ΣτΕ 1025/2016 [Οριστική διακοπή λειτουργίας βιομηχανίας παραγωγής κεραμικών]
Περίληψη
-Το μέτρο της οριστικής διακοπής της λειτουργίας επιχείρησης ή δραστηριότητας, η οποία προκαλεί ρύπανση ή υποβάθμιση εν γένει του περιβάλλοντος, επιβάλλεται όταν το ηπιότερο μέτρο της προσωρινής διακοπής κρίνεται ατελέσφορο, είτε διότι η επιχείρηση παραλείπει να συμμορφωθεί προς τα υποδεικνυόμενα μέτρα είτε διότι άλλα μέτρα πλην της οριστικής διακοπής θεωρούνται, εν όψει του συνόλου των συνθηκών, ως μη αποτελεσματικά.
-Από τα στοιχεία επί τη βάσει των οποίων εκδόθηκε η προσβαλλόμενη πράξη, προκύπτει ότι το αρχικώς επιβληθέν ηπιότερο μέτρο της ανάκλησης της άδειας λειτουργίας της επιχείρησης μέχρι την πλήρη συμμόρφωσή της με περιβαλλοντικό όρο κατέστη ατελέσφορο. Τούτο συνάγεται αφ’ενός μεν από την παράλειψη της αιτούσας να αποκαταστήσει πλήρως, σε συμμόρφωση με τον οικείο περιβαλλοντικό όρο, τη σύννομη διαχείριση της λυματολάσπης αφ’ ετέρου δε από το σύνολο των συνθηκών της υπόθεσης (ιδίως εκδήλωση δύο πυρκαγιών στα υλικά εντός του χώρου της επιχείρησης, παρεμπόδιση διενέργειας αυτοψίας και δειγματοληψίας, μη συμβατικό είδος και επικινδυνότητα των ανευρεθέντων υλικών), οι οποίες καταδεικνύουν ότι άλλα μέτρα πλην της οριστικής διακοπής λειτουργίας της επιχείρησης δεν είναι αποτελεσματικά. Με τα δεδομένα αυτά, η προσβαλλόμενη νομαρχιακή απόφαση αιτιολογείται νομίμως και επαρκώς, είναι δε απορριπτέα ως αβάσιμα τα περί του αντιθέτου προβαλλόμενα.
Πρόεδρος: Αγγ. Θεοφιλοπούλου
Εισηγητής: Αν. Σκούφαλος
Δικηγόροι: Γλυκερία Σιούτη, Ανθή Βακράτσα
Βασικές Σκέψεις
1.Επειδή, με την αίτηση αυτή ζητείται η ακύρωση της Δ.Α. 1826/24.11.2010 απόφασης του Νομάρχη Λάρισας, με την οποία αποφασίσθηκε η ολική οριστική διακοπή λειτουργίας των εγκαταστάσεων της βιομηχανίας παραγωγής κεραμικών προϊόντων της αιτούσας στο 6 ο χλμ. της Επαρχιακής Οδού Λάρισας – Συκουρίου.
2.Επειδή, τη δίκη συνεχίζει αυτοδικαίως, ως παθητικώς νομιμοποιούμενη, η Περιφέρεια Θεσσαλίας, η οποία υποκατέστησε, κατά τα άρθρα 3 παρ. 3 περ. ε’ και 283 παρ. 2 του ν. 3852/2010 (Α’ 87), την καταργηθείσα Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λάρισας.
3.Επειδή, στο άρθρο 30 του ν. 1650/1986 (Α’ 160), όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, ορίζονται τα εξής: «1. Σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που προκαλούν οποιαδήποτε ρύπανση ή άλλη υποβάθμιση του περιβάλλοντος ή παραβαίνουν τις διατάξεις του νόμου αυτού ή των κατ’ εξουσιοδότησή του εκδιδόμενων διαταγμάτων ή υπουργικών ή περιφερειακών ή νομαρχιακών αποφάσεων, καθώς και στους παραβάτες των όρων και των μέτρων που καθορίζονται με τις διοικητικές πράξεις, που προβλέπονται στα άρθρα 11 και 12 των νόμων 1515/1985 (Α’ 18) και 1561/1985 (Α’ 148), ανεξάρτητα από την αστική ή ποινική ευθύνη, επιβάλλεται ως διοικητική κύρωση πρόστιμο, από πενήντα (50) μέχρι πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ [2.000.000 ευρώ, κατά το άρθρο όγδοο παρ. 6 του ν. 3621/2007, Α’ 279], ύστερα από εισήγηση είτε των κατά το άρθρο 6 υπηρεσιών είτε των κατά το άρθρο 26 κλιμακίων Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης, τη συχνότητα, την υποτροπή, το ύψος υπέρβασης των θεσμοθετημένων ορίων εκπομπών και την παραβίαση των περιβαλλοντικών όρων ως εξής: . 2. Αν μια επιχείρηση ή δραστηριότητα προκαλεί ρύπανση ή άλλη υποβάθμιση του περιβάλλοντος, επιβάλλεται προσωρινή απαγόρευση της λειτουργίας της μέχρις ότου ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα ώστε να αποτρέπεται η ρύπανση ή η υποβάθμιση. Μπορεί επίσης να επιβληθεί η οριστική διακοπή της λειτουργίας της, αν η επιχείρηση ή η δραστηριότητα παραλείπει να συμμορφωθεί προς τα υποδεικνυόμενα μέτρα ή αν η λήψη αποτελεσματικών μέτρων είναι ανέφικτη. Η διακοπή επιβάλλεται με απόφαση του οικείου νομάρχη. Αν συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι, και ιδίως σε περίπτωση που από το είδος ή την ποσότητα των ρύπων ή από την έκταση και τη σημασία της υποβάθμισης του περιβάλλοντος υπάρχει κίνδυνος θανάτου ή βαριάς σωματικής βλάβης ή ευρείας οικολογικής διατάραξης ή καταστροφής, ενόψει και της σπουδαιότητας της επιχείρησης ή δραστηριότητας, ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων από κοινού με τον τυχόν συναρμόδιο υπουργό δικαιούται να επιβάλλει τις παραπάνω κυρώσεις. Με την πράξη επιβολής της απαγόρευσης λειτουργίας μπορεί να προβλέπεται και πρόστιμο . Η παράβαση διαπιστώνεται με πράξη του οργάνου που επέβαλε την απαγόρευση με την οποία καταλογίζεται το πρόστιμο. Με απόφαση του οργάνου που επέβαλε την απαγόρευση λειτουργίας της επιχείρησης ή δραστηριότητας μπορεί, σε κάθε περίπτωση, να αίρεται η απαγόρευση αυτή, ώστε να παύσει οριστικά η ρύπανση ή υποβάθμιση του περιβάλλοντος. . 4. Η διαδικασία επιβολής των διοικητικών κυρώσεων των προηγουμένων παραγράφων αρχίζει με τη βεβαίωση της παράβασης από το όργανο που τη διαπιστώνει, το οποίο συντάσσει σχετική έκθεση, η οποία κοινοποιείται μαζί με έγγραφη κλήτευση προς τον παραβάτη να υποβάλει τις απόψεις του μέσα σε 5 ημέρες από την κοινοποίηση της κλήτευσης. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί ύστερα από αίτηση του ενδιαφερομένου για 5 ημέρες». Περαιτέρω, στο άρθρο 26 του ίδιου νόμου ορίζονται τα εξής: «1. Με απόφαση του νομάρχη συγκροτούνται Κλιμάκια Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος (Κ.Ε.Π.ΠΕ.) από το προσωπικό της νομαρχίας. Στη σύνθεση των κλιμακίων αυτών περιλαμβάνονται πάντοτε υπάλληλοι της αρμόδιας υπηρεσίας του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Τα κλιμάκια ελέγχουν την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και γενικά την εφαρμογή της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος … 2. Τα κλιμάκια διενεργούν αυτοψία σε εγκαταστάσεις ή δραστηριότητες, ιδίως όταν πιθανολογείται, ότι η λειτουργία τους υποβαθμίζει το περιβάλλον, κάνουν τις απαραίτητες συστάσεις και υποδείξεις για τα κατάλληλα να ληφθούν μέτρα, συντάσσουν σχετική έκθεση και εισηγούνται τις επιβλητέες κυρώσεις. 3. Για τη διενέργεια των ελέγχων που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2 τα κλιμάκια έχουν το δικαίωμα να εισέρχονται σε κάθε είδους εγκαταστάσεις οποτεδήποτε, τηρώντας τους όρους ασφάλειας, που ισχύουν για κάθε εγκατάσταση, είτε αυτές βρίσκονται σε λειτουργία είτε όχι, ακόμα και αν δεν παρευρίσκεται ο ιδιοκτήτης ή ο υπεύθυνος λειτουργός και συνοδεύονται, εφ’ όσον είναι δυνατό, από εντεταλμένο εκπρόσωπό τους. Οι υπεύθυνοι λειτουργίας των εγκαταστάσεων έχουν υποχρέωση να παρέχουν όλα τα απαιτούμενα στοιχεία και πληροφορίες και γενικά να διευκολύνουν τον έλεγχο. 4. . ». Τέλος, με το άρθρο 9 του ν. 2947/2001 (Α’ 228) συστήθηκε Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.), υπαγόμενη απευθείας στον Υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, με αρμοδιότητα, μεταξύ άλλων, τον έλεγχο και την παρακολούθηση της εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας κατά την εκτέλεση έργων και δραστηριοτήτων του Δημοσίου, αλλά και του ιδιωτικού τομέα και την εισήγηση στο Νομάρχη, Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας κ.λπ. για την επιβολή κυρώσεων, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 30 του ν. 1650/1986, καθώς και την διενέργεια αυτοψιών, ελέγχων, μετρήσεων και τη συλλογή κάθε χρήσιμου κατά την κρίση της στοιχείου, τούτο δε ανεξαρτήτως της τυχόν αρμοδιότητας άλλης αρχής να προβαίνει σε σχετικό έλεγχο. Κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων, το μέτρο της οριστικής διακοπής της λειτουργίας επιχείρησης ή δραστηριότητας, η οποία προκαλεί ρύπανση ή υποβάθμιση εν γένει του περιβάλλοντος, επιβάλλεται όταν το ηπιότερο μέτρο της προσωρινής διακοπής κρίνεται ατελέσφορο, είτε διότι η επιχείρηση παραλείπει να συμμορφωθεί προς τα υποδεικνυόμενα μέτρα είτε διότι άλλα μέτρα πλην της οριστικής διακοπής θεωρούνται, εν όψει του συνόλου των συνθηκών, ως μη αποτελεσματικά (βλ. Σ.τ.Ε. 3099/2014, 2112/2010, 780/1999).
4.Επειδή, περαιτέρω, στο άρθρο 24 παρ. 1 του ν. 3325/2005 (Α’ 68) ορίζεται ότι: «1. Σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων του παρόντος νόμου και των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του, καθώς και μη τήρησης των όρων ή περιορισμών που τίθενται με αποφάσεις της Αδειοδοτούσας Αρχής πλην των κυρώσεων της παρ. 2, μπορεί να επιβληθεί, με απόφαση της ίδιας Αρχής, η ολική ή μερική, προσωρινή ή οριστική διακοπή της λειτουργίας της δραστηριότητας . ». Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, η οικεία Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση έχει την αρμοδιότητα να επιβάλλει ως διοικητική κύρωση την ολική ή μερική, προσωρινή ή οριστική διακοπή της λειτουργίας της δραστηριότητας σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων του εν λόγω νόμου και των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση αυτού, ενώ, και από τις προεκτεθείσες διατάξεις του άρθρου 30 παρ. 2 του ν. 1650/1986 συνάγεται ότι η οικεία Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση έχει την αρμοδιότητα να επιβάλλει την προσωρινή απαγόρευση ή οριστική διακοπή λειτουργίας επιχείρησης που προκαλεί ρύπανση ή άλλη υποβάθμιση του περιβάλλοντος (βλ. Σ.τ.Ε. 4976/2013, 3974/2010 7μ.).
5.Επειδή, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Η αιτούσα εταιρία διατηρεί βιομηχανία παραγωγής κεραμικών προϊόντων στο 6ο χλμ. της Επαρχιακής Οδού Λάρισας – Συκουρίου, έχουν δε χορηγηθεί σε αυτήν, μεταξύ άλλων, η Δ.Β./Φ14.548Β’/704/22.5.2002 άδεια λειτουργίας αόριστης χρονικής διάρκειας του Νομάρχη Λάρισας και η 161970/20.3.2009 έγκριση περιβαλλοντικών όρων των Υπουργών Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.) και Ανάπτυξης για τη λειτουργία της μονάδας παραγωγής κεραμικών προϊόντων καθώς και για τη χρήση ως καυσίμων στις εγκαταστάσεις της μαζούτ, εναλλακτικών καυσίμων (ASF και ALF), pet coke και ξηρής ιλύος, ήτοι προϊόντος επεξεργασίας αστικών λυμάτων (λυματολάσπης). Κατόπιν αυτοψίας, η οποία διενεργήθηκε στις 25.1.2010 στις εγκαταστάσεις της αιτούσας εταιρίας από υπαλλήλους των Διευθύνσεων Ανάπτυξης και Υγείας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λάρισας, διαπιστώθηκαν παραβάσεις των περιβαλλοντικών όρων λειτουργίας της εταιρίας, οι οποίοι είχαν εγκριθεί με την ανωτέρω 161970/20.3.2009 κοινή απόφαση των Υπουργών ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. και Ανάπτυξης. Ειδικότερα διαπιστώθηκε ότι: α) Το σακόφιλτρο, το οποίο είχε εγκατασταθεί για την κατακράτηση των αέριων εκπομπών που παράγονται κατά την έψηση των προϊόντων στους κλιβάνους ήταν εκτός λειτουργίας, κατά παράβαση του σχετικού όρου 4.2.1, β) Το ακατέργαστο pet coke ήταν αποθηκευμένο υπαίθρια σε διπλανό οικόπεδο, κατά παράβαση του όρου 4.3.9, ο οποίος προβλέπει την μεταφορά του ακατέργαστου pet coke με φορτηγά οχήματα καλυμμένα προς αποφυγή διαρροών υλικού και εκπομπών σκόνης και την αποθήκευση σε σιλό ή στεγασμένο χώρο, ασφαλτοστρωμένο και προστατευμένο από τους πλευρικούς ανέμους, γ) Η προς καύση ξηρή ιλύς ήταν αποθηκευμένη σε σάκους σε υπαίθριο χώρο, πολλοί δε από τους σάκους είχαν σκιστεί με αποτέλεσμα να βρίσκεται μεγάλη ποσότητα ξηρής ιλύος στο χώμα, κατά παράβαση του όρου 4.3.12, ο οποίος προβλέπει την αποθήκευση της ιλύος ανάλογα με τη συσκευασία της σε σιλό ή στεγασμένο χώρο ασφαλτοστρωμένο και προστατευμένο από τους πλευρικούς ανέμους καθώς και τη μεταφορά της στους κλιβάνους με χρήση κλειστού κυκλώματος τροφοδοσίας ή, εφόσον δεν είναι συσκευασμένη, με σιλοφόρα οχήματα ή κλειστά καλυμμένα οχήματα. Με το ΔΑ/Φ14.548Δ/317/29.1.2010 έγγραφο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λάρισας ζητήθηκε από την αιτούσα να υποβάλει στην Υπηρεσία έγγραφα και παραστατικά στοιχεία σχετικά με την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και να διατυπώσει τις απόψεις της εντός προθεσμίας είκοσι (20) ημερών επί των διαπιστωθεισών παραβάσεων. Η αιτούσα με το από 19.2.2010 έγγραφο κατέθεσε διάφορα έγγραφα, ειδικώς δε, ως προς την παράβαση των περιβαλλοντικών όρων αποθήκευσης της ξηρής ιλύος, ανέφερε ότι η ιλύς είναι, κατά το μεγαλύτερο μέρος της, συσκευασμένη σε «μεγασάκους» (big bags) σε ασφαλτοστρωμένο χώρο προστατευμένο περιμετρικά από τους πλευρικούς ανέμους, βρίσκονται δε σε εξέλιξη έργα, όπως περιμετρική δενδροφύτευση, τοποθέτηση πλαστικού περιβλήματος για την κάλυψη των σάκων, ανάθεση σε γραφείο μελετών της κατασκευής υποστέγου κάλυψης και προετοιμασίας χώρου υποδοχής σιλό καθώς και τοποθέτηση κινητών μηχανισμών υγρασίας – ομίχλης. Ακολούθως, το Κλιμάκιο Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος (Κ.Ε.Π.ΠΕ.) της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λάρισας εξέδωσε την 1/2.3.2010 έκθεση ελέγχου επί των παραβάσεων που διαπιστώθηκαν κατά την αυτοψία της 25ης.1.2010, με την οποία κλήθηκε η αιτούσα να υποβάλει απόψεις εντός προθεσμίας πέντε (5) ημερών. Η έκθεση επιδόθηκε στην αιτούσα στις 4.3.2010, η οποία υπέβαλε, με το από 8.3.2010 έγγραφο, τις απόψεις της. Ειδικότερα, η αιτούσα ανέφερε ότι: α) Το εργοστάσιο βρίσκεται σε ετήσια συντήρηση και, ως εκ τούτου, οι γραμμές παραγωγής και τα συστήματα αντιρρύπανσης, όπως το σακόφιλτρο, ήταν εκτός λειτουργίας, β) Δεν υπάρχει αποθηκευμένο pet coke εκτός στεγασμένου χώρου, γ) Η ξηρή ιλύς είναι αποθηκευμένη σε ασφαλτοστρωμένο και προστατευμένο από τους πλευρικούς ανέμους χώρο, έχει δε ανατεθεί από την εταιρία σε τεχνικό γραφείο η έκδοση οικοδομικής άδειας, δ) Έχει κατασκευασθεί σύστημα υγρασίας για την καλοκαιρινή περίοδο και έχει παραγγελθεί πλαστικό κάλυμμα, το οποίο θα τοποθετηθεί σε είκοσι (20) ημέρες. Μέχρι την κατασκευή του νέου υποστέγου, εξετάζεται η μεταφορά ποσότητας ξηρής ιλύος σε στεγασμένο χώρο εντός των εργοστασιακών εγκαταστάσεων. Κατόπιν νέας αυτοψίας, η οποία διενεργήθηκε στις 18.3.2010 από κλιμάκιο αρμοδίων υπαλλήλων της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λάρισας, διαπιστώθηκε, κατά τα εκτιθέμενα στο οικείο από 22.3.2010 πρακτικό του Κ.Ε.Π.ΠΕ., ότι: α) Τα σακόφιλτρα λειτουργούσαν, β) Δεν υπήρχε μη στεγασμένο pet coke στο χώρο των εγκαταστάσεων αλλά μόνον ποσότητα στερεού εναλλακτικού καυσίμου, γ) Μικρή μόνον ποσότητα της λυματολάσπης ήταν στεγασμένη, η δε υπόλοιπη βρισκόταν σε μη στεγασμένο χώρο. Το Κ.Ε.Π.ΠΕ., με το 03/30.3.2010 έγγραφό του, εισηγήθηκε προς το Νομάρχη Λάρισας την επιβολή προστίμων για τις διαπιστωθείσες παραβάσεις καθώς και την ανάκληση της άδειας λειτουργίας της επιχείρησης εάν δεν συμμορφωθεί πλήρως με τον περιβαλλοντικό όρο αποθήκευσης της λυματολάσπης, η αιτούσα δε κλήθηκε, με το 04/12.4.2010 έγγραφο του Κ.Ε.Π.ΠΕ., το οποίο επιδόθηκε σε αυτήν στις 14.4.2010, να συμμορφωθεί εντός προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από την επίδοσή του. Κατόπιν τούτου, το Κ.Ε.Π.ΠΕ., με την 05/13.4.2010 εισήγησή του, πρότεινε την επιβολή προστίμου για τις παραβάσεις. Ακολούθως, στις 13.5.2010, 20.5.2010 και 2.6.2010 διενεργήθηκαν αυτοψίες στις εγκαταστάσεις της αιτούσας από υπαλλήλους των Διευθύνσεων Ανάπτυξης και Υγείας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λάρισας. Ειδικότερα, κατά την αυτοψία της 13ης.5.2010 διαπιστώθηκε ότι η ποσότητα της αποθηκευμένης ενσακισμένης λυματολάσπης ήταν μειωμένη σε σχέση με αυτή των προηγουμένων αυτοψιών και η εναπομείνασα λυματολάσπη ήταν τοποθετημένη επάνω σε ασφαλτοτάπητα χωρίς επικάλυψη. Κατά την αυτοψία της 20ης.5.2010 διαπιστώθηκε ότι η ευρεθείσα κατά την προηγούμενη αυτοψία ακάλυπτη ενσακισμένη λυματολάσπη είχε καλυφθεί κατά τα 2/3 με πλαστική μεμβράνη χρώματος λευκού. Κατά την αυτοψία της 2ας.6.2010 διαπιστώθηκε ότι το ακάλυπτο τμήμα της ενσακισμένης λυματολάσπης είχε καλυφθεί με πλαστική μεμβράνη, στο υπόλοιπο δε όμορο περιφραγμένο μη ασφαλτοστρωμένο χώρο, επί του οποίου υπήρχε στο παρελθόν αποθηκευμένη ενσακισμένη λυματολάσπη, ήδη απομακρυνθείσα, είχε πραγματοποιηθεί ελλιπής επιφανειακός καθαρισμός με αποτέλεσμα να υφίσταται επί του εδάφους στρώμα χύδην λυματολάσπης. Επί τη βάσει των πορισμάτων των αυτοψιών, το Κ.Ε.Π.ΠΕ. διαπίστωσε, με το από 8.6.2010 πρακτικό του, τα εξής: α) Η επιχείρηση είχε συμμορφωθεί ως προς την υποχρέωσή της για την κάλυψη της λυματολάσπης με ειδικό πλαστικό κάλυμμα, ως προσωρινή λύση, μέχρι την ανέγερση στεγάστρου, β) Είναι αναγκαίος ο καθαρισμός και η εξυγίανση, εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών, του χώρου όπου υπήρχε κατά το παρελθόν αποθηκευμένη λυματολάσπη, γ) Στο ίδιο χρονικό διάστημα πρέπει να τοποθετηθεί το σύστημα υγρασίας, το οποίο αναφέρει η αιτούσα στο από 8.3.2010 υπόμνημά της, δ) Η εταιρία πρέπει να θέσει υπ’ όψιν της Υπηρεσίας τις ενέργειες που έχει κάνει για την έκδοση οικοδομικής άδειας, όπως αναφέρει στο ανωτέρω υπόμνημα, καθώς και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της κατασκευής του υποστέγου, προκειμένου να τηρηθεί επακριβώς ο οικείος 4.3.12 περιβαλλοντικός όρος. Κατόπιν της 5/28.6.2010 εισήγησης του Κ.Ε.Π.ΠΕ., στην οποία αναφέρεται ότι η εταιρία έχει μεν σκεπάσει την λυματολάσπη με πλαστικό κάλυμμα ως προσωρινό μέτρο, πλην, όμως δεν έχει καταθέσει στην Υπηρεσία κανένα στοιχείο από το οποίο να προκύπτει ότι έχει πλήρως τηρήσει τον 4.3.12 περιβαλλοντικό όρο, εκδόθηκε, κατ’ επίκληση του ν. 1650/1986, η Φ.14.548/2508/27.7.2010 απόφαση του Νομάρχη Λάρισας, με την οποία ανακλήθηκε η Δ.Β./Φ.14.548/704/ 22.5.2002 άδεια λειτουργίας αόριστης διάρκειας της εταιρίας μέχρι την πλήρη συμμόρφωσή της με τους οικείους περιβαλλοντικούς όρους. Παραλλήλως, η Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.) του Τομέα Βορείου Ελλάδος διενήργησε, στις 2.3.2010 και 4.3.2010, αυτοψίες στις εγκαταστάσεις της αιτούσας. Στις εν λόγω εκθέσεις αυτοψίας, οι οποίες υπεγράφησαν με επιφύλαξη από τον εκπρόσωπο της εταιρίας, αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: Η παραγωγική διαδικασία ήταν εκτός λειτουργίας. Κατά την αυτοψία της 2ας.3.2010 δεν παρασχέθηκε η συνεργασία των υπευθύνων της δραστηριότητας για τη διενέργεια ελέγχου και την ανεύρεση κλειδιών των χώρων δυτικά και βορειοδυτικά των εγκαταστάσεων, με αποτέλεσμα να μην καταστεί δυνατή η πρόσβαση στους χώρους αυτούς. Διαπιστώθηκε η ύπαρξη μεγάλης ποσότητας λυματολάσπης σε «μεγασάκους» επί του εδάφους σε περιφραγμένο και κλειδωμένο χώρο. Η λυματολάσπη ήταν εκτεθειμένη στις καιρικές συνθήκες, πολλοί σάκοι ήταν ανοικτοί και διερρηγμένοι, οι διαφυγές λυματολάσπης ήταν διαποτισμένες με νερό και σε αρκετά σημεία υπήρχαν λιμνάζοντα νερά. Λυματολάσπη βρέθηκε και στο εμπρόσθιο μέρος του κεντρικού σωρού καυσίμων. Διαπιστώθηκε, επίσης, η ύπαρξη, σε περιφραγμένο και τσιμεντοστρωμένο χώρο, κεντρικού σωρού, κατά δήλωση, εναλλακτικού καυσίμου ASF, με μακροσκοπική διαφοροποίηση της σύνθεσής του. Στο εμπρόσθιο μέρος του σωρού υπήρχε μικρότερος σωρός λυματολάσπης. Σε στεγασμένο χώρο δίπλα στο κτήριο του εργοστασίου βρέθηκαν αποθηκευμένες ποσότητες αποβλήτων επεξεργα – σίας ελαστικών και, συγκεκριμένα, λινών μεταχειρισμένων ελαστικών. Τα υλικά ήταν μέσα σε big bags και έφεραν την ένδειξη ELVIAN. Κατά την αυτοψία της 4ης.3.2010 έγινε έλεγχος στο χώρο των εγκαταστάσεων όπου είχε εκδηλωθεί πυρκαγιά στις 21.2.2010. Έγινε σημειακή αποκάλυψη του υλικού με εκσκαφέα και συλλέχθηκε δείγμα. Επρόκειτο για μείγμα μερικώς καμένων υπολειμμάτων πλαστικού, ξύλου, τσιγάρων, υγειονομικού υλικού (ταμπόν) και συσκευασιών με φάρμακα. Αναγνωρίστηκαν τα φάρμακα MELOXICAM, AERIUS, NASACORT. Κατά τις αυτοψίες βρέθηκαν, επίσης, και άλλα υλικά, όπως δύο σωροί από pellets άγνωστης προέλευσης, λεπτόκοκκη σκόνη φαιού χρώματος, scrap μετάλλων, ελαστικά οχημάτων, μπάλες φυτικών υπολειμμάτων, 80-100 παλετοδεξαμενές με άγνωστο ελαιώδες – πισσώδες έως στερεό περιεχόμενο, 200 περίπου big bags με ερυθρόχρωμη σκόνη και ένδειξη επί των σάκων «ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ – ΣΚΟΝΗ ΧΡΩΜΑΤΩΝ – ΕΚΑ 080201-001», αγροτικά υποπροϊόντα καλαμποκιού και βαμβακιού σε μπάλες, σε έκταση περίπου 20 στρεμμάτων και ύψος περίπου 3-5 μ. κ.λπ. Κατά τη διενέργεια των αυτοψιών ελήφθησαν δείγματα των υλικών τα οποία απεστάλησαν στο Γενικό Χημείο του Κράτους για ανάλυση. Δείγματα, επίσης, ελήφθησαν και από το Κ.Ε.Π.ΠΕ. κατά τη διενέργεια αυτοψίας στις 5.10.2010. Κατόπιν των ανωτέρω, η Ε.Υ.Ε.Π., με την οικ. 2240/22.11.2010 εισήγησή της προς το Νομάρχη Λάρισας, κοινοποιηθείσα και στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Λάρισας, πρότεινε αφενός μεν την άμεση σφράγιση και σχολαστική επιτήρηση των χώρων της δραστηριότητας προκειμένου να διατηρηθούν αμετάβλητα τα υφιστάμενα στοιχεία εντός του γηπέδου και των βιομηχανικών εγκαταστάσεων της αιτούσας και να καταστεί δυνατόν να προβεί η Διοίκηση σε διερεύνηση των συνθηκών κτήσης και διαχείρισης των υλικών, των αιτίων της πυρκαγιάς και των επιπτώσεων στο περιβάλλον και τη δημόσια υγεία αφετέρου δε την προώθηση της διαδικασίας διακοπής λειτουργίας της δραστηριότητας της αιτούσας, κατά συνεκτίμηση των ακόλουθων δεδομένων: α) Της εκδήλωσης δύο πυρκαγιών σε υλικά στο χώρο της επιχείρησης, εκ των οποίων η πρώτη εκδηλώθηκε, κατά τα ανωτέρω, στις 21.2.2010 και η δεύτερη στις 21.11.2010. Και οι δύο πυρκαγιές εκδηλώθηκαν ημέρα Κυριακή, β) Του βεβαρημένου ιστορικού της δραστηριότητας, στην οποία έχει επιβληθεί με την οικ. 217/25.2.2010 απόφαση της Υπουργού Π.Ε.Κ.Α. πρόστιμο ύψους 165.000 ευρώ για περιβαλλοντικές παραβάσεις, γ) Του γεγονότος ότι εκπρόσωπος της αιτούσας παρεμπόδισε το κλιμάκιο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λάρισας να διενεργήσει αυτοψία και δειγματοληψία στο χώρο της επιχείρησης στις 22.11.2010, δ) Του είδους των υλικών στα οποία εκδηλώθηκαν οι δύο πυρκαγιές καθώς και εκείνων που βρέθηκαν στο χώρο της εγκατάστασης κατά τις διενεργηθείσες αυτοψίες (λυματολάσπη, εναλλακτικά καύσιμα, υπολείμματα ιατροφαρμακευτικού υλικού κ.λπ.). Τα ευρήματα αυτά δεν αποτελούν συμβατικά υλικά, κοινώς χρησιμοποιούμενα σε ομοειδείς εγκαταστάσεις, αναμένεται δε να ταυτοποιηθούν κατόπιν αναλύσεων από το Γενικό Χημείο του Κράτους, ε) Λόγων δημοσίου συμφέροντος, ιδίως προστασίας του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας, της ασφάλειας των εργαζομένων και της εγκατάστασης. Επί τη βάσει της εν λόγω εισήγησης της Ε.Υ.Ε.Π. και της προηγηθείσας Φ.14.548/2508/27.7.2010 απόφασής του, ο Νομάρχης Λάρισας εξέδωσε, κατ’ επίκληση του άρθρου 30 παρ. 2 του ν. 1650/1986 και του άρθρου 24 παρ. 1 του ν. 3325/2005, την προσβαλλόμενη 1826/24.11.2010 πράξη με την οποία αποφασίσθηκε η ολική οριστική διακοπή λειτουργίας των εγκαταστάσεων της αιτούσας, με την σφράγιση των χώρων του παραγωγικού εξοπλισμού, αποθηκών και των λοιπών χώρων της δραστηριότητας, επί των οποίων είναι δυνατή η επίθεση σφραγίδων.
6.Επειδή, κατά τα προεκτεθέντα, οι παραβάσεις των περιβαλλοντικών όρων λειτουργίας της μονάδας της αιτούσας, οι οποίες διαπιστώθηκαν κατά την αυτοψία της 25ης.1.2010, συμπεριελήφθησαν στην 1/2.3.2010 έκθεση ελέγχου του αρμοδίου Κ.Ε.Π.ΠΕ. Η εν λόγω έκθεση, με την οποία κλήθηκε η αιτούσα, κατά το άρθρο 30 παρ. 4 του ν. 1650/1986, να υποβάλει απόψεις εντός προθεσμίας πέντε (5) ημερών, επιδόθηκε σε αυτήν στις 4.3.2010, υπέβαλε δε η αιτούσα, με το από 8.3.2010 έγγραφο, τις απόψεις της επί του συνόλου των διαπιστωθεισών παραβάσεων. Με τα δεδομένα αυτά έχει τηρηθεί ο ουσιώδης τύπος της προηγούμενης ακρόασης, ο οποίος προβλέπεται από την προεκτεθείσα διάταξη του άρθρου 30 παρ. 4 του ν. 1650/1986, είναι δε απορριπτέα ως αβάσιμα τα περί του αντιθέτου προβαλλόμενα. Ο ειδικότερος, εξ άλλου, λόγος ακύρωσης, με τον οποίο προβάλλεται ότι δεν κλήθηκε η αιτούσα να εκθέσει τις απόψεις της επί της από 22.11.2010 εισήγησης της Ε.Υ.Ε.Π., είναι απορριπτέος ως αβάσιμος διότι, προεχόντως, ούτε η διάταξη του άρθρου 30 παρ. 4 του ν. 1650/1986 ούτε άλλη σχετική διάταξη καθιερώνει διαδικασία κοινοποίησης στο θιγόμενο της εισήγησης της Ε.Υ.Ε.Π. κατά τη διαδικασία επιβολής των προβλεπόμενων από τις εφαρμοστέες διατάξεις κυρώσεων. Εν πάση δε περιπτώσει, η από 22.11.2010 εισήγηση της Ε.Υ.Ε.Π. συντάχθηκε επί τη βάσει των από 2.3.2010 και 4.3.2010 αυτοψιών της Ε.Υ.Ε.Π., οι οποίες υπεγράφησαν με επιφύλαξη από τον εκπρόσωπο της εταιρίας και, ως εκ τούτου, δεν καταλείπονται αμφιβολίες ως προς το ζήτημα εάν η αιτούσα έλαβε γνώση του περιεχομένου των εν λόγω αυτοψιών και, κατά συνεκδοχή, των παραβάσεων, οι οποίες διαπιστώθηκαν από την Ε.Υ.Ε.Π., κατά την ενάσκηση των αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην εν λόγω Υπηρεσία με τις ανωτέρω διατάξεις του ν. 2947/2001.
7.Επειδή, όπως εκτέθηκε στην σκέψη 6, με την Φ.14.548/2508/ 27.7.2010 απόφαση του Νομάρχη Λάρισας ανακλήθηκε, εν είδει προσωρινού μέτρου, η Δ.Β./Φ.14.548/704/22.5.2002 άδεια λειτουργίας αόριστης διάρκειας της αιτούσας μέχρι την πλήρη συμμόρφωσή της με τον περιβαλλοντικό όρο 4.3.12, ο οποίος προβλέπει αναγκαία υποδομή και διαδικασία σύννομης διαχείρισης της λυματολάσπης προς διασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος. Ακολούθως, με την προσβαλλόμενη Δ.Α. 1826/24.11.2010 απόφαση του Νομάρχη Λάρισας επιβλήθηκε η ολική οριστική διακοπή λειτουργίας των εγκαταστάσεων της αιτούσας, κατ’ επίκληση της προηγηθείσας Φ.14.548/2508/27.7.2010 νομαρχιακής απόφασης καθώς και της από 22.11.2010 εισήγησης της Ε.Υ.Ε.Π. Ειδικότερα, η Ε.Υ.Ε.Π., με την από 22.11.2010 εισήγηση, συνεκτίμησε στοιχεία προγενέστερα και μεταγενέστερα της ανωτέρω Φ.14.548/2508/ 27.7.2010 νομαρχιακής απόφασης, ιδίως δε την εκδήλωση, στις 21.11.2010, δεύτερης πυρκαγιάς σε υλικά στο χώρο της επιχείρησης, η οποία, όπως και η πρώτη πυρκαγιά της 21ης.2.2010, συνέβη ημέρα Κυριακή, την παρακώλυση από εκπρόσωπο της αιτούσας, κατά παράβαση των προεκτεθεισών διατάξεων του άρθρου 26 παρ. 3 του ν. 1650/1986, της διενέργειας αυτοψίας και δειγματοληψίας, στις 21.11.2010, στο χώρο της επιχείρησης από κλιμάκιο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λάρισας και το είδος των υλικών στα οποία εκδηλώθηκαν οι δύο πυρκαγιές καθώς και εκείνων που βρέθηκαν στο χώρο της εγκατάστασης κατά τις διενεργηθείσες αυτοψίες (λυματολάσπη, εναλλακτικά καύσιμα, υπολείμματα ιατροφαρμακευτικού υλικού κ.λπ.). Κατόπιν τούτων, η Ε.Υ.Ε.Π., πρότεινε την οριστική διακοπή λειτουργίας της δραστηριότητας, η οποία, εν όψει των ανωτέρω ευρημάτων, προκαλεί ρύπανση του περιβάλλοντος καθώς και κινδύνους στην δημόσια υγεία, στην ασφάλεια των εργαζομένων και της εγκατάστασης. Από τα στοιχεία αυτά, επί τη βάσει των οποίων εκδόθηκε η προσβαλλόμενη πράξη, προκύπτει ότι το αρχικώς επιβληθέν ηπιότερο μέτρο της ανάκλησης της άδειας λειτουργίας της επιχείρησης μέχρι την πλήρη συμμόρφωσή της με τον περιβαλλοντικό όρο 4.3.12, κατέστη ατελέσφορο. Τούτο δε συνάγεται αφ’ ενός μεν από την παράλειψη της αιτούσας να αποκαταστήσει πλήρως, σε συμμόρφωση με τον οικείο περιβαλλοντικό όρο, τη σύννομη διαχείριση της λυματολάσπης αφ’ ετέρου δε από το σύνολο των συνθηκών της υπόθεσης (ιδίως εκδήλωση δύο πυρκαγιών στα υλικά εντός του χώρου της επιχείρησης, παρεμπόδιση διενέργειας αυτοψίας και δειγματοληψίας, μη συμβατικό είδος και επικινδυνότητα των ανευρεθέντων υλικών), οι οποίες καταδεικνύουν ότι άλλα μέτρα πλην της οριστικής διακοπής λειτουργίας της επιχείρησης δεν είναι αποτελεσματικά. Με τα δεδομένα αυτά, η προσβαλλόμενη νομαρχιακή απόφαση, εκδοθείσα κατ’ εφαρμογή των άρθρων 30 παρ. 2 του ν. 1650/1986 και 24 παρ. 1 του ν. 3325/2005, αιτιολογείται νομίμως και επαρκώς, είναι δε απορριπτέα ως αβάσιμα τα περί του αντιθέτου προβαλλόμενα.
8.Επειδή, οι εφαρμοστέες διατάξεις καθιερώνουν δεσμία αρμοδιότητα της Διοίκησης να επιβάλλει το μέτρο οριστικής διακοπής της λειτουργίας επιχείρησης, η οποία προκαλεί ρύπανση ή υποβάθμιση εν γένει του περιβάλλοντος, εφ’ όσον το ηπιότερο μέτρο της προσωρινής διακοπής κρίνεται ατελέσφορο, η προσβαλλόμενη δε νομαρχιακή απόφαση, με το περιεχόμενο αυτό, αιτιολογείται, κατά τα εκτιθέμενα στην προηγούμενη σκέψη, νομίμως και επαρκώς. Με τα δεδομένα αυτά, ο λόγος ακύρωσης, κατά τον οποίο η προσβαλλόμενη πράξη προσκρούει στις αρχές της χρηστής διοίκησης, της εμπιστοσύνης του διοικουμένου και της αναλογικότητας, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.
9.Επειδή, οι λόγοι ακύρωσης, οι οποίοι προβάλλονται το πρώτον με το κατατεθέν στις 27.11.2014 υπόμνημα, εντός της ταχθείσης από την Πρόεδρο προθεσμίας, και ερείδονται σε αυτοτελή νομική και πραγματική βάση, είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι.
