ΣτΕ 1348/2016 [Περιβαλλοντική αδειοδότηση θεματικού πάρκου]
Περίληψη
-Επειδή, όπως προκύπτει από την πρώτη εκ των προσβαλλομένων νομαρχιακών αποφάσεων, η ισχύς των δι’ αυτής εγκριθέντων περιβαλλοντικών όρων, η οποία ορίσθηκε πενταετής, χωρίς η διάρκειά της να παρατεθεί με τη μεταγενεστέρως εκδοθείσα συμπληρωματική απόφαση του Νομάρχη Αθηνών, έληξε την 26.6.2011, πριν, δηλαδή, από την έναρξη ισχύος του ν. 4014/2011 (21.10.2011). Από τα στοιχεία, εξάλλου, του φακέλου της υποθέσεως προκύπτει ότι εννέα, περίπου, μήνες μετά τη λήξη της πράξεως αυτής υποβλήθηκε από 2.3.2012 αίτηση της παρεμβαίνουσας εταιρείας περί ανανεώσεως και τροποποιήσεως της οικ. 34743/26.6.2006 αποφάσεως του Νομάρχη Αθηνών, η οποία, ωστόσο, δεν είχε διεκπεραιωθεί, μέχρι τη συζήτηση των κρινόμενων αιτήσεων ακυρώσεως (30.4.2014), λόγω και της αρνήσεως ορισμένων εκ των συναρμόδιων φορέων να γνωμοδοτήσουν επ’ αυτής. Υπό τα δεδομένα αυτά, πέραν ότι το αίτημα ανανεώσεως των επίμαχων περιβαλλοντικών όρων, που είχαν λήξει προ της ισχύος του ν. 4014/2011, υποβλήθηκε εκπροθέσμως, πάντως, και υπό την εκδοχή που η Διοίκηση υποστηρίζει στις απόψεις της, ότι δηλαδή παρατάθηκε η ισχύς τους δυνάμει των διατάξεων του ν. 4014/2011, δεν προκύπτει η έκδοση της αναγκαίας διαπιστωτικής πράξεως, κατά τα ήδη εκτεθέντα. Συνεπώς, η παρούσα δίκη πρέπει να καταργηθεί, απαιτείται δε η εξ υπαρχής περιβαλλοντική αδειοδότηση της επίμαχης δραστηριότητας κατά την οποία θα εκτιμηθούν όλα τα κατά το νόμο αναγκαία ζητήματα, μεταξύ των οποίων και αυτό του συμβατού με τις χρήσεις γης της περιοχής. Οι ισχυρισμοί δε των αιτούντων, οι οποίοι, πάντως, δεν επικαλέσθηκαν ιδιαίτερο έννομο συμφέρον για τη διατήρηση του αντικειμένου της δίκης, οι σχετιζόμενοι με τα θέματα λειτουργίας της δραστηριότητας είναι απορριπτέοι, διότι αντικείμενο της παρούσας δίκης δεν είναι η άδεια οικοδομής, ούτε η άδεια λειτουργίας, αλλά μόνον η περιβαλλοντική αδειοδόμηση του επίμαχου έργου.
Πρόεδρος: Χρ. Ράμμος
Εισηγητής: Αικ. Σακελλαροπούλου
Δικηγόροι: Άννα Χασάπη, Παν. Αθανασούλης, Παν. Δημητρόπουλος, Γ. Δελλής
Βασικές Σκέψεις
2.Επειδή, με την πρώτη από τις υπό κρίση αιτήσεις, όπως αυτή συμπληρώθηκε με το από 21.9.2012 δικόγραφο προσθέτων λόγων, ζητείται η ακύρωση: (α) της οικ.34743/26.6.2006 αποφάσεως του Νομάρχη Αθηνών, με την οποία εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι του έργου «Θεματικό Πάρκο – Υδρολίσθηση σε δεξαμενές – Χώροι αναψυχής και ελεύθερου πρασίνου», καθώς και (β) της ΠΕΧΩ3097/ΦΠΕΡ/06/ 2.6.2006 αποφάσεως του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Αττικής, με την οποία το εν λόγω έργο υπήχθη, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9 παρ. 2 της κ.υ.α. Η.Π.11014/703/Φ.104/14.3.2003 (Β’ 332), στη διαδικασία που προβλέπεται για την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων των έργων και δραστηριοτήτων της υποκατηγορίας Β4 της κ.υ.α. Η.Π.15393/2332/ 5.8.2002 (Β’ 1022). Με τη δεύτερη, εξάλλου, αίτηση, όπως συμπληρώθηκε με το δικόγραφο προσθέτων λόγων της 21.9.2012, ζητείται η ακύρωση της οικ.17253/19.3.2007 αποφάσεως του Νομάρχη Αθηνών, με την οποία συμπληρώθηκαν οι εγκριθέντες, με την προγενέστερη απόφασή του, περιβαλλοντικοί όροι του επίμαχου έργου. Οι αιτήσεις αυτές πρέπει να συνεκδικαστούν λόγω της πρόδηλης συνάφειάς τους.
3.Επειδή, στη δίκη παρεμβαίνει μετ’ εννόμου συμφέροντος και εν γένει παραδεκτώς η ανώνυμη εταιρεία «West Athens Park», επ’ ονόματι της οποίας εκδόθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι του έργου. Το έννομο συμφέρον της παρεμβαίνουσας εταιρείας δεν εκλείπει, εξάλλου, εκ μόνου του λόγου ότι κηρύχθηκε εκ των υστέρων σε πτώχευση, διαδικασία η οποία από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι είχε περατωθεί κατά τον χρόνο συζητήσεως. Παραδεκτώς, επίσης, παρεμβαίνει ο Ν. Χριστοδουλόπουλος, ο οποίος έχει έννομο συμφέρον προς άσκηση παρεμβάσεως ως εκ της ιδιότητάς του ως μισθωτή της εκτάσεως που κατασκευάσθηκαν οι επίμαχες εγκαταστάσεις και λόγω του ότι υπέβαλε ενώπιον του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας αίτηση για την κατ’ άρθρο 21 του ν. 2742/1999 χωροθέτηση του έργου. Απαραδέκτως, αντιθέτως, ασκείται η κρινόμενη παρέμβαση από την εταιρεία «Αφοί Κυριλή ΑΒΕΕ» και τους Φ. και Κ. Κυριλή, οι οποίοι φέρονται ως κύριοι μέτοχοι της παρεμβαίνουσας εταιρείας, καθόσον το έννομο συμφέρον τους, το οποίο απορρέει από την ιδιότητα αυτή, είναι έμμεσο, εφόσον παρεμβάλλεται το συμφέρον της προαναφερθείσης εταιρείας, η οποία θίγεται αμέσως από τυχόν ακύρωση των προσβαλλομένων πράξεων (ΣτΕ 387/2010, πρβλ. ΣτΕ 918/2010, 488/2013).
4.Επειδή, τα δικόγραφα υπογράφονται από δικηγόρο ως πληρεξούσιο των αιτούντων. Κατά τη συζήτηση, όμως, στο ακροατήριο η πρώτη αιτούσα δεν νομιμοποιήθηκε κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 27 του π.δ/τος 18/1989 και συνεπώς, ως προς αυτήν οι αιτήσεις πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες.
5.Επειδή, η απόφαση περί κατατάξεως του έργου στην υποκατηγορία Β4 της κ.υ.α. ΗΠ. 15393/2332/5.8.2002, εκδοθείσα κατ’ επίκληση του άρθρου 9 παρ. 2 περ. β’ της κ.υ.α. 11014/703/Φ.104/ 14.3.2003, έχει απωλέσει την εκτελεστότητά της και έχει ενσωματωθεί στην προσβαλλόμενη έγκριση περιβαλλοντικών όρων, με την οποία ολοκληρώθηκε η σύνθετη διοικητική ενέργεια που κατατείνει στην περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου (πρβλ. ΣτΕ 2651/2013, 292/2012, 1360/2010, 1125/2008, 1242/2006 κ.ά.). Ως εκ τούτου, απαραδέκτως προσβάλλεται αυτοτελώς.
6.Επειδή, κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 4 του ν. 1650/1986 (Α’ 160), όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο, εν προκειμένω χρόνο, ήτοι μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 2 του ν. 3010/2002 (Α’ 91), και πριν την αντικατάστασή του με τις διατάξεις του ν. 4014/2011 (Α’ 209/21.9.2011), η απλή ανανέωση της εγκρίσεως των περιβαλλοντικών όρων είναι επιτρεπτή πριν από τη λήξη ισχύος αυτών ή εντός ευλόγου χρόνου από τη λήξη τους, άλλως απαιτείται να τηρηθεί εξ αρχής η διαδικασία εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων (πρβλ. ΣτΕ 1114/2015, 4357-4358/2011, 297/2009, 3428/2004). Στην τελευταία περίπτωση, η έγκριση των νέων περιβαλλοντικών όρων πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτελεί αρχική έγκριση αυτών, με όλες τις κατά νόμο συνέπειες (πρβλ. ΣτΕ 3428/2004, 2727/2014). Εξάλλου, με τις διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 8 περ. γ’ του ν. 4014/2011 (Α’ 209) ορίσθηκε ότι η διάρκεια των αποφάσεων περί εγκρίσεως των περιβαλλοντικών όρων έργων και δραστηριοτήτων που κατατάσσονται στην πρώτη κατηγορία του άρθρου 1 παρ. 1 του ίδιου νόμου και οι οποίες ήταν εν ισχύι κατά τη δημοσίευσή του, «παρατείνεται μέχρι τη συμπλήρωση δεκαετίας από την έκδοσή τους, εφόσον δεν έχει επέλθει ουσιαστική μεταβολή των δεδομένων βάσει των οποίων εκδόθηκαν». Κατά την αληθή έννοια των διατάξεων αυτών, η οποίες εναρμονιζόμενες με την πάγια ρύθμιση του ν. 4014/2011 περί δεκαετούς ισχύος των αποφάσεων εγκρίσεως περιβαλλοντικών έργων (βλ. άρθρο 2 παρ. 1 και 8 περ. α’), είναι, κατ’ αρχήν, συνταγματικώς ανεκτές, η κατά τα ανωτέρω παράταση δεν επέρχεται αυτοδικαίως εκ του νόμου, αλλά μόνον μετά την έκδοση διαπιστωτικής πράξης της διοίκησης, με την οποία βεβαιώνεται η πλήρωση των προβλεπόμενων εκ του νόμου ουσιαστικών προϋποθέσεων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η μη μεταβολή των δεδομένων επί των οποίων στηρίχθηκε η έγκριση των αρχικών περιβαλλοντικών όρων του έργου (ΣτΕ 3162, 3175, 424/2015, 1668/2014, 4445/2013).
7.Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, μετά την υποβολή της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και την κατ’ αρχήν έγκρισή της από τους συναρμόδιους φορείς (βλ. την 98/2.3.2006 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χαϊδαρίου, την 2105/9.5.2006 έγγραφο της 1ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και την Φ5/2/1403/28.3.2006 απόφαση της Γ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Αθηνών), εκδόθηκε η πρώτη από τις προσβαλλόμενες αποφάσεις του Νομάρχη Αθηνών, με την οποία εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι κατασκευής και λειτουργίας του επίμαχου έργου. Ακολούθησε η δεύτερη εκ των προσβαλλομένων αποφάσεων του Νομάρχη Αθηνών, με την οποία, χωρίς να υποβληθεί νέα μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, συμπληρώθηκε η αρχικώς εκδοθείσα έγκριση περιβαλλοντικών όρων, με τον επακριβή προσδιορισμό του μεγέθους των επιμέρους εγκαταστάσεων της αδειοδοτηθείσης δραστηριότητας. Όπως, ειδικότερα, προκύπτει από τις προσβαλλόμενες νομαρχιακές αποφάσεις και την δι’ αυτών εγκριθείσα μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, το επίμαχο έργο «Θεματικό πάρκο – Υδρολίσθηση σε δεξαμενές – Χώροι αναψυχής και ελευθέρου πρασίνου», το οποίο επρόκειτο να κατασκευασθεί στο 12ο χιλιόμετρο της Εθνικής οδού Αθηνών – Κορίνθου, στην περιοχή Σκαραμαγκά του Δήμου Χαϊδαρίου, θα αποτελείτο από τις εξής εγκαταστάσεις: α) δύο κολυμβητικές δεξαμενές καλυμμένης επιφανείας 1.923 τ.μ. και χωρητικότητας 2.500 κ.μ. η πρώτη εξ αυτών, και 1.555 τ.μ. και 700 κ.μ. η δεύτερη, β) τρία συστήματα υδρολίσθησης σε κολυμβητικές δεξαμενές καλυμμένης επιφανείας 237,50 τ.μ. και χωρητικότητας 285 κ.μ. η πρώτη, 295 τ.μ. και 355 κ.μ. η δεύτερη και 195 τ.μ. και 235 κ.μ. η τρίτη, γ) κεντρικό αναψυκτήριο 153,77 τ.μ. και τρία περίπτερα αναψυχής, εμβαδού 29,60, 8,30 και 8,30 τ.μ. αντιστοίχως, δ) παιδότοπο, καθώς και ε) χώρους πρασίνου με παγκάκια, πεζοδρόμους και πέργκολες. Κατά τη διάρκεια, ωστόσο, της κατασκευής του έργου, οι αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου Χαϊδαρίου, οι οποίες είχαν αρχικώς ταχθεί υπέρ της περιβαλλοντικής αδειοδοτήσεώς του (βλ. 98/2.3.2006 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χαϊδαρίου), διαπίστωσαν ότι οι παρεμβάσεις που είχαν γίνει από τους φορείς εκμεταλλεύσεως του θεματικού πάρκου δεν εναρμονίζονταν, λόγω του μεγέθους τους και των λοιπών χαρακτηριστικών τους, προς τους όρους προστασίας του όρους Αιγάλεω. Για τους λόγους αυτούς και αφού ελήφθη υπόψη το γεγονός ότι, κατά την εκτέλεση των εργασιών κατασκευής του έργου, αποκαλύφθηκαν σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, το Δημοτικό Συμβούλιο Χαϊδαρίου, μεταβάλλοντας τις προγενέστερες επί του ζητήματος αυτού απόψεις του, ζήτησε επανειλημμένως την ανάκληση των νομαρχιακών αποφάσεων, με τις οποίες είχαν εγκριθεί οι περιβαλλοντικοί όροι του έργου (253/13.6.2006 και 323/2.11.2006 αποφάσεις του Δ.Σ. Χαϊδαρίου).
8.Επειδή, όπως προκύπτει από την πρώτη εκ των προσβαλλομένων νομαρχιακών αποφάσεων, η ισχύς των δι’ αυτής εγκριθέντων περιβαλλοντικών όρων, η οποία ορίσθηκε πενταετής, χωρίς η διάρκειά της να παρατεθεί με τη μεταγενεστέρως εκδοθείσα συμπληρωματική απόφαση του Νομάρχη Αθηνών, έληξε την 26.6.2011, πριν, δηλαδή, από την έναρξη ισχύος του ν. 4014/2011 (21.10.2011). Από τα στοιχεία, εξάλλου, του φακέλου της υποθέσεως προκύπτει ότι εννέα, περίπου, μήνες μετά τη λήξη της πράξεως αυτής υποβλήθηκε η από 2.3.2012 αίτηση της παρεμβαίνουσας εταιρείας περί ανανεώσεως και τροποποιήσεως της οικ.34743/26.6.2006 αποφάσεως του Νομάρχη Αθηνών, η οποία, ωστόσο, δεν είχε διεκπεραιωθεί, μέχρι τη συζήτηση των κρινομένων αιτήσεων ακυρώσεως (30.4.2014), λόγω και της αρνήσεως ορισμένων εκ των συναρμόδιων φορέων να γνωμοδοτήσουν επ’ αυτής. Υπό τα δεδομένα αυτά, πέραν του ότι το αίτημα ανανεώσεως των επίμαχων περιβαλλοντικών όρων που είχαν λήξει προ της ισχύος του ν. 4014/2011, υποβλήθηκε εκπροθέσμως, πάντως και υπό την εκδοχή που η Διοίκηση υποστηρίζει στις απόψεις της, ότι δηλαδή παρατάθηκε η ισχύς τους δυνάμει των διατάξεων του ν. 4014/2011, δεν προκύπτει η έκδοση της αναγκαίας διαπιστωτικής πράξεως, κατά τα ήδη εκτεθέντα. Συνεπώς, η παρούσα δίκη πρέπει να καταργηθεί, απαιτείται δε η εξ υπαρχής περιβαλλοντική αδειοδότηση της επίμαχης δραστηριότητας κατά την οποία θα εκτιμηθούν όλα τα κατά νόμο αναγκαία ζητήματα, μεταξύ των οποίων και αυτό του συμβατού με τις χρήσεις γης της περιοχής. Οι ισχυρισμοί δε των αιτούντων, οι οποίοι πάντως δεν επικαλέσθηκαν ιδιαίτερο έννομο συμφέρον, για τη διατήρηση του αντικειμένου της δίκης, οι σχετιζόμενοι με τα θέματα λειτουργίας της δραστηριότητας είναι απορριπτέοι, διότι αντικείμενο της παρούσης δίκης δεν είναι η άδεια οικοδομής, ούτε η άδεια λειτουργίας, αλλά μόνον η περιβαλλοντική αδειοδότηση του επίμαχου έργου.
9.Επειδή, κατόπιν τούτων οι κρινόμενες αιτήσεις πρέπει να συνεκδικασθούν και η δίκη πρέπει να καταργηθεί.
