γλιτώσει, μόνο 120-320 ευ­ρώ, ενώ για την αγορά λέβητα παραγω­γής ηλεκτρικής ενέργειας από βιομάζα, αξίας 5,000 ευρώ, η ανώτερη έκπτωση δεν ξεπερνά τα 400 ευρώ.

Το επιχειρηματικό ενδιαφέρον για αι­ολικά πάρκα μπορεί να είναι μεγάλο, τα γρανάζια όμως της ελληνικής γρα­φειοκρατίας, οι σοβαρές ελλείψεις σε υποδομές και τα μεγάλα κενά ατό νο­μοθετικό πλαίσιο που διέπει τις εγκα­ταστάσεις αιολικών πάρκων μπλοκάρουν την υλοποίηση πολλών έργων. Σύμφωνα με το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Συνδέ­σμου Ηλεκτροπαραγωγών από ΑΠΕ  Γιώργο Σπύρου, η «οδύσσεια» ενός ε­πενδυτή για να πάρει στα χέρια του ά­δεια παραγωγής ηλεκτρισμού από αιολικά πάρκα διαρκεί δύο έως τρία χρόνια, ενώ οι υπηρεσίες στις οποίες είναι υποχρεωμένος να απευθυνθεί α­νέρχονται σε 41. Για καθεμία από τις πέντε, έξι ειδικές άδειες που είναι υ­ποχρεωμένος να πάρει (άδεια εγκατά­στασης περιβαλλοντική άδεια, άδεια από το Υπουργείο Γεωργίας, άδεια ε­γκατάστασης, σύμβαση με ΔΕΣΜΗΕ, πολεοδομική άδεια, άδεια λειτουργίας) είναι υποχρεωμένος να απευθυν­θεί σε πέντε, έξι υπηρεσίες.

Αλλά και μετά την απόκτηση της άδειας, οι περιπέτειες του επενδυτή δεν σταματούν. Ακόμη κι αν αρχίσει να υλοποιεί την επένδυσή του, μπορεί να τη σταματήσει στη μέση, σε περίπτωση που κάποιος, για θεμιτούς ή αθέμιτους λόγους, κάνει προ­σφυγή στα δικαστήρια. Η έλλειψη ε­θνικού χωροταξικού σχεδιασμού για την εγκατάσταση των μονάδων ΑΠΕ έχει ως αποτέλεσμα ο ιδιώτης επεν­δυτής να παίρνει την άδεια από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και εν συνεχεία να «μπλοκάρεται» στο Συμβούλιο της Επικρατείας, κατόπιν προσφυγών ι­διωτικών και δημόσιων φορέων. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ε­πένδυσης 45 εκατ. ευρώ που έχει μπλοκαριστεί από το ΣτΕ, ενώ ανάλο­γες περιπτώσεις που εκκρεμούν στο Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της χώρας ανέρχονται σε μερικές εκατοντάδες.

Δύσκολη υπόθεση

Ακόμη όμως κι αν δεν υπήρχαν όλες αυτές οι δυσκολίες, οι επενδύσεις σε αιολικά πάρκα θα ήταν μια πολύ δύ­σκολη υπόθεση, αφού στις περιοχές της χώρας με μεγάλο αιολικό δυναμι­κό (Εύβοια, Θράκη, Λακωνία) λεί­πουν οι γραμμές υψηλής τάσης της ΔΕΗ που θα απορροφήσουν την πα­ραγόμενη από τα αιολικά πάρκα ηλε­κτρική ενέργεια.        

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» στις 29-30 Απριλίου 2006, σ. 2.

Facebook

0

Twitter

Linkedin

email

Print