ΣτΕ 937/2017 [Έγκριση κατά παρέκκλιση όρων δόμησης για κτιρίου υπεραγοράς]
Περίληψη
-Η ανέγερση κτιρίων υπεραγορών κατ’ εφαρμογή του άρθρου ι66 παρ. 2 του ΚΒΠΝ, εφόσον, δηλαδή, το ποσοστό κάλυψης, ο συντελεστής δόμησης και το ύψος υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα για τα γραφεία και τα συνήθη καταστήματα, τελεί υπό την προϋπόθεση ότι οι όροι αυτοί θα εγκρίνονται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος της Περιφέρειας, ακόμη και αν δεν εξαντλούνται τα μέγιστα όρια που προβλέπονται για τις υπεραγορές.
-Η προσβαλλόμενη πράξη, με την οποία επιτρέπεται η υλοποίηση πολεοδομικών μεγεθών, αυξημένων έναντι των συνήθων καταστημάτων, για την κατασκευή υπεραγοράς σε περιοχή όπου δεν προβλέπεται η χρήση αυτή από θεσμοθετημένο χωροταξικό σχεδιασμό δεν αιτιολογείται και πρέπει να ακυρωθεί.
Πρόεδρος: Αθ. Ράντος
Εισηγητής: Χρ. Ντουχάνης
Βασικές Σκέψεις
2. Επειδή, με την αίτηση αυτή, ζητείται η ακύρωση της 99744/ 12000/6.12.2010 πράξης της Γενικής Γραμματέως της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, με την οποία εγκρίθηκε παρέκκλιση από τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις ως προς την κάλυψη, τη δόμηση και το ύψος για την κατασκευή κτιρίου υπεραγοράς της εταιρείας «ΠΕΣΣΟΣ Α.Τ.Ε.» σε γήπεδο εκτός σχεδίου πόλεως στη θέση «Πλαλίστρα» της κτηματικής περιφέρειας του Δήμου Λιβαδειάς.
3. Επειδή, νομίμως, κατά το άρθρο 14 παρ. 5 του π.δ. 18/1989 (Α΄ 8), εισάγεται η υπόθεση προς συζήτηση ενώπιον της επταμελούς συνθέσεως του Τμήματος, προς την οποία παραπέμφθηκε με την 87/2016 απόφαση της πενταμελούς συνθέσεως.
4. Επειδή, με οριστικές διατάξεις της ως άνω 87/2016 παραπεμπτικής αποφάσεως κρίθηκε ότι οι αιτούντες, ισχυριζόμενοι ότι η προσβαλλόμενη πράξη επιφέρει βλάβη του φυσικού περιβάλλοντος και, επιτρέπουσα την κατά παρέκκλιση των νομίμων συντελεστών οικοδόμηση κτιρίου που ευρίσκεται στις παρυφές της πόλης της Λιβαδειάς, στην οποία οι ίδιοι κατοικούν (βλ. 1350/28.1.2011, 1685/2.2.2011, 1556/31.1.2011, 1713/2.2.2011 βεβαιώσεις του Δημάρχου Λεβαδέων), επιδεινώνει το οικιστικό περιβάλλον της περιοχής, ασκούν την αίτηση με έννομο συμφέρον, ομοδικούν δε παραδεκτώς. Με την ως άνω απόφαση κρίθηκε, επίσης, ότι η προαναφερόμενη εταιρεία «ΠΕΣΣΟΣ Ανώνυμη Τεχνική Εταιρεία παρεμβαίνει υπέρ της προσβαλλόμενης πράξης με προφανές έννομο συμφέρον.
5. Επειδή, κατά τα ομοίως κριθέντα με οριστική σκέψη της παραπεμπτικής αποφάσεως, η κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ν. 3861/2010 (Α΄ 112) ανάρτηση της προσβαλλομένης πράξεως στον διαδικτυακό τόπο του προγράμματος «Διαύγεια» την 7.12.2010 δεν κινεί, μόνη αυτή, την προθεσμία για την άσκηση αιτήσεως ακυρώσεως, εφόσον έλαβε, πάντως, χώρα σε χρόνο που δεν απέχει πλέον του εξηκονθημέρου από την άσκηση της αιτήσεως ακυρώσεως. Συνεπώς, η αίτηση, κατατεθείσα την 4.2.2011, ασκείται εμπροθέσμως, είναι δε απορριπτέοι οι ισχυρισμοί της παρεμβαίνουσας, με τους οποίους προβάλλεται το αντίθετο.
6. Επειδή, από το άρθρο 24 παρ. 2 του Συντάγματος , με το οποίο επιβάλλεται η υποχρέωση προσήκουσας διαμόρφωσης, ανάπτυξης, πολεοδόμησης και επέκτασης των πόλεων και των οικιστικών γενικώς περιοχών, με σκοπό να εξυπηρετείται η λειτουργικότητα και η ανάπτυξή τους και να εξασφαλίζονται οι καλύτεροι δυνατοί όροι διαβίωσης, συνάγεται θεμελιώδης, από πλευράς δυνατότητας δόμησης, διαφοροποίηση μεταξύ των περιοχών των αναπτυσσομένων με βάση οργανωμένο πολεοδομικό σχέδιο και των εκτός σχεδίου περιοχών, οι οποίες δεν έχουν ως προορισμό, κατ’ αρχήν, την δόμηση (ΣτΕ 3135/2002 Ολομ. κ.ά.). Στην μεν πρώτη κατηγορία περιοχών, που προορίζονται προς δόμηση, αυτή επιτρέπεται με μόνη προϋπόθεση την τήρηση των ορισμών του σχεδίου πόλεως και των όρων και περιορισμών δόμησης που το συνοδεύουν. Στην δεύτερη, όμως, κατηγορία περιοχών, ενόψει του ότι δεν είναι δυνατόν, από την φύση τους και την έλλειψη πολεοδομικής οργάνωσής τους, να εξασφαλισθεί η τήρηση των κατά τα ανωτέρω συνταγματικών σκοπών, η δόμηση μόνον κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται, δυνάμενη και να απαγορεύεται εν όλω ή εν μέρει ή να επιτρέπεται υπό ιδιαιτέρως αυστηρούς όρους και περιορισμούς, προσαρμοσμένους στην ιδιαίτερη φύση κάθε περιοχής. Οι όροι αυτοί δεν επιτρέπεται να είναι ευνοϊκότεροι, δηλαδή να καθιστούν ευχερέστερη τη δόμηση, σε σχέση προς τους ισχύοντες για τις εντός σχεδίου περιοχές (ΣτΕ 1671/2014 επταμ., 3504/2010 επταμ. κ.ά.).
7. Επειδή, με το άρθρο 162 του Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας (Κ.Β.Π.Ν., π.δ/μα της 14/27-7-1999, Δ΄ 580), που αποδίδει, μεταξύ άλλων, το περιεχόμενο του άρθρου 1 του πρ. δ/τος της 24/31.5.1985 «Τροποποίηση των όρων … δόμησης των γηπέδων των κειμένων εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων …» (Δ΄ 270), εκδοθέντος κατ’ εξουσιοδότηση διατάξεων του ν.δ/τος της 17-7-1923 και του Γ.Ο.Κ. του έτους 1973, καθορίζονται οι γενικοί όροι και περιορισμοί δομήσεως των εκτός σχεδίου πόλεως γηπέδων, οι όροι δε αυτοί αποσκοπούν, κατά τα ρητώς οριζόμενα στην παράγραφο 1 του άρθρου αυτού, στην παρεμπόδιση δημιουργίας συνοικισμών χωρίς να έχει προηγουμένως εγκριθεί το σχέδιό τους. Στην παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου 162 προβλέπονται γενικοί όροι και περιορισμοί δόμησης «… των γηπέδων που ευρίσκονται εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων πόλεων ή εκτός των ορίων των νόμιμα υφισταμένων πριν από το έτος 1923 οικισμών που στερούνται ρυμοτομικού σχεδίου ή εκτός των ορίων των οικισμών μέχρι 2.000 κατοίκων …». Μεταξύ των όρων αυτών περιλαμβάνεται η ελάχιστη αρτιότητα, που ορίζεται, κατά τον κανόνα, σε 4.000 τ.μ., ενώ προβλέπονται και μικρότερες αρτιότητες κατά παρέκκλιση του κανόνα των 4.000 τ.μ. (παρ. 2), το μέγιστο ποσοστό κάλυψης των γηπέδων, που ορίζεται σε 10% (παρ. 3), ο μέγιστος συντελεστής δόμησης, που ορίζεται σε 0,2 (παρ. 6) και το μέγιστο ύψος του κτιρίου, που ορίζεται σε 7,50 μ. (παρ. 7). Περαιτέρω, στην παράγραφο 12 του ίδιου άρθρου 162 ορίζεται ότι «Οι όροι και περιορισμοί δόμησης που καθορίζονται με τις προηγούμενες παραγράφους εφαρμόζονται εφόσον στα επόμενα άρθρα δεν ορίζεται διαφορετικά για κάθε κατηγορία κτιρίων». Με τα επόμενα άρθρα του Κ.Β.Π.Ν. προβλέπονται ειδικοί όροι δόμησης για κατηγορίες κτιρίων (άρθρο 163 για γεωργοκτηνοτροφικά κτίρια και αποθήκες κ.λπ., άρθρο 165 για βιομηχανικές εγκαταστάσεις, άρθρο 167 για κτίρια κατοικίας κ.ο.κ.,), οι οποίοι εν μέρει ταυτίζονται με τους γενικούς όρους του άρθρου 162 και εν μέρει διαφοροποιούνται από αυτούς. Ειδικώς, εξάλλου, κατά το άρθρο 166 του αυτού Κώδικα, που αποδίδει το περιεχόμενο του άρθρου 5 του πρ. δ/τος της 24/31.5.1985 «1. Για την ανέγερση κτιρίων που προορίζονται για αμιγή χρήση γραφείων ή καταστημάτων, το κτίριο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα εξακόσια (600) τ.μ. στο σύνολο των ορόφων … 2.α. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της προηγούμενης παραγράφου, καθώς και του άρθρου 162 επιτρέπεται η ανέγερση αμιγούς χρήσης ειδικών καταστημάτων (υπεραγορές) με τους παρακάτω περιορισμούς: αα) το ποσοστό κάλυψης του γηπέδου δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το είκοσι τοις εκατό (20%) της επιφάνειάς του ββ) το ύψος του κτιρίου δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τα εννέα (9) μέτρα. γγ) η συνολική επιφάνεια ορόφων του κτιρίου μπορεί να υπερβαίνει τα εξακόσια (600) τ.μ. με την προϋπόθεση ότι ο συντελεστής δόμησης δεν υπερβαίνει τα δύο δέκατα (0,2). β) Η παραπάνω παρέκκλιση εγκρίνεται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας μετά από γνώμη του ΣΧΟΠ της περιφέρειας». Οι διατάξεις αυτές καθορίζουν, κατά την έννοιά τους, αφενός, μεν, γενικούς όρους δόμησης εκτός σχεδίου γηπέδων, εφαρμοζόμενους σε κτίρια που δεν υπάγονται σε ορισμένη ειδική κατηγορία κτιρίων (άρθρο 162), και, αφετέρου, ειδικούς όρους δόμησης που εφαρμόζονται σε ειδικές κατηγορίες κτιρίων και κατασκευών και αποκλίνουν εν μέρει των γενικών όρων για λόγους που σχετίζονται με την εκάστοτε ειδική χρήση των κτιρίων και τη λειτουργικότητά τους ενόψει της χρήσης αυτής. Οι εν λόγω ειδικοί όροι δόμησης, ακόμη και αν διαφοροποιούνται σε ορισμένο βαθμό έναντι των γενικών όρων εκτός σχεδίου δόμησης, εκείνων, δηλαδή, που δεν εφαρμόζονται σε ειδικές κατηγορίες κτιρίων και κατασκευών, δεν συνιστούν όρους δόμησης «κατά παρέκκλιση» των γενικών, δηλαδή όρους ευνοϊκότερους για ορισμένες κατηγορίες ιδιοκτητών ή γηπέδων από τους συνήθεις, αλλά αποτελούν τους κατά κανόνα όρους δόμησης για την ειδική κατηγορία κτιρίων και κατασκευών, για την οποία πρόκειται. Στο πλαίσιο αυτό, το ως άνω άρθρο 166 παρ. 1 θεσπίζει ειδικούς όρους δόμησης για τα κτίρια γραφείων και καταστημάτων, των οποίων ο ανώτατος συντελεστής δόμησης ορίζεται στην απόλυτη τιμή των 600 τ.μ., δηλαδή καταρχήν χαμηλότερος του 0,2 που ορίζουν οι γενικές διατάξεις (άρθρο 162 παρ. 6), χωρίς περαιτέρω ειδικές διατάξεις ως προς τα λοιπά πολεοδομικά μεγέθη και, ιδίως, το ποσοστό κάλυψης και το ύψος. Περαιτέρω, οι διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 166 θεσπίζουν ειδικούς όρους δόμησης και για τα ειδικού τύπου καταστήματα, που συνιστούν υπεραγορές. Οι όροι αυτοί διαφοροποιούνται τόσο εκείνων της παρ. 1, που προβλέπονται για τα γραφεία και τα κοινά καταστήματα, όσο και των γενικών όρων δόμησης του άρθρου 162, και είναι μέγιστο ποσοστό κάλυψης γηπέδου 20%, μέγιστο ύψος 9 μ. και συντελεστής δόμησης μέχρι 0,2, δυνάμενος να υπερβεί τα 600 τ.μ. Οι εν λόγω όροι δόμησης αποτελούν τους κατά τον κανόνα όρους δόμησης για κτίρια υπεραγορών, τούτο δε παρ’ ότι ο νομοθέτης, αντί να διαλάβει ειδική διάταξη για τους όρους δόμησης υπεραγορών, όπως έπραξε προκειμένου περί κτιρίων άλλων κατηγοριών (βιομηχανικών κ.λπ.), επέλεξε να ρυθμίσει τους όρους αυτούς στο ίδιο άρθρο με αυτούς των κτιρίων γραφείων και συνήθων καταστημάτων και να χρησιμοποιήσει τον, μη κυριολεκτούντα εν προκειμένω, όρο «κατά παρέκκλιση» (άρθρα 5 παρ. 2 του πρ. δ/τος της 24/31.5.1985, 166 παρ. 2 του ΚΒΝΠ), ο οποίος έχει προδήλως την έννοια ότι αντιδιαστέλλονται οι όροι αυτοί από τους αντίστοιχους όρους δόμησης κτιρίων μη ειδικών κατηγοριών, διεπομένων από τους γενικούς όρους δόμησης του άρθρου 162, αλλά και από αυτούς κτιρίων γραφείων και συνήθων καταστημάτων που δεν συνιστούν υπεραγορές. Εξάλλου, η ανέγερση κτιρίων υπεραγορών κατ’ εφαρμογή του άρθρου 166 παρ. 2 του ΚΒΠΝ, εφόσον, δηλαδή, το ποσοστό κάλυψης, ο συντελεστής δόμησης και το ύψος υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα για τα γραφεία και τα συνήθη καταστήματα, τελεί υπό την προϋπόθεση ότι οι όροι αυτοί θα εγκρίνονται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος της Περιφέρειας, ακόμη και αν δεν εξαντλούνται τα μέγιστα όρια που προβλέπονται για τις υπεραγορές. Ενόψει τούτων, οι εν λόγω διατάξεις κείνται εντός της παρασχεθείσης νομοθετικής εξουσιοδοτήσεως και έχουν τεθεί εγκύρως. Κατά τη γνώμη, όμως, του Συμβούλου, Π. Ευστρατίου, η έννοια των ανωτέρω διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 166 του Κ.Β.Π.Ν., είναι ότι επιτρέπουν την κατά περίπτωση έγκριση για κτίρια υπεραγορών, όρων δόμησης, οι οποίοι υπερβαίνουν τους καταρχήν οριζόμενους για κτίρια εκτός σχεδίου, όπου η ίδια η δόμηση είναι, κατά τα αναφερόμενα σε προηγούμενη σκέψη, κατ’ εξαίρεση μόνον ανεκτή, κατά πολύ δε αυξημένους έναντι των ισχυόντων για κτίρια απλών γραφείων ή καταστημάτων, τούτο δε ύστερα από απλή γνωμοδότηση του Περιφερειακού ΣΧΟΠ, χωρίς, μάλιστα, να καθορίζονται σε κανονιστικό επίπεδο από την ίδια την εν λόγω διάταξη τα κριτήρια, βάσει των οποίων το ως άνω γνωμοδοτικό όργανο θα ασκήσει τη γνωμοδοτική του αρμοδιότητα. Με το περιεχόμενο αυτό, οι εν λόγω διατάξεις τελούν, κατά τη γνώμη αυτή, εκτός εξουσιοδοτήσεως.
8. Επειδή, όπως προκύπτει, εν προκειμένω, από τα στοιχεία του φακέλου, με την 3450/27.9.2010 απόφαση του Αντινομάρχη Βοιωτίας εγκρίθηκαν περιβαλλοντικοί όροι για την ίδρυση και τη λειτουργία τριών υπεραγορών (τροφίμων, ένδυσης και υπόδυσης, ειδών οικιακής χρήσης) της παρμβαίνουσας εταιρείας στη θέση «Πλαλίστρα» του Δήμου Λεβαδέων. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, οι υπεραγορές θα ανεγερθούν σε γήπεδο 17.703,52 τ.μ., σε ενιαίο κτίριο που θα αποτελείται από ισόγειο, εμβαδού 3.186,72 τ.μ., υπόγειο, εμβαδού 3.417,11 τ.μ., και όροφο, εμβαδού 175,52 τ.μ. Είχε προηγηθεί η 34376/3873/12.7.2010 πράξη της Γενικής Γραμματέως της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, με την οποία η εν λόγω δραστηριότητα υπήχθη, κατά την οικεία νομοθεσία, στη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Με την πράξη αυτή έγινε, μεταξύ άλλων, δεκτό ότι η επίμαχη δραστηριότητα υπάγεται στην 3η υποκατηγορία της Β΄ κατηγορίας της ΚΥΑ ΗΠ 15393/ 2332/ 2002 (Β΄ 1022) -υπεραγορές (super markets), πολυκαταστήματα, εμπορικά κέντρα (στεγασμένοι χώροι σε έναν ή περισσότερους ορόφους)-, και ότι το ακίνητο όπου επιδιώκεται η εγκατάστασή της, βρίσκεται εκτός σχεδίου της πόλης της Λιβαδειάς και σε περιοχή όπου από την εκπονηθείσα, αλλά μη εγκριθείσα ακόμη, μελέτη θεσμοθέτησης Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου, προβλέπονται οι χρήσεις αγροτικών αποθηκών, σταθμού μέσων μαζικών μεταφορών (ΚΤΕΛ, ΟΣΕ κ.λπ.) με τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις, δημόσιες ή δημοτικές αθλητικές εγκαταστάσεις και εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας. Στην ίδια πράξη περιγράφεται το κτίριο της υπεραγοράς, το εμβαδό των τριών επιπέδων του οποίου είναι αυτό που αναφέρεται στην μετέπειτα εκδοθείσα έγκριση περιβαλλοντικών όρων, αναφέρεται ότι το ύψος του θα είναι 8,50 μ. με την προσθήκη στέγης 1,20 μ., γίνεται δε δεκτό ότι στην περιοχή του γηπέδου, η οποία ευρίσκεται πλησίον της πόλης της Λιβαδειάς, γεγονός που αξιολογείται ως θετικό για μία υπεραγορά, έχουν αναπτυχθεί βιοτεχνικές και βιομηχανικές δραστηριότητες. Τέλος, με την πράξη αυτή, η οποία εκδόθηκε κατόπιν υποβολής προμελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, διατυπώνεται η θέση ότι η έκταση δεν μπορεί, κατά το νόμο, να θεωρηθεί ως γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, διότι εμπίπτει εντός ζώνης 600 μ. από την παλαιά εθνική οδό Λιβαδειάς – Λαμίας, και βεβαιώνεται ότι δεν υπάρχουν θεσμοθετημένες χρήσεις γης. Από το φάκελο, εξάλλου, της υπόθεσης προκύπτει ότι για τη Λιβαδειά ισχύει Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο, το οποίο έχει εγκριθεί με την 78148/3324/19.11.1986 απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ (Δ΄ 1184), αλλά ότι ευρίσκεται υπό εκπόνηση μελέτη αναθεώρησής του, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την πρόταση για τη δημιουργία υποδοχέα εξυγίανσης στην περιοχή όπου, κατά τους ισχυρισμούς των αιτούντων, ευρίσκεται το ακίνητο της παρεμβαίνουσας. Ακολούθησε, κατά τα προαναφερόμενα, η έκδοση της 3450/27.9.2010 απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων. Στη συνέχεια, και αφού υποβλήθηκε «αίτημα έγκρισης παρέκκλισης από τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις» (πρακτ. 9/2010 Π.ΣΧΟΠ) κατ’ εφαρμογή του άρθρου 166 παρ. 2, επελήφθη το Περιφερειακό Συμβούλιο Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος, το οποίο, με την 9/2010 γνωμοδότησή του, τάχθηκε υπέρ της ικανοποίησης του υποβληθέντος αιτήματος για το λόγο ότι «οι αιτούμενες παρεκκλίσεις … δεν πρόκειται να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις από πολεοδομική άποψη στη γύρω περιοχή …». Κατόπιν τούτου, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη 99744/ 12000/ 6.12.2010 απόφαση της Γενικής Γραμματέως της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, με την οποία εγκρίθηκε παρέκκλιση από τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις ως προς την κάλυψη, τη δόμηση και το ύψος για την κατασκευή του ως άνω κτιρίου υπεραγοράς. Εγκρίθηκε, ειδικότερα, ποσοστό κάλυψης 18,80% (0,188) αντί του 10% «που επιτρέπεται κανονικά» (άρθρο 162 παρ. 3), δόμηση 3.464,48 τ.μ., υπερβαίνουσα κατά πολύ τα 600 τ.μ. «που επιτρέπεται κανονικά» και υλοποιούσα συντελεστή δόμησης 0,196, και, τέλος, ύψος 8,5 μ., αντί των 7,50 μ. «που επιτρέπεται κανονικά». Τέλος, εκδόθηκε από τη Διεύθυνση Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος του Δήμου Λεβαδέων η 25/2011 οικοδομική άδεια, με την οποία επετράπη στην παρεμβαίνουσα η ανέγερση του προαναφερομένου ενιαίου κτιρίου στην ως άνω εκτός σχεδίου θέση και στο προαναφερόμενο γήπεδο επί της εθνικής οδού Λιβαδειάς – Λαμίας.
9. Επειδή, περαιτέρω, από το φάκελο της υπόθεσης προκύπτει, κατά τα προαναφερόμενα, ότι η περιοχή, στην οποία θα ανεγερθεί το κτίριο της παρεμβαίνουσας, δεν έχει θεσμοθετημένες χρήσεις γης, πολύ δε περισσότερο δεν υφίσταται θεσμοθετημένος σχεδιασμός, στο πλαίσιο του οποίου θα μπορούσε να επιτραπεί η εγκατάσταση κτιριακών εγκαταστάσεων με χρήση υπεραγοράς και τα εγκρινόμενα με την προσβαλλόμενη πράξη πολεοδομικά μεγέθη (κάλυψη γηπέδου, δόμηση, ύψος). Η παράλειψη της Διοίκησης να θεσμοθετήσει στην περιοχή αυτή εγκεκριμένες χρήσεις γης στο πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού, ο οποίος θα διασφαλίζει τη βιώσιμη ανάπτυξή της (πρβλ. ΣτΕ 3920/2010 Ολομ., 2489/2006 Ολομ.), έχει, εν προκειμένω, ως αποτέλεσμα να «… προβάλλει επιτακτικά [η] ανάγκη για εξορθολογισμό της υφιστάμενης κατάστασης …», ειδικώς στην εκτός σχεδίου περιοχή έναντι των διερχομένων σε μικρή απόσταση από την πόλη της Λιβαδειάς εθνικών οδών, δηλαδή «… μία ζώνη, όπου η απουσία προγενέστερου σχεδιασμού έχει δημιουργήσει υψηλή πυκνότητα δόμησης …» κ.λπ. (βλ. προσκομιζόμενη από τους αιτούντες από μηνός Ιουνίου 2009 μελέτη αναθεώρησης Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου).
10. Επειδή, μετά την έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης εκδόθηκε ο ν. 4030/2011 (Α΄ 249), με το άρθρο 42 παρ. 3 του οποίου αντικαταστάθηκε το άρθρο 5 παρ. 2 του από 24/31.5.1985 πρ. δ/τος (άρθρο 166 παρ. 2 του Κ.Β.Π.Ν.) κατά τρόπο ώστε, αφενός, οι ειδικοί όροι δομήσεως για τις υπεραγορές και η διαδικασία καθορισμού τους να εφαρμόζονται και προκειμένου περί καταστημάτων που προορίζονται για τη διοργάνωση κοινωνικών εκδηλώσεων, και, αφετέρου, η αρμοδιότητα έγκρισής τους να ανατίθεται στο Γενικό Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, αντί του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας, μετά από γνώμη του «αρμοδίου οργάνου», αντί του Περιφερειακού Σ.Χ.Ο.Π., χωρίς, όμως, να μεταβάλλονται τα δυνάμενα να υλοποιηθούν «κατά παρέκκλιση» πολεοδομικά μεγέθη (κάλυψη, δόμηση, ύψος). Στη συνέχεια, μετά και την πρώτη συζήτηση της υπόθεσης, δημοσιεύθηκε ο ν. 4280/2014 (Α΄ 159), με το άρθρο 28 παρ. 42 του οποίου τροποποιήθηκε το άρθρο 5 παρ. 2 του από 24/31.5.1985 πρ. δ/τος (άρθρο 166 παρ. 2 ΚΒΠΝ) με διατάξεις πάγιου και μεταβατικού χαρακτήρα, που έχουν ως εξής: «Η ανωτέρω παρέκκλιση εγκρίνεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ύστερα από γνώμη του ΚΕΣΥΠΟΘΑ και Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων κατά τις κείμενες διατάξεις. Διοικητικές πράξεις, οι οποίες έχουν εκδοθεί με βάση τις διατάξεις της παρ. 2 γ του άρθρου 5 του π.δ. 24/31.5.1985 (Δ΄ 270) μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος νόμου [εννοείται προδήλως ο τροποποιητικός της αρχικής διάταξης ν. 4280/2014], παραμένουν σε ισχύ και είναι δυνατή η ενημέρωση του φακέλου τους για την έκδοση της προβλεπόμενης υπουργικής απόφασης της παραγράφου της παρούσας» [δηλαδή, του πρώτου εδαφίου της νέας διάταξης]. Περαιτέρω, όμως, οι διατάξεις αυτές τροποποιήθηκαν εκ νέου πριν από την παρούσα δεύτερη συζήτηση της υπόθεσης με το άρθρο 10 παρ. 9 του ν. 4315/2014 (Α΄ 269). Με τη νεότερη τροποποίηση απαλείφθηκε η διαδικαστική προϋπόθεση της εκπόνησης μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και διατηρήθηκε η μεταβατική διάταξη, όπως είχε ήδη, κατά τα αμέσως προαναφερόμενα, προστεθεί. Οι ως άνω τροποποιήσεις των διατάξεων, κατ’ εφαρμογή των οποίων εκδόθηκε η προσβαλλόμενη πράξη, δεν επηρεάζουν όμως, ως επιγενόμενες, την παρούσα δίκη. Ειδικότερα, η μεταβατικού χαρακτήρα ήδη ισχύουσα ρύθμιση, σύμφωνα με την οποία «διοικητικές πράξεις, οι οποίες έχουν εκδοθεί με βάση τις διατάξεις της παρ. 2γ του άρθρου 5 του π.δ. 24/31.5.1985 … μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος νόμου [δηλαδή, του τροποποιητικού] …», δεν έχει, βεβαίως, την έννοια ότι αποκλείει την δικαστική αμφισβήτηση της νομιμότητάς τους, ούτε, άλλωστε, θα μπορούσε να επιδράσει επί του αντικειμένου της παρούσας δίκης, η οποία ήταν ήδη εκκρεμής κατά τη θέση της σε ισχύ (βλ. ΣτΕ 259/2014, 4077/2010 κ.ά.). Περαιτέρω, και ανεξαρτήτως των ανωτέρω, , η απαλοιφή με τη νεότερη τροποποίηση των εφαρμοσθεισών διατάξεων, της διαδικαστικής προϋπόθεσης της ειδικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για τους όρους δόμησης, η οποία είχε ενδιαμέσως προστεθεί στις εν λόγω διατάξεις, έχει την έννοια να αποφευχθεί η επιβάρυνση της διαδικασίας με μία επιπλέον μελέτη, πέραν, δηλαδή, της απαιτουμένης, κατά τις γενικές διατάξεις, μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την κατασκευή και λειτουργία της υπεραγοράς, και όχι να αποκλείσει τον έλεγχο της συμβατότητας της υπεραγοράς με τις προβλεπόμενες σε μία περιοχή χρήσεις γης και κατά το στάδιο της έγκρισης των όρων δόμησης (πρβλ. ΣτΕ 1792/2011 Ολομ.), η οποία ήταν και παραμένει, καταρχήν, επιβεβλημένη για τη Διοίκηση.
11. Επειδή, η προσβαλλόμενη πράξη, με την οποία επιτρέπεται η υλοποίηση των ως άνω πολεοδομικών μεγεθών, αυξημένων έναντι των συνήθων καταστημάτων, για την κατασκευή υπεραγοράς σε περιοχή όπου δεν προβλέπεται η χρήση αυτή από θεσμοθετημένο χωροταξικό σχεδιασμό, δεν αιτιολογείται νομίμως, ενόψει των εκτεθέντων στη σκέψη 9, και πρέπει κατά τα βασίμως προβαλλόμενα, να ακυρωθεί. Κατά τη γνώμη, όμως, του Συμβούλου, Π. Ευστρατίου, η προσβαλλόμενη πράξη θα έπρεπε να ακυρωθεί προεχόντως για το λόγο ότι οι διατάξεις, κατ’ εφαρμογή των οποίων εκδόθηκε, είναι ανίσχυρες ως εκτός εξουσιοδοτήσεως.
12. Επειδή, κατόπιν τούτων, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση και να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη 99744/ 12000/ 6.12.2010 πράξη της Γενικής Γραμματέως της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, πρέπει δε να απορριφθεί η ασκηθείσα παρέμβαση.
