ΝΑ ΙΔΡΥΘΕΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Φεβρουάριος 2006)

Η απόλυτη απουσία οποι­ασδήποτε πρωτοβου­λίας για το περιβάλλον χαρακτηρίζει το καθ’ ύλην αρμόδιο Υπουρ­γείο. Τα τελευταία δύο χρόνια, οι αποφάσεις του ΥΠΕΧΩΔΕ σε σχέση με το περιβάλλον αφορούν, σχε­δόν στο σύνολό τους, είτε την αποφυγή προστίμων είτε προκύπτουν από τις συμβατικές υποχρεώσεις της χώρας έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Και εάν το ΥΠΕΧΩΔΕ δικαιούται να δια­μαρτύρεται για τις «ανοιχτές τρύπες» που κληρονόμησε και οφείλει να αντιμετωπί­σει, σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται για την έλλειψη μιας δεσμευτικής εθνι­κής πολιτικής για την προστασία της φύσης. Στην τε­λευταία διετία η μοναδική απόφαση που ελήφθη, χωρίς να υπάρχει καμία απολύ­τως σχετική δέσμευση της χώρας έναντι κάποιων υποχρεώσεών της, ήταν η δημι­ουργία υποστέγων προστασίας των άγριων αλόγων στο Σούλι. Τα υπό­στεγα, βέβαια, δεν έχουν ακόμΗ κατα­σκευαστεί! Επιπλέον, κανένα από τα τρία νομοσχέδια που έχουν προωθηθεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ την τελευταία διετία δεν αφο­ρά το περιβάλλον! Μάλιστα, το τελευταίο περιλαμβάνει μια «ύποπτη» παράγραφο για τα δάση…

Είναι γνωστό τοις πάσι, άλλωστε, ότι ο κ. Γιώργος Σουφλιάς είναι στην ουσία Υπουργός μόνο των Δημοσίων Έργων, ενώ ο υφυπουργός Περιβάλλοντος κ. Σταύρος Καλογιάννης έχει μεν τις καλύτε­ρες των προθέσεων αλλά «δεμένα» τα χέ­ρια από τον πολιτικό του προϊστάμενο… Ακόμη κι αν το προσεγγίσουμε σημειολο­γικά, ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ έχει κάνει μόνο μία συνέντευξη Τύπου στο κτίριο του Υπουργείου Περιβάλλοντος (αφορούσε τις χωματερές), ενώ στον περυσινό απο­λογισμό του ξεκίνησε με εκτενέστατες ανα­φορές στα δημόσια έργα και άφησε… στο τέλος το περιβάλλον και τη χωροταξία. Επίσης, δεν έχει εκπροσωπήσει ποτέ τη χώρα στις ευρωπαϊκές συναντήσεις των Υπουργών Περιβάλλοντος ούτε στις Διε­θνείς Διασκέψεις, στις οποίες εκπροσω­πούμαστε πάντα σε επίπεδο υφυπουργού (Καλογιάννη). Ένα χαμηλότερο επίπεδο διεθνούς εκπροσώπησης της χώρας, που στη γλώσσα της πολιτικής φανερώνει, αν μη τι άλλο, προτεραιότητες.

Ας ξεκινήσουμε από τον πρώτο επίση­μο απολογισμό του ΥΠΕΧΩΔΕ, πέρυσι το Μάρτιο.

·                     Στο κεφάλαιο «Πολιτική για το περι­βάλλον», πρώτη παρουσιάστηκε η προ­σπάθεια εναρμόνισης της ελληνικής με την κοινοτική νομοθεσία. Η αλήθεια είναι ότι η σημερινή ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ δεν ευθύνεται για τη μη ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο των περίπου δέκα κοινοτι­κών οδηγιών που βρισκόταν σε εκκρεμότητα. Και η εναρμόνιση, όταν και όποτε επιτυγχάνεται, γλυτώνει τη χώρα από δυ­σθεώρητα πρόστιμα. Ωστόσο, είναι μία από τις συμβατικές υποχρεώσεις της Ελλάδας, ήτοι μονόδρομος.

·                     Δεύτερη ήταν η «ολοκληρωμένη πο­λιτική για τη διαχείριση των απορριμμά­των». Το πόσο ολοκληρωμένη ήταν η πο­λιτική φάνηκε μερικούς μήνες αργότερα, όταν ξέσπασε ο πόλεμος ΕΣΔΚΝΑ-­ΥΠΕΧΩΔΕ για το ΧΥΤΑ των ¶νω Λιοσίων και τη λυματολάσπη. Πριν από ένα μήνα το ΥΠΕΧΩΔΕ ανακοίνωσε ακόμη μια σει­ρά από… προσωρινές λύσεις.

·                     Τρίτη αναφέρθηκε η θέσπιση επιχειρησιακών σχεδίων για τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η οποία, βέ­βαια, προκύπτει και αυτή από υποχρεώ­σεις έναντι της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης και την αποτελεσμα­τικότητα της οποίας γνωρίζουν καλά όλοι οι κάτοικοι των ελληνικών μεγαλουπό­λεων.

·                     Στη συνέχεια, αναφέρθηκαν οι προ­στατευόμενες περιοχές, οι οποίες προκύπτουν επίσης σχεδόν στο σύνολό τους από την υποχρέωση της χώρας να προστα­τεύσει με συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο τις πιο ευαίσθητες περιοχές της (βλ. οδηγία των οικοτόπων, δίκτυο Natura 2000, πε­ριοχές Ramsar κ.ά.). Σημειώνεται ότι όλα τα νεοθεσπισμένα εθνικά πάρκα, πλην ενός της Πίνδου, παραμένουν στα χαρτιά, κα­θώς δεν έχουν υπογραφεί (και είναι αμ­φίβολο αν τελικά θα υπογραφούν και με ποιους όρους) οι σχετικές κοινές υπουρ­γικές αποφάσεις.

Αυτή η κατάσταση, βέβαια, συνεχίστη­κε και πέρυσι. Μια ματιά στις αποφάσεις της διετίας είναι αρκετή για να διασκεδάσει κάθε αμφιβολία. Ο ίδιος ο κ. Σου­φλιάς δεν έκρυψε ποτέ τις προτεραιότητές του. «Βέβαια, ΥΠΕΧΩΔΕ δεν σημαίνει μό­νο δημόσια έργα», παραδέχεται. «Περι­λαμβάνει ένα πολύ ευρύτερο αντικείμενο. Είναι, θα έλεγα, το κατ’ εξοχήν αναπτυ­ξιακό Υπουργείο. Έχει στον τομέα ευθύνης του την χωροταξία, τον πολεοδομικό σχε­διασμό, την πολιτική για το περιβάλλον», ανέφερε στην πρόσφατη ομιλία του στην κοπή της πίτας του Τεχνικού Επιμελητη­ρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), αφού πρώτα ανέλυ­σε εκτενέστατα τα των δημοσίων έργων. «Όσο για τον κρίσιμο τομέα του περιβάλ­λοντος, κάνουμε ό,τι μπορούμε για να κα­λύψουμε το χαμένο έδαφος του παρελθό­ντος».

Συνολικά, μέσα στα δύο τελευταία χρό­νια, το ΥΠΕΧΩΔΕ έχει δημιουργήσει δύο νέους νόμους και πρόκειται σύντομα να φέρει στη Βουλή για ψήφιση έναν τρίτο. Οι δύο πρώτοι είναι οι νόμοι 3263/2004 (μειοδοτικό σύστημα ανάθεσης δημο­σίων έργων) και 3316/2005 (ανάθεση και εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων εκπόνη­σης μελετών και παροχής συναφών υπη­ρεσιών και άλλες διατάξεις) και αφορούν αμιγώς τον τρόπο προκήρυξης και ανά­θεσης δημοσίων έργων. Το τρίτο είναι το σχέδιο νόμου για τις οικοδομικές άδειες, το οποίο έχει ρυθμίσεις για την επίσπευση της έκδοσης οικοδομικών αδειών και την προώθηση του Κτηματολογίου, ενώ περιλαμβάνει μια παράγραφο για τον απο­χαρακτηρισμό δασικών εκτάσεων «προς αποκατάσταση αδικιών του παρελθόντος». Το περιβάλλον δεν απασχόλησε το νομοθετικό επιτελείο του ΥΠΕΧΩΔΕ, πα­ρά μόνο το επίπεδο της εναρμόνισης με την κοινοτική νομοθεσία.

Η απουσία οράματος είναι εμφανής στην πολιτική διαχείρισης των απορριμμάτων. Τον περυσινό Μάιο, το ΥΠΕΧΩΔΕ ανα­κοίνωσε ότι η Ελλάδα έχει αναλάβει δέσμευση να κλείσει και να αποκαταστήσει τις 2.600 παράνομες χωματερές, από τις οποίες οι 1.400 εξακολουθούν να λειτουρ­γούν. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι θα διατηρήσει το σχεδιασμό (της προηγούμενης κυβέρνησης) για τους ΧΥΤΑ της Αττικής (ο οποίος έχει σχεδόν ανατραπεί από το ΣτΕ).

Την ίδια στιγμή εξακολουθούν τα κάθε λογής ευτράπελα σε σχέση με τη λειτουργία βιολογικών καθαρισμών. Σύμφωνα με το ΥΠΕΧΩΔΕ στην Ελλάδα υπάρχουν 279 βιο­λογικοί καθαρισμοί, από τους οποίους το ένα τρίτο δεν λειτουργεί είτε επειδή δεν έχει ολο­κληρωθεί είτε επειδή δεν έχει συνδεθεί με αποχετευτικό δίκτυο.

Όσον αφορά την πρωτεύουσα, στην οποία κατοικεί ο μισός πληθυσμός της Ελλάδας, εξακολουθεί να εξυπηρετείται από ένα ΧΥΤΑ και… ενάμισι εργοστάσιο επεξεργασίας λυμμάτων (της Μεταμόρ­φωσης έχει πολύ μικρή δυναμικότητα). Το εργοστάσιο ξήρανσης της λυματολά­σπης στην Ψυττάλεια ανατέθηκε πρό­σφατα με καθυστέρηση μηνών. Εν τω με­ταξύ, ανακοινώθηκε η τρίτη διαδοχική… προσωρινή λύση για τη διαχείριση της λυ­ματολάσπης, η πιλοτική μεταφορά της σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.

 Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Οικολογία της Καθημερινής», τόμος 41 (Φεβρουάριος 2006), σ. 13 – 14.

Facebook

0

Twitter

Linkedin

email

Print