ΣτΕ 258/2026 [Νόμιμο το π.δ. για τον καθορισμό των οριογραμμών του ρέματος Πικροδάφνης και τμημάτων συμβαλλόντων ρεμάτων]
Περίληψη
– Προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη πράξη παραβιάζει την συνταγματική και νομοθετική προστασία των υδατορεμάτων, ειδικότερα του ρεματικού συστήματος της Πικροδάφνης, διότι εκδόθηκε κατά παράβαση των κριθέντων με την απόφαση 1242/2008 του Συμβουλίου της Επικράτειας. Ειδικότερα, προβάλλεται ότι το Δικαστήριο με την απόφαση αυτή υποχρέωσε την Διοίκηση να ανακαλέσει, τροποποιήσει και επανεγκρίνει τα ισχύοντα γενικά πολεοδομικά σχέδια και τα ρυμοτομικά σχέδια των Δήμων Παλαιού Φαλήρου, Αλίμου, Αγίου Δημητρίου και Ηλιούπολης του Νομού Αττικής, κατά το μέρος που τα σχέδια αυτά αφορούν τις περιοχές των ανωτέρω δήμων, από τις οποίες διέρχεται το ρέμα της Πικροδάφνης και οι κλάδοι του, να εκδώσει απόφαση περί αναστολής έκδοσης οικοδομικών αδειών στις παραρεμάτιες ζώνες, καθώς και να οριοθετήσει πλήρως το ρεματικό σύστημα της Πικροδάφνης. Εντούτοις, όπως προβάλλεται, το προσβαλλόμενο διάταγμα θεωρεί δεδομένες τις ανθρώπινες επεμβάσεις, καθώς και τα γενικά πολεοδομικά σχέδια και τα ρυμοτομικά σχέδια των Δήμων από τους οποίους διέρχεται το ρέμα Πικροδάφνης και οι κλάδοι του και βάσει αυτών κρίνεται η επάρκεια του ρέματος να παραλάβει την πλημμυρική παροχή πεντηκονταετίας.
Το προσβαλλόμενο διάταγμα έχει ως αντικείμενο την επικύρωση του καθορισμού των οριογραμμών του ρέματος Πικροδάφνης, η δε τροποποίηση των πολεοδομικών και ρυμοτομικών σχεδίων -οικοδομικά τετράγωνα και κοινόχρηστοι χώροι των οποίων καταλαμβάνονται από τις οριογραμμές αυτού- δεν συνιστά αναγκαίο περιεχόμενο της εν λόγω πράξης. Σε κάθε περίπτωση, κατά τα κριθέντα με την απόφαση ΣτΕ 2276/2023, τόσο η συμπληρωματική ΜΠΕ όσο και η μελέτη οριοθέτησης του ρέματος καταγράφουν και αποτυπώνουν άλατα οικοδομικά τετράγωνα και κοινόχρηστους χώρους που καταλαμβάνονται από τις οριογραμμές του ρέματος, το δε ΠΕ 17/2022 του σχεδίου διατάγματος της οριοθέτησης περιλαμβάνει την παρατήρηση ότι η Διοίκηση οφείλει μετά τον καθορισμό των οριογραμμών, όπως και η ίδια αναφέρει στην 97762/12.8.2021 εισήγηση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, να προχωρήσει τάχιστα στην τροποποίηση των ρυμοτομικών σχεδίων εκατέρωθεν των οριογραμμών του ρέματος, όπου αυτή απαιτείται. Συνεπώς, αβασίμως προβάλλεται ο λόγος περί μη συμμόρφωσης του προσβαλλόμενου προεδρικού διατάγματος προς την απόφαση 1242/2008 του Δικαστηρίου και πρέπει να απορριφθεί.
Προβάλλεται, περαιτέρω, ότι η προσβαλλόμενη πράξη παραβιάζει τη συνταγματική και νομοθετική προστασία των υδατορεμάτων και ειδικότερα του ρεματικού συστήματος της Πικροδάφνης, διότι εκδόθηκε κατά παράβαση των κριθέντων με την απόφαση ΣτΕ 2313/2000, όσον αφορά τα αυθαίρετα κτίσματα. Ειδικότερα, προβάλλεται ότι η απόφαση ΣτΕ 2313/2020 επιβάλλει στη Διοίκηση να προχωρήσει στην καταγραφή των αυθαιρέτων κτισμάτων εντός των οριογραμμών του ρέματος, όπως αυτές έχουν αποτυπωθεί χωρίς την κατασκευή έργων διευθέτησης και να απαγορεύσει την έναρξη ή συνέχιση διαδικασιών αναστολής κατεδάφισης ή εξαίρεσης από την κατεδάφιση.
Kατά τα κριθέντα με την απόφαση ΣτΕ 2276/2023 (σκέψη 22), από τα στοιχεία του φακέλου, προέκυπτε ότι αφενός μεν είχε γίνει καταγραφή των αυθαιρέτων εντός ή πλησίον των προτεινόμενων οριογραμμών του ρέματος, αφετέρου δε η Διοίκηση είχε προβεί σε πρόταση χάραξης και, τελικώς, στη χάραξη των οριογραμμών του ρέματος με έργα διευθέτησης αδιαφόρως της ύπαρξης των κτιρίων, των κατασκευών και των οικοδομικών τετραγώνων αλλά και επί – αυτών και, ως εκ τούτου, εκπληρώθηκε η βασική υποχρέωση που είχε τεθεί με την 2313/2020 απόφαση του Δικαστηρίου. Επομένως, ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Ο λόγος ακυρώσεως ότι η προσβαλλόμενη πράξη παραβιάζει την συνταγματική προστασία της φυσικής κοίτης των ρεμάτων, όπως έχει ερμηνευθεί από τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικράτειας, πρέπει να απορριφθεί, προεχόντως, ως αορίστως προβαλλόμενος διότι δεν εξειδικεύεται σε τι συνίσταται στην υπό κρίση περίπτωση η παραβίαση της προστασίας της φυσικής κοίτης του ρέματος Πικροδάφνης.
Πρόεδρος: Ρ. Γιαννουλάτου
Εισηγητής: Ελ. Μουργιά
Συναφείς οι απορριπτικές αποφάσεις: 259-261/2026.
