ΣΤΕ 119/2021 [ΝΟΜΙΜΗ ΑΕΠΟ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΔΙΟΔΙΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΗΣ ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ]
– Ο αιτών Δήμος προβάλλει ότι μη νομίμως εκπονήθηκαν δύο αυτοτελείς Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αντί συνθετικής ΜΠΕ, με αποτέλεσμα να μην εκτιμηθούν συνολικά οι επιπτώσεις των επίμαχων έργων στο περιβάλλον, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι η επίμαχη παράκαμψη και το επίμαχο έργο κατασκευής σταθμού διοδίων βρίσκονται εντός του Καταφυγίου Άγριας Ζωής Αγίου Τιμοθέου-Κιούπια, πλησίον (100 μ.) του Αισθητικού Δάσους του Αμυγδαλεώνα Καβάλας, σε απόσταση 475 μέτρων από τα όρια της προστατευόμενης ως περιοχή του Δικτύου Natura θαλάσσιας περιοχής του Παλιού με κωδικό GR0150009, πλησίον οικισμών που οχλούνται από τον θόρυβο του αυτοκινητοδρόμου και εντός της περιοχής Ειδικής Προστασίας Δασικών Εκτάσεων του ΓΠΣ Καβάλας.
Ο ως άνω προβαλλόμενος λόγος είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι η ΜΠΕ του Οκτωβρίου 2016 και το Συμπληρωματικό Τεύχος ΜΠΕ του Νοεμβρίου 2016 αξιολογήθηκαν από τη Διοίκηση ως ενιαία μελέτη, αντιμετωπίζουν δε την παράκαμψη Καβάλας με τον σταθμό διοδίων ως ενιαίο έργο και εξετάζουν τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον συνδυαστικά, λαμβάνοντας, μάλιστα, υπόψη το ιδιαίτερο χωροταξικό, πολεοδομικό και περιβαλλοντικό καθεστώς της περιοχής.
Προβάλλεται ότι οι υποβληθείσες ΜΠΕ και ιδίως το Συμπληρωματικό Τεύχος ΜΠΕ είναι ανεπαρκείς κατά περιεχόμενο με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτη η εκτίμηση των πραγματικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων των έργων.
O προβαλλόμενος λόγος περί ανεπαρκούς αιτιολογίας της προσβαλλόμενης πράξης, με το σύνολο των επιμέρους ισχυρισμών, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Ειδικότερα, νομίμως με την προσβαλλόμενη πράξη επιδιώκεται η περιβαλλοντική αδειοδότηση της παράκαμψης Καβάλας της Εγνατίας Οδού, η οποία έχει κατασκευαστεί και λειτουργεί ήδη από το 2001 αλλά δεν διέθετε εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους σε ισχύ. Ο δε μετωπικός σταθμός διοδίων, στην καθορισμένη, τελικώς, θέση, αποτελεί έργο μικρής κλίμακας, με περιορισμένες επιπτώσεις από την κατασκευή και λειτουργία του στην άμεση περιοχή γειτνίασης. Οι επιπτώσεις της κατασκευής και λειτουργίας του στο Αισθητικό Δάσος του Αμυγδαλεώνα Καβάλας, και εν γένει στην Περιοχή Ειδικής Προστασίας (ΠΕΠ) δασών και δασικών εκτάσεων του ΓΠΣ, στο ΚΑΖ Αγιος Τιμόθεος-Κιούπια, καθώς και στη χλωρίδα και πανίδα της περιοχής εκτιμήθηκαν αναλυτικά τόσο στο Συμπληρωματικό τεύχος ΜΠΕ του Νοεμβρίου 2016 αλλά και μεταγενεστέρως, πριν από την έκδοση της τροποποιητικής ΑΕΠΟ, στη Μελέτη Τροποποίησης ΑΕΠΟ και την Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση. ‘Οσον αφορά στις αντανακλαστικές επιπτώσεις της κατασκευής και λειτουργίας του μετωπικού σταθμού διοδίων στην πόλη της Καβάλας, στους ιστορικούς τόπους και στα μνημεία της, λόγω της εκτροπής της κυκλοφορίας οχημάτων από την παράκαμψη Καβάλας, προς αποφυγή καταβολής των διοδίων, η προσβαλλόμενη αλλά και οι συμπροσβαλλόμενες πράξεις, ερειδόμενες, πλέον, και στη νεότερη μελέτη τροποποίησης ΑΕΠΟ και στην ειδική οικολογική αξιολόγηση, αιτιολογούνται νομίμως και επαρκώς, διότι η αλλαγή του σχεδιασμού του έργου με την ίδρυση πέντε πλευρικών σταθμών διοδίων στην περιοχή, αποτρέπει την εκτροπή της κυκλοφορίας οχημάτων προς την πύλη της Καβάλας και στο παράπλευρο οδικό δίκτυο και αίρει τις τυχόν δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις (θόρυβος, αέριοι ρυπαντές κ.α.) στο οικιστικό, φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον της περιοχής, οι οποίες είναι, άλλωστε, περιορισμένες, όπως αναφέρει και η Τεχνική Έκθεση του Οκτωβρίου 2018, τα συμπεράσματα της οποίας επιβεβαιώνουν τις λοιπές μελέτες περί αμελητέων περιβαλλοντικών επιπτώσεων της δημιουργίας σταθμού διοδίων. Οι δε ισχυρισμοί του αιτούντος περί ανεπάρκειας και εσφαλμένης μεθοδολογίας των μετρήσεων ως προς τον θόρυβο, ανεξαρτήτως της αοριστίας τους, είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι, διότι τόσο στη ΜΠΕ του Οκτωβρίου 2016 όσο και στη ΜΠΕ τροποποίησης της ΑΕΠΟ, μελετήθηκαν αναλυτικά οι επιπτώσεις του έργου στο ακουστικό περιβάλλον, η δε προσβαλλόμενη πράξη περιέχει συγκεκριμένους όρους για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τον θόρυβο. Περαιτέρω δε αμφισβήτηση της σχετικής ουσιαστικής εκτιμήσεως της Διοίκησης εκφεύγει του ακυρωτικού ελέγχου και προβάλλεται απαραδέκτως.
Είναι απορριπτέος ο λόγος με τον οποίο προβάλλεται ότι η εξέταση εναλλακτικών λύσεων για τον επίμαχο σταθμό διοδίων ήταν πλημμελής, χωρίς επίκληση αντικειμενικών, ειδικών και συγκεκριμένων λόγων, αναγόμενων στην προστασία του γενικότερου δημοσίου συμφέροντος, ότι η αρχικώς επιλεγείσα θέση ήταν ακατάλληλη για λόγους ασφαλείας και ότι δεν εξετάστηκε το ενδεχόμενο της μηδενικής λύσης. Περαιτέρω δε αμφισβήτηση της σχετικής ουσιαστικής εκτιμήσεως της Διοίκησης εκφεύγει του ακυρωτικού ελέγχου και προβάλλεται απαραδέκτως.
Προβάλλεται ότι η ΜΠΕ του Οκτωβρίου 2016 και το συμπληρωματικό τεύχος ΜΠΕ του Νοεμβρίου 2016 δεν είναι επιστημονικά έγκυρα, διότι εκπονήθηκαν από αυτοτελείς επιστημονικές ομάδες, οι οποίες, μάλιστα, έπρεπε να έχουν συγκροτηθεί από επιστήμονες που διαθέτουν την απαιτούμενη για την εξέταση των επιπτώσεων του έργου ειδικότητα. Ειδικότερα δεν συμμετείχαν στην εκπόνηση της ΜΠΕ και του Συμπληρωματικού Τεύχους ούτε συγκοινωνιολόγος ούτε πολεοδόμος.
Η μη συμμετοχή στις μελετητικές ομάδες της εγκριθείσας ΜΠΕ και του συμπληρωματικού τεύχους ΜΠΕ συγκοινωνιολόγου και πολεοδόμου δεν καθιστά πλημμελή και ακυρωτέα την προσβαλλόμενη ΑΕΠΟ, διότι από καμία διάταξη νόμου δεν απαιτείται συγκεκριμένη ειδικότητα των μελετητών, παρα μόνο η κατοχή συγκεκριμένης και τάξης πτυχίου, ζήτημα το οποίο δεν τίθεται με τον προβαλλόμενο λόγο. Σε κάθε περίπτωση, όσον αφορά τη σύνταξη της εγκριθείσας ΜΠΕ, η ομάδα μελέτης του έργου συγκροτήθηκε από τους υπηρετούντες στο Τμήμα Περιβάλλοντος του Τομέα Λειτουργίας, Εκμετάλλευσης και Συντήρησης της «Εγνατία Οδός Α.Ε.» και από μία Βιολόγο-Msc Περιβαλλοντολόγο, μία Msc Γεωπόνο και έναν Msc Μηχανικό Περιβάλλοντος. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η επίμαχη παράκαμψη συνιστά τμήμα αυτοκινητοδρόμου που έχει δοθεί στην κυκλοφορία από το έτος 2001 και ότι δεν μεταβάλλονται ούτε τα τεχνικά του χαρακτηριστικά ούτε η όδευσή του, οι ως άνω ειδικότητες καλύπτουν τις απαιτήσεις διεπιστημονικής προσέγγισης του έργου.
Καμία δε διάταξη νόμου δεν επιβάλλει τη σύνταξη ΜΠΕ και των συμπληρωματικών μελετών, που ενδεχομένως κρίνονται αναγκαίες, από ενιαία επιστημονική μονάδα. Για τους λόγους αυτούς, πρέπει ν’ απορριφθεί ως αβάσιμος ο ανωτέρω λόγος ακυρώσεως.
Πρόεδρος: Αθ. Ράντος
Εισηγητής: Δ. Πυργάκης
Το πλήρες κείμενο της απόφασης θα αναρτηθεί αμέσως μετά την καθαρογραφή του από το Δικαστήριο.
