ΣΤΕ 3084/2017 [ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΥΔΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΑΔΕΙΑ ΧΡΗΣΗΣ]
Περίληψη
-Δεδομένου ότι τα δημοτικά σχολεία αποτελούν μονάδες της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, στερούμενα αυτοτελούς νομικής προσωπικότητας, ως αιτούν λογίζεται το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου «Σχολική Επιτροπή Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δήμου Κομοτηνής», στο οποίο δυνάμει απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου Κομοτηνής συγχωνεύθηκε η Σχολική Επιτροπή του Δημοτικού Σχολείου Αιγείρου.
-Υφιστάμενο δικαίωμα χρήσης νερού είναι η υφιστάμενη για συγκεκριμένα ακίνητα δυνατότητα χρήσης ύδατος, ανεξαρτήτως εάν πραγματοποιείται ή όχι τέτοια χρήση. Συνεπώς, δεδομένου του πραγματοπαγούς χαρακτήρα του εν λόγω δικαιώματος δεν ασκεί, εν προκειμένω, επιρροή η παραίτηση του αρχικού ιδιοκτήτη του αγροτεμαχίου 1065 από το δικαίωμα αυτό, το οποίο ακολουθεί το ακίνητο και με το νέο του ιδιοκτήτη. Συνεπώς, ο προβαλλόμενος λόγος ότι οι προσβαλλόμενες πράξεις εκδόθηκαν κατά παράβαση της ΚΥΑ 150559/2011 «Διαδικασίες, όροι και προϋποθέσεις για τη χορήγηση αδειών για υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης νερού» καθόσον, σύμφωνα με τις διατάξεις της, άδεια για υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης ύδατος μπορούν να ζητήσουν μόνον όσοι έχουν θεμελιωμένα τέτοια δικαιώματα από υφιστάμενες χρήσεις πριν τις 20.11.2005 και εφόσον χρησιμοποιούσαν πράγματι το νερό για άρδευση με βάση την προηγούμενη άδειά τους, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.
-Προβάλλεται ότι οι προσβαλλόμενες πράξεις είναι μη νόμιμες, διότι δεν προηγήθηκε αυτών περιβαλλοντικός έλεγχος και έγκριση περιβαλλοντικών όρων. Κατά την κρατήσασα γνώμη, ο ως άνω λόγος ακυρώσεως προβάλλεται άνευ εννόμου συμφέροντος, διότι ενόψει της φύσης των προσβαλλόμενων πράξεων. Εάν γίνει δεκτός, θα οδηγήσει σε ακύρωση των ενιαίων (μη διαιρετών) αυτών πράξεων στο σύνολό τους δηλαδή και κατά το μέρος που τους ωφελούν.
-Κατά την γνώμη της μειοψηφίας, δεδομένου ότι, εν προκειμένω, οι προσβαλλόμενες πράξεις εκδόθηκαν χωρίς προηγούμενη περιβαλλοντική αδειοδότηση, πρέπει να ακυρωθούν στο σύνολό τους προκειμένου η Διοίκηση να κρίνει εξ υπαρχής τα αιτήματα χρήσης ύδατος και των δύο πλευρών.
-Εν όψει της σοβαρότητας των τιθεμένων ζητημάτων, το Τμήμα υπό την παρούσα σύνθεση απέχει να αποφανθεί οριστικά και παραπέμπει την υπόθεση στην επταμελή σύνθεση.
Πρόεδρος: Ι. Μαντζουράνης
Εισηγητής: Χρ. Λιάκουρας
Βασικές σκέψεις
2. Επειδή, με την αίτηση αυτή ζητείται η ακύρωση α) της υπ’ αριθμ. 3445/Φ735/25.4.2014 απόφασης του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης, που υπογράφεται από τον Αναπληρωτή Προϊστάμενο Διεύθυνσης Υδάτων, με θέμα « Χορήγηση άδειας νερού στον κ. Μπαχτσεβάνη … για υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης νερού, από υδρογεώτρηση σε αγροτεμάχιο του συγκροτήματος Αιγείρου του Δήμου Κομοτηνής Π.Ε. Ροδόπης» κατά το μέρος που εγκρίνει τη συμμετοχή της Ι. Ξυλοπινάκα ως δικαιούχου για την άρδευση του με αριθμό 1065 αγροτεμαχίου ιδιοκτησίας της από την εν λόγω γεώτρηση β) της 2003/25.7.2014 πράξης του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή αίτηση θεραπείας των αιτούντων κατά της πρώτης προσβαλλόμενης πράξης και γ) της υπ’ αριθμ. 26018/Φ/735/18.9.2014 απόφασης του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης, με θέμα «Τροποποίηση της με ΑΠ 3445/Φ735/25.4.2014 απόφασης περί χορήγησης άδειας χρήσης νερού στον κ. Μπαχτσεβάνη Νικόλαο του Παναγιώτη (αρχ. ομάδας) για υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης νερού, από υδρογεώτρηση σε αγροτεμάχιο του αγροκτήματος Αιγείρου του Δήμου Κομοτηνής Π.Ε. Ροδόπης», κατά το μέρος που εγκρίνει τη συμμετοχή της Ι. Ξυλοπινάκα, ως δικαιούχου για την άρδευση του με αριθμό 1065 αγροτεμαχίου από την ως άνω υδρογεώτρηση,
3. Επειδή, εκ των αιτούντων οι Άννα Αντωνιάδου και Κωνσταντίνος Αλμπανίδης δεν παρέστησαν με πληρεξούσιο δικηγόρο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο ούτε νομιμοποίησαν το δικηγόρο που υπογράφει το δικόγραφο της αίτησης με έναν από τους τρόπους που προβλέπονται στο άρθρο 27 του π.δ. 18/1989 (Α΄ 8), όπως ισχύει. Συνεπώς, ως προς του αιτούντες αυτούς η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.
4. Eπειδή, ως αιτούν φέρεται, μεταξύ άλλων, και το Δημοτικό Σχολείο Αιγείρου Κομοτηνής. Δεδομένου όμως ότι τα δημοτικά σχολεία αποτελούν μονάδες της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, στερούμενα αυτοτελούς νομικής προσωπικότητας, ως αιτούν λογίζεται το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου «Σχολική Επιτροπή Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δήμου Κομοτηνής», στο οποίο δυνάμει της υπ’ αριθμ. 87/2011 απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου Κομοτηνής (Β΄ 836) συγχωνεύθηκε η Σχολική Επιτροπή του Δημοτικού Σχολείου Αιγείρου, με το δε 578/27.9.2016 πρακτικό του Διοικητικού του Συμβουλίου νομιμοποίησε την παραστάσα κατά τη συζήτηση της αιτήσεως στο Δικαστήριο δικηγόρο.
5. Επειδή, οι αιτούντες είναι μεταξύ των κατανομαζόμενων στις προσβαλλόμενες πράξεις ως δικαιούχοι άρδευσης. Συνεπώς, με έννομο συμφέρον ασκούν την κρινόμενη αίτηση, παραδεκτώς δε ομοδικούν.
6. Επειδή, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Με την από 4.2.2012 αίτηση του πρώτου αιτούντος, ως άτυπου αρχηγού της ομάδας, προς το Τμήμα Υδροοικονομικής Περιφερειακής Ενότητας Ν. Ροδόπης, ζητήθηκε η χορήγηση άδειας χρήσης νερού σε υφιστάμενη (από το 1995) αρδευτική γεώτρηση. Η εν λόγω αίτηση συνοδευόταν από την τομή της γεώτρησης, την 4216/8.12.1995 απόφαση χορήγησης ενιαίας άδεια χρήσης – εκτέλεσης έργου της Διεύθυνσης Εγγείων Βελτιώσεων της τέως Νομαρχίας Ροδόπης με συνημμένη και υπογεγραμμένη τη βεβαίωση (στην οποία αναφέρονταν η έκταση των αγροτεμαχίων και η τότε αρίθμησή τους) από όλους τους αρχικούς συμμετέχοντες ότι επιθυμούσαν να συμμετέχουν στη εν λόγω γεώτρηση και την από 10.4.2013 έκθεση αυτοψίας του αρμόδιου υπαλλήλου του Τμήματος Αλιευτικών και Υδρογεωλογικών Δραστηριοτήτων του Δήμου Κομοτηνής, στην οποία διαβεβαιωνόταν ότι η ποσότητα του ύδατος είναι ικανή να αρδεύει όλα τα αγροκτήματα της αίτησης και ότι όλα έχουν υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης ύδατος ανεξαρτήτως σε ποιον ανήκουν. Όπως δε προκύπτει από την προαναφερόμενη 4216/8.12.1995 αρχική άδεια, δικαίωμα άρδευσης είχαν και τα αγροτεμάχια του Δημήτριου Αλμπανίδη (1065, 1068) και του Γεώργιου Γιαννουσόπουλου (1064), οι οποίοι συμμετείχαν αρχικά στην ως άνω ομάδα γεώτρησης, αλλά με τις από 29.12.1995 υπεύθυνες δηλώσεις τους είχαν ζητήσει ακολούθως να αποχωρήσουν από την ομάδα. Στη Διεύθυνση Υδάτων Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης είχε ήδη αποσταλεί το 1471/4.2.2013 έγγραφο του Τμήματος Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας της Περιφερειακής Ενότητας Ροδόπης σχετικά με την απαλλαγή από την υποχρέωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης της εν λόγω γεώτρησης εφόσον η αιτηθείσα άντληση νερού ήταν για 94.229 κ.μ. ετησίως και δεν ξεπερνούσε τα 100.000 κ.μ.. Εξάλλου, τον Ιανουάριο του 2015 η Νομαρχία Ροδόπης είχε χορηγήσει σε άλλη ομάδα, με αρχηγό την Κωνσταντινιά Ξυλοπινάκα, στην οποία περιελήφθη και η Ιωάννα Ξυλοπινάκα, ενιαία άδεια εκτέλεσης έργου-χρήσης ύδατος στην ίδια περιοχή, με την δε 8979/Φ352/16.4.2013 πράξη χορηγήθηκε στην ανωτέρω ομάδα άδεια χρήσης νερού για άρδευση, στην οποία, αρχικά, δεν συμπεριλαμβάνονταν τα αγροτεμάχια με αριθμό 1065 και 1068. Η πράξη, όμως, αυτή τροποποιήθηκε αρχικά με την 18028/Φ-362/23.7.2013 και εν συνεχεία με την 23169/Φ.382/24.12.2013 αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης, με την προσθήκη σε αυτήν των εν λόγω δύο αγροτεμαχίων (1065 και 1068). Ακολούθως, και επειδή η Ιωάννα Ξυλοπινάκα αγόρασε τα αγροτεμάχια 1065 και 1068 από τον ανωτέρω αρχικό τους ιδιοκτήτη (Δημήτρη Αλμπανίδη), η Κωνσταντινιά Ξυλοπινάκα με αίτησή της ζήτησε ως προς τα εν λόγω αγροτεμάχια να ενταχθούν στη γεώτρηση με αρχηγό της ομάδας τον αιτούντα. Η αρμόδια Υπηρεσία, προκειμένου να συνεξετάσει τα δύο αιτήματα (ομάδας Μπαχτσεβάνη και Ξυλοπινάκα) και να αποφανθεί σε ποια ομάδα θα εντάσσονταν τα δύο αγροτεμάχια, απέστειλε το 8911/10.7.2013 έγγραφο στις δύο πλευρές, με το οποίο καλούσε τον πρώτο αιτούντα να συμπληρώσει τον υποβληθέντα φάκελο ως προς τα αναγκαία δικαιολογητικά και, τόσο την ομάδα του, όσο και την Κ. Ξυλοπινάκα, να υποβάλουν από κοινού σε συγκεκριμένη προθεσμία υδρογεωλογική έκθεση για τις ανωτέρω γεωτρήσεις και την ευρύτερη περιοχή σε ακτίνα 500 μέτρων από αυτές. Λόγω μη υποβολής της ανωτέρω έκθεσης, η αρμόδια υπηρεσία, με νεώτερο έγγραφό της, ζήτησε την υποβολή ξεχωριστών υδρογεωλογικών εκθέσεων από τον κάθε ενδιαφερόμενο, τέτοια δε έκθεση κατέθεσε μόνον η Κ. Ξυλοπινάκα. Ακολούθως και ύστερα από αίτηση της ανωτέρω, με την 5801/22.4.2014 πράξη του ίδιου Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης ανακλήθηκε η ανωτέρω 23169/Φ362/24.12.2013 πράξη του ίδιου οργάνου, προκειμένου το 1065 αγροτεμάχιο να ενταχθεί στην υπό έκδοση άδεια χρήσης νερού που είχαν ζητήσει οι αιτούντες. Εν συνεχεία, και αφού τελικά προσκομίστηκαν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά από την ομάδα των αιτούντων, εκδόθηκε η 3445/Φ735/25.4.2014 άδεια χρήσης ύδατος για την άρδευση των αγροτεμαχίων τους, μεταξύ των οποίων του αγροτεμαχίου 1065 της Ι. Ξυλοπινάκα και του ¼ του 1096, το οποίο ανήκε σε έναν εκ των αιτούντων. Κατά της πράξης αυτής υποβλήθηκε αίτηση θεραπείας από τους αιτούντες, με την οποία ζητούσαν την ανάκληση της ανωτέρω άδεια ως προς το αγροτεμάχιο 1065 και τη συμπερίληψη εντός αυτής του συνόλου του αγροτεμαχίου 1096. Η αίτηση αυτή έγινε εν μέρει δεκτή με την 20003/25.7.2014 πράξη του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης (καθ’ ερμηνεία αυτής) μόνον ως προς το αίτημα των αιτούντων να συμπεριληφθεί στην προαναφερόμενη 3445/Φ735/25.4.2014 άδεια χρήσης ύδατος το σύνολο της έκτασης του 1096 αγροτεμαχίου. Ακολούθως, εκδόθηκε και η 26018/Φ735/18.9.2014 του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένη Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης, με την οποία τροποποιήθηκε η προαναφερόμενη άδεια χρήσης νερού με την συμπερίληψη σε αυτήν όλου του 1096 αγροτεμαχίου. Κατά των τριών τελευταίων αυτών πράξεων οι αιτούντες άσκησαν προσφυγή ενώπιον του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και την παρούσα αίτηση ακυρώσεως, με την οποία ζητούν την ακύρωση των προαναφερομένων πράξεων κατά το μέρος που εγκρίνουν τη συμμετοχή του 1065 αγροτεμαχίου της Ι. Ξυλοπινάκα στα αγροτεμάχια που δικαιούνται χρήσης ύδατος από την επίδικη γεώτρηση. Ήδη, μετά την άσκηση της κρινόμενη αίτησης, εκδόθηκε η 1871/5.1.2015 απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, με την οποία απορρίφθηκε η ασκηθείσα διοικητική προσφυγή.
7. Επειδή, ενόψει των ανωτέρω, η 26018/Φ735/18.9.2014 πράξη του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης ενσωμάτωσε τις λοιπές προσβαλλόμενες πράξεις, και συνεπώς, είναι η μόνη παραδεκτώς προσβαλλόμενη. Συμπροσβαλλόμενη δε με αυτήν είναι και η μετά την άσκηση της κρινόμενη αίτησης, 1871/5.1.2015 απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, με την οποία απορρίφθηκε η κατά της προαναφερόμενης πράξης του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης ασκηθείσα διοικητική προσφυγή των αιτούντων.
8. Επειδή, στο άρθρο 24 παρ. 1 του Συντάγματος ορίζεται ότι «Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός. Για τη διαφύλαξή του το Κράτος έχει υποχρέωση να παίρνει ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα στο πλαίσιο της αρχής της αειφορίας …». Με τη διάταξη αυτή το φυσικό περιβάλλον, στοιχείο του οποίου αποτελούν οι υδατικοί πόροι, έχει αναχθεί σε αυτοτελώς προστατευόμενο αγαθό, προκειμένου να εξασφαλισθεί η οικολογική ισορροπία και η διαφύλαξη των φυσικών πόρων προς χάριν και των επόμενων γενεών. Για τον σκοπό αυτό ο συντακτικός νομοθέτης επέβαλε στα όργανα του Κράτους να προβαίνουν σε θετικές ενέργειες για τη διαφύλαξη του προστατευόμενου αγαθού και να λαμβάνουν τα απαιτούμενα νομοθετικά και διοικητικά, προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα, παρεμβαίνοντας στον αναγκαίο βαθμό και στην οικονομική ή άλλη ατομική ή συλλογική δραστηριότητα (Σ.τ.Ε. 1549/2015, 1055/2012 κ.ά.).
9. Επειδή, ενόψει του ανωτέρω άρθρου 24 παρ. 1 του Συντάγματος εκδόθηκε ο ν. 1739/1987 (Α΄ 201), με τις διατάξεις του οποίου ρυθμίσθηκαν κατά τρόπο συστηματικό τα θέματα που συναρτώνται με τη διαχείριση των υδατικών πόρων της Χώρας. Περαιτέρω, στην οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων, (ΕΕ L 327), επισημαίνεται η ανάγκη συνετής και ορθολογικής αξιοποίησης των φυσικών πόρων με βάση τις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης κατά το άρθρο 174 της Συνθήκης και η ανάγκη ενσωμάτωσης της προστασίας και βιώσιμης διαχείρισης των υδάτων σε άλλους τομείς κοινοτικής πολιτικής, μεταξύ των οποίων η γεωργική, η ενεργειακή, η περιφερειακή και η τουριστική πολιτική και η αλληλεξάρτηση επιφανειακών και υπογείων υδάτων (βλ. προοίμιο της οδηγίας). Ειδικότερα, με την ανωτέρω οδηγία επιδιώκεται η θέσπιση πλαισίου για την προστασία των εσωτερικών επιφανειακών, των μεταβατικών, των παράκτιων και των υπόγειων υδάτων, το οποίο, πλην άλλων, να αποτρέπει την περαιτέρω επιδείνωση, να προστατεύει και να βελτιώνει την κατάσταση των υδάτινων οικοσυστημάτων και των χερσαίων οικοσυστημάτων και υγροτόπων που εξαρτώνται αμέσως από αυτά και να προωθεί τη βιώσιμη χρήση του νερού βάσει μακροπρόθεσμης προστασίας των διαθέσιμων υδάτινων πόρων (άρθρο 1 παρ. 1). Σύμφωνα με την ίδια οδηγία η διαχείριση των υδάτων πρέπει να γίνεται σε επίπεδο περιοχής λεκάνης απορροής ποταμού, η οποία αντιστοιχεί στο προβλεπόμενο με τον ανωτέρω ν. 1739/1987 υδατικό διαμέρισμα, τα δε κράτη μέλη οφείλουν, μεταξύ άλλων, να προσδιορίσουν όλες τις λεκάνες απορροής, και να εκπονήσουν σχέδιο διαχείρισης και πρόγραμμα μέτρων για κάθε περιοχή λεκάνης απορροής ποταμού (άρθρα 3 παρ. 1, 5 παρ. 1, 11 παρ. 1 και 13 παρ. 1), δηλαδή για κάθε υδατικό διαμέρισμα. Τα ως άνω σχέδια διαχείρισης και προγράμματα μέτρων πρέπει να δημοσιευθούν το αργότερο εντός εννέα ετών από την έναρξη ισχύος της Οδηγίας (άρθρα 11 παρ. 7 και 13 παρ. 6), ενώ οι εν γένει στόχοι της Οδηγίας πρέπει να επιτευχθούν εντός δεκαπέντε ετών από την έναρξη ισχύος της, αλλά το χρονοδιάγραμμα αυτό μπορεί να μεταβληθεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τις οποίες θέτει η ίδια η οδηγία (άρθρο 4 παρ. 1 και 4). Η ως άνω οδηγία, η οποία κατά το άρθρο 25 αυτής άρχισε να ισχύει από τη δημοσίευσή της (22.12.2000), μεταφέρθηκε στο εσωτερικό δίκαιο με τον ν. 3199/2003 (Α΄ 280/9.12.2003). Ο νεότερος αυτός νόμος, ο οποίος ρυθμίζει τα συναρτώμενα με τη διαχείριση των υδατικών πόρων της Χώρας ζητήματα, θεσπίζει επίσης, όπως και ο προγενέστερος ν. 1739/1987, διαδικασία προγραμματισμού για την ανάπτυξή τους, με την έγκριση αντίστοιχων σχεδίων και προγραμμάτων, καθώς και καθολική υποχρέωση προηγούμενης λήψεως αδείας για κάθε χρήση ύδατος, στο πλαίσιο του ανωτέρω προγραμματισμού.
10. Επειδή, στα άρθρα 1 και 2 της ισχύουσας κατά το χρόνο έκδοσης των προσβαλλόμενων πράξεων Κ.Υ.Α 150559/2011 «Διαδικασίες, όροι και προϋποθέσεις για τη χορήγηση αδειών για υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης νερού» (Β΄ 1440), η οποία εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του ανωτέρω ν. 3199/2003, ορίζονται τα εξής: «Υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης νερού για τους σκοπούς της παρούσας Κοινής Υπουργικής Απόφασης, νοούνται όλες οι υφιστάμενες χρήσεις από επιφανειακά ή υπόγεια νερά, όπως ορίζονται στο παράρτημα Ι της παρούσας, εφόσον προϋφίστανται της 20-12-2005, ημερομηνία έκδοσης της κοινής υπουργικής απόφασης 43504/2005 (Β΄ 1784) και είτε δεν έχουν άδεια εν γένει είτε η υπάρχουσα άδεια δεν ισχύει είτε δεν αναφέρεται στην άδεια η χρονική διάρκεια ισχύος της (άρθρο 1)». « 1. Όσοι θεμελιώνουν δικαίωμα χρήσης νερού σύμφωνα με το άρθρο 1 της παρούσας, υποχρεούνται να ζητήσουν την έκδοση άδειας χρήσης νερού για υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης νερού, σύμφωνα με τις διαδικασίες της παρούσας, μέχρι 15 Ιανουαρίου 2014. 2. … 3. … 4. … 5. Προκειμένου για λήψη νερού από δημόσια υδροληψία, όπου έχουν δικαίωμα χρήσης περισσότερα του ενός φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, η αίτηση αδειοδότησης υποβάλλεται από τον αντίστοιχο δήμο για λογαριασμό των χρηστών μετά από σχετική αίτηση τους σε αυτόν. Η άδεια χορηγείται στο Δήμο για λογαριασμό των χρηστών και καθορίζει τον τρόπο επιμερισμού του νερού της υδροληψίας στους επιμέρους χρήστες. Το κόστος της αδειοδότησης αναλαμβάνει ο Δήμος, ο οποίος το επιμερίζει στους χρήστες. 6. Σε περίπτωση λήψης νερού από ιδιωτική υδροληψία, όπου έχουν δικαίωμα χρήσης περισσότερα του ενός φυσικά ή νομικά πρόσωπα, χορηγείται κοινή άδεια στους επιμέρους δικαιούχους, η οποία καθορίζει τον τρόπο επιμερισμού του νερού σε αυτούς, (π.χ. Με πίνακα στον οποίο αναγράφονται χρήστες αριθμ. αγροτεμαχίου, έκταση είδος καλλιέργειας και η αντίστοιχη ποσότητα νερού και χρονική περίοδος χρήσης). 7. Σε περίπτωση που για το υφιστάμενο έργο ή τη δραστηριότητα αξιοποίησης υφισταμένου δικαιώματος χρήσης νερού απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, χωρίς αυτή να έχει εξασφαλισθεί, η εξέταση της αίτησης για χορήγηση της άδειας χρήσης νερού προωθείται παράλληλα με τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης για τη λειτουργία του υφισταμένου έργου ή της δραστηριότητας. Κατά τη διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης γνωμοδοτεί η αρμόδια για τη χορήγηση της άδειας χρήσης νερού, Υπηρεσία Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ή η αρχή που εκάστοτε ο νόμος ορίζει εντός του χρονικού ορίου που προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις. Ειδικά, ως προς την περιβαλλοντική αδειοδότηση, υφισταμένων αρδευτικών γεωτρήσεων με ετήσια αντλούμενη ποσότητα <= 100.000 μ3 ανεξαρτήτως βάθους, κατά παρέκκλιση των προβλεπομένων στις υπ’ αριθμ. Η.Π. 15393/2332/2002 (ΦΕΚ 1022 Β/5-8-2002) και 11014/703/Φ104/2003 (ΦΕΚ 332 Β/20-3-2003) κοινές υπουργικές αποφάσεις και μέχρι την επικείμενη τροποποίηση τους στο πλαίσιο του επικείμενου νομοσχεδίου περί απλοποίησης της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, θα συντάσσεται μόνο περιβαλλοντική έκθεση από τον ενδιαφερόμενο ή τον τεχνικό εκπρόσωπο του, με περιεχόμενο αυτό του πίνακα 3 του άρθρου 16 της υπ’ αριθμ. 69269/538790/1990 (ΦΕΚ 678 Β/25-10-1990) κοινής υπουργικής απόφασης, η οποία θα υποβάλλεται και εξετάζεται με τα λοιπά δικαιολογητικά για τη χορήγηση της άδειας χρήσης από την αρμόδια Υπηρεσία Υδάτων».
11. Επειδή, κατά την έννοια της ανωτέρω Κ.Υ.Α., υφιστάμενο δικαίωμα χρήσης νερού είναι η υφιστάμενη για συγκεκριμένα ακίνητα δυνατότητα χρήσης ύδατος, ανεξαρτήτως εάν πραγματοποιείται ή όχι τέτοια χρήση. Συνεπώς, δεδομένου του πραγματοπαγούς χαρακτήρα του εν λόγω δικαιώματος δεν ασκεί, εν προκειμένω, επιρροή η παραίτηση του αρχικού ιδιοκτήτη του αγροτεμάχιου 1065 από το δικαίωμα αυτό, το οποίο ακολουθεί το ακίνητο και με το νέο του ιδιοκτήτη. Συνεπώς, ο προβαλλόμενος λόγος ότι οι προσβαλλόμενες πράξεις εκδόθηκαν κατά παράβαση της ΚΥΑ 150559/2011 «Διαδικασίες, όροι και προϋποθέσεις για τη χορήγηση αδειών για υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης νερού» καθόσον, σύμφωνα με τις διατάξεις της, άδεια για υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης ύδατος μπορούν να ζητήσουν μόνον όσοι έχουν θεμελιωμένα τέτοια δικαιώματα από υφιστάμενες χρήσεις πριν της 20.11.2005 και εφόσον χρησιμοποιούσαν πράγματι το νερό για άρδευση με βάση την προηγούμενη άδειά τους, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.
12. Επειδή, προβάλλεται ότι οι προσβαλλόμενες πράξεις είναι μη νόμιμες, διότι δεν προηγήθηκε αυτών περιβαλλοντικός έλεγχος και έγκριση περιβαλλοντικών όρων. Όπως προκύπτει από τα προαναφερόμενα στοιχεία του φακέλου, οι αιτούντες με την αίτηση του επικεφαλής της ομάδας τους και πρώτου αιτούντος Ν. Μπαχτσεβάνη, είχαν ζητήσει την έκδοση άδειας χρήσης νερού σε υφιστάμενη (από το 1995) αρδευτική γεώτρηση ετήσια απόληψης όγκου 94.229 κ.μ. Τελικά, με την τρίτη προσβαλλόμενη πράξη, η οποία συμπεριέλαβε εκτός από το αγροτεμάχιο 1065 και το σύνολο του αγροτεμαχίου 1096, χορηγήθηκε στους αιτούντες καθώς και στους ιδιοκτήτες των ανωτέρω δύο αγροτεμαχίων, άδεια χρήσης νερού για υφιστάμενα δικαιώματα ετήσιας απόληψης όγκου 126.000 κ.μ. (με τη δε πρώτη προσβαλλόμενη πράξη, η οποία περιείχε το ¼ του αγροτεμαχίου 1096 η χρήση νερού αφορούσε απόληψη όγκου 114.000 κ.μ. ετησίως). Όπως δε αναφέρεται στο υπ’ αριθμ. ΔΠΧΣ 1471/3.2.2013 έγγραφο του Τμήματος Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας της Γενικής Διεύθυνσης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού Περιβάλλοντος, στην περίπτωση που στη σχετική άδεια συμπεριληφθούν και τα ανωτέρω δύο αγροτεμάχια απαιτείται η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, διότι η ετήσια απολήψιμη ποσότητα νερού υπερβαίνει πλέον τα 100.000 κ.μ. Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, κατά την κρατήσασα γνώμη, ο ως άνω λόγος ακυρώσεως προβάλλεται άνευ εννόμου συμφέροντος, διότι, ενόψει της φύσης των προσβαλλόμενων πράξεων, εάν γίνει δεκτός, θα οδηγήσει σε ακύρωση των ενιαίων (μη διαιρετών) αυτών πράξεων στο σύνολό τους, δηλαδή και κατά το μέρος που τους ωφελούν, σε αντίθεση με το ρητό αίτημα των αιτούντων περί ακύρωσης των εν λόγω πράξεων μόνον κατά το μέρος, που με αυτές εγκρίνεται η συμμετοχή του ιδιοκτήτη του αγροτεμαχίου 1065 ως δικαιούχου για την άρδευσή του από την επίμαχη γεώτρηση (πρβλ. ΣτΕ 1877/1949, 2069/1952, 3925/2015, 3952/1995, 2699/1994). Κατά τη γνώμη της πλειοψηφίας, πρέπει να γίνει επισήμανση στη Διοίκηση ότι θα παραμείνει εν ισχύ, παράνομη πράξη εάν απορριφθεί η αίτηση ακυρώσεως. Μειοψήφησαν ο Σύμβουλος Θ. Αραβάνης και η Πάρεδρος Ρ. Γιαννουλάτου, οι οποίοι διατύπωσαν τη γνώμη ότι ο ανωτέρω λόγος ακυρώσεως είναι παραδεκτός και βάσιμος, διότι αφορά ζήτημα έργου διαχείρισης υδάτων, το οποίο, ενόψει της προαναφερόμενης συνταγματικής προστασίας των υδατικών πόρων της χώρας και της ανάγκης ορθής και συνετής διαχείρισης τους, είναι ευρύτερου δημοσίου συμφέροντος και δεν περιορίζεται μόνον μεταξύ των αιτούντων και της Διοίκησης. Ως εκ τούτου, κατά τη ανωτέρω γνώμη, δεδομένου ότι, εν προκειμένω, οι προσβαλλόμενες πράξεις εκδόθηκαν χωρίς προηγούμενη περιβαλλοντική αδειοδότηση, πρέπει να ακυρωθούν στο σύνολό τους προκειμένου η Διοίκηση να κρίνει εξ υπαρχής τα αιτήματα χρήσης ύδατος και των δύο πλευρών .
13. Επειδή, εν όψει της σοβαρότητας των τιθεμένων ζητημάτων, το Τμήμα, υπό την παρούσα σύνθεση απέχει να αποφανθεί οριστικά και παραπέμπει την υπόθεση στην επταμελή σύνθεση του Τμήματος, σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγρ. 5 του π.δ. 18/1989 (Α΄ 8), ορίζει δε εισηγητή τον Πάρεδρο Χ. Λιάκουρα και δικάσιμο την 7-2-2018.
