ΣτΕ 4251/2014 [Χαρακτηρισμός κατασκευής ως μη επικίνδυνης από δομική και στατική άποψη]

Περίληψη

-Νομί­μως επελήφθη η Διοίκηση του αιτήματος της αιτούσας, η οποία ζήτησε τη διάγνωση της επικινδυνότητας των επίμαχων δομικών στοιχείων της όμο­ρης ιδιοκτησίας όχι ως προς το ενδεχόμενο κατάρρευσης των ιδίων, αλλά ως προς την πρόκληση βλαβών στα δικά της κτίσματα, περαιτέρω δε νο­μίμως εφαρμόσθηκε κατ’ αναλογία η προβλεπόμενη από τις διατάξεις που παρατίθενται στην πιο πάνω σκέψη διαδικασία διάγνωσης της επικινδυνό­τητας των κτισμάτων που διατρέχουν τα ίδια κίνδυνο κατάρρευσης. Η κρίση της Διοίκησης ως προς την μη επικινδυνότητα των δομικών στοιχείων της ιδιοκτησίας Μ. – Κ. για τα αντίστοιχα της αιτούσας στηρίχθηκε, κατά βάση, στην ύπαρξη αντισεισμικού αρμού μεταξύ των δο­μικών στοιχείων της ιδιοκτησίας αυτής και της ιδιοκτησίας της αιτούσας.

-Ενόψει των ισχυρισμών, καθώς και της προσκομισθεί­σης από την αιτούσα τεχνικής εκθέσεως, η Διοίκηση όφειλε να ερευνήσει αν η το­ποθέτηση αντισεισμικού αρμού μεταξύ των μανδροτοίχων των δύο ιδιο­κτησιών, με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τους (ύψος κ.λπ.), ήταν επι­βεβλημένη σύμφωνα με τις οικείες πολεοδομικές διατάξεις και την οικοδο­μική άδεια και, σε καταφατική περίπτωση, αν ο νόμιμος αντισεισμικός αρ­μός μεταξύ των δύο μανδροτοίχων είχε πράγματι αφεθεί. Από το φάκελο της υπόθεσης, όμως, δεν προκύπτει ότι η Διοίκηση ερεύνησε τα ζητήματα αυτά.

-Η προσβαλλόμενη πράξη είναι, κατά το μέρος που χαρακτηρίζει ακίνδυνες τις επίμαχες κατασκευές, ανεπαρκώς αιτιολογη­μένη και πρέπει, κατά το μέρος αυτό, να ακυρωθεί.

Πρόεδρος: Χρ. Ράμμος
Εισηγητής: Χρ. Ντουχάνη
Δικηγόροι: Δ. Κατωπόδης

Βασικές σκέψεις

2. Επειδή, με την αίτηση αυτή ζητείται η ακύρωση της 2344/11.9.2007 πράξης της Γενικής Διεύθυνσης Πολεοδομίας του Υπουρ­γείου Πε­ριβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων. Με την πράξη αυτή κρί­θηκε, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων περί επικινδύνων οικοδομών, ως μη επικίνδυνη από στατική και δομική άποψη η περιτοίχιση και η δεξα­μενή ύδατος, συγκυριότητας Α.Μ. και Φ. Κ., επί ακινήτου κειμένου επί της οδού Αγ. Νεκταρίου, στο οικοδομικό τετρά­γωνο 479 του εγκεκριμένου σχεδίου παραλίας Καλυβίων του νομού Αττι­κής.  Περαιτέρω, με την ίδια πράξη ορίσθηκαν οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν με μέριμνα παντός κατά νόμον υποχρέου προς άρση της αβε­βαιό­τητας σεισμικής συμπεριφοράς του τοιχίου της δεξαμενής ύδατος που είναι κάθετο προς το κοινό όριο.
3. Επειδή, στο φάκελο της υπόθεσης περιλαμβάνεται αποδεικτικό επίδοσης, το οποίο φέρει την υπογραφή αφενός της αιτούσας και, αφετέ­ρου, προσώπου, του οποίου δεν αναφέρεται η ιδιότητα. Σύμφωνα με το εν λόγω αποδεικτικό, το ως άνω πρόσωπο παρέδωσε στην αιτούσα το «2344 … έγγραφο της Δ/σης Ο.Κ.Κ. με τα συνημμένα του». Το αποδεικτικό αυτό φέρει ημερομηνία 18.10.2007, η δε παρούσα αίτηση κατατέθηκε την 60ή ημέρα από την επομένη της ημερομηνίας αυτής. Υπό τα δεδομένα αυτά και ανεξάρτητα από την εγκυρότητα της, κατά τα ανωτέρω, επιδόσεως, η αίτηση ακυρώσεως ασκείται, εν πάση περιπτώσει, εμπροθέσμως, η δε αι­τούσα, με ενέργειες της οποίας κινήθηκε η διαδικασία διάγνωσης της επι­κινδυνότητας των επιμάχων και ομόρων προς την ιδιοκτησία της κατα­σκευών, έχει προφανές έννομο συμφέρον για την άσκησή της.
4. Επειδή, στο άρθρο 422 του Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νο­μοθεσίας (Κ.Β.Π.Ν., π.δ. της 14/27-7-1999, Δ΄ 580), που αποδίδει το πε­ριεχόμενο του άρθρου 1 του από 13.4.1929 π. δ/τος «Περί επικινδύνων οικοδομών» (Α΄ 153) ορίζεται ότι: «1 … 2. Οικοδομή και εν γένει κατα­σκευή θεωρείται επικίνδυνη από άποψη στατική και δομική (κοινώς ετοι­μόρ­ροπη) όταν λόγω ανεπαρκούς ή κακής θεμελίωσης, κακής ποιότητας ή σύνθεσης των υλικών από τα οποία αποτελείται, κακότεχνης εργασίας δό­μησης …, ακατάλληλης διάταξης ή σύνδεσης ή ανεπαρκών διαστάσεων των στοιχείων της δεν παρουσιάζει εν όλω ή εν μέρει την απαιτούμενη για τα φορτία που θα βαστάζει και γενικά για τον προορισμό της ασφάλεια … Όταν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις του κινδύνου που εκδηλώνονται με ση­μαντικές καθιζήσεις, παρεκκλίσεις, αποσύνθεση μαζών τοιχοποιΐας, ρωγμές δηλωτικές στατικής ανεπάρκειας σε σημείο επικίνδυνο, ο κίνδυνος θεωρείται ως άμεσος και η κατασκευή χαρακτηρίζεται κοινώς ως επικινδύ­νως ετοιμόρροπη. Το ίδιο ισχύει και όταν δεν υπάρχουν οι παραπάνω εξωτερικές ενδείξεις, αλλά από τον υπολογισμό ή τον τρόπο δόμησης (για τα υπό εκτέλεση έργα) ή την επενέργεια ορισμένων γνωστών αιτίων προ­κύπτει αναμφισβήτητα η ύπαρξη του κινδύνου … 3. …». Περαιτέρω, κατά το άρθρο 423 του Κ.Β.Π.Ν., (άρθρο 2 του ως άνω πρ. δ/τος), «1. Κάθε πολίτης δικαιούται να καταγγέλλει την πιθανολογούμενη ύπαρξη κινδύνου στις οικοδομές, η δε αστυνομική αρχή και η αρμόδια πολεοδομική υπηρε­σία δικαιούνται να θέσουν υπό έλεγχο για εξακρίβωση υπάρχοντος τυχόν κινδύνου κάθε κατασκεύασμα, είτε αποπερατωμένο είτε υπό κατασκευή. 2. Σε κάθε περίπτωση αρμόδια για την άσκηση του ελέγχου ως προς τον υφιστάμενο κίνδυνο κατασκευών είναι η πολεοδομική υπηρεσία, στην οποία και πρέπει να παραπέμπεται κάθε σχετική καταγγελία ή αίτηση, … 3. Όταν ο ιδιοκτήτης … ακινήτου ζητά τον έλεγχό του από την πολεοδο­μική υπηρεσία από άποψη ασφάλειας για μελετώμενες εργασίες δόμησης … ή για επαύξηση της φόρτωσής του, οφείλει να συνυποβάλλει μαζί με την αίτησή του και σχετική έκθεση εξέτασης της κατασκευής από δύο ιδιώ­τες πολιτικούς μηχανικούς, … και όσα σχετικά διαγράμματα θεωρήσει αναγκαία η υπηρεσία. Εφόσον παραστεί ανάγκη ο ιδιοκτήτης εκτελεί με δική του δαπάνη και φροντίδα κάθε απαιτούμενη δοκιμαστική εργασία», ενώ, κατά το άρθρο 425 του Κ.Β.Π.Ν., (άρθρο 4 του ως άνω πρ. δ/τος), «1. Η αρμόδια για τον έλεγχο του κινδύνου πολεοδομική υπηρεσία, ύστερα από καταγγελία ή αίτηση ή ειδοποίηση της αστυνομίας ή και αυτεπάγ­γελτα, προβαίνει σε αυτοψία για την εξακρίβωση του κινδύνου και συντάσ­σει σχετική έκθεση (πρωτόκολλο) … 2. Η παραπάνω έκθεση πρέπει να … καθορίζει το είδος και την έκταση του κινδύνου, καθώς επίσης και λεπτο­μερώς τα εφαρμοστέα για την άρση του μέτρα … (και) να μνημονεύει αν η κατεδάφιση επιβάλλεται επειδή αποκλείονται οι επισκευές … 3. Για την αποτροπή του κινδύνου πρέπει να υποδεικνύονται κατά προτίμηση τα ηπιότερα μέτρα, όπως επισκευές, ενισχύσεις, μεταρρυθμίσεις, προσθήκες κ.λπ. και σε έσχατη περίπτωση οριστικές κατεδαφίσεις. Πάντως οι υποδει­κνυόμενες εργασίες πρέπει να επιτρέπονται από τις κείμενες διατάξεις [π.χ. περίπτωση μη επισκευής αλλά κατεδάφισης επισκευάσιμου μεν αλλά ρυμοτομούμενου επικίνδυνου τμήματος κτηρίου] … Ο ιδιοκτήτης υπο­χρεούται να εφαρμόζει ταχέως και εμπροθέσμως τα υποδεικνυόμενα στην έκθεση αυτοψίας μέτρα, δικαιούμενος να πραγματοποιεί και ριζικότερα … 4. Αν δεν πραγματοποιήσει ο ιδιοκτήτης εμπρόθεσμα την εφαρμογή των υποδεικνυόμενων από την έκθεση μέτρων, τότε η πολεοδομική υπηρεσία προβαίνει στην άρση του κινδύνου …», κατά δε το άρθρο 426 του Κ.Β.Π.Ν. (άρθρο 5 του αυτού πρ. δ/τος), «1. Αντίγραφο της έκθεσης του προηγούμενου άρθρου κοινοποιείται από την πολεοδομική υπηρεσία στον ιδιοκτήτη … Οι ενδιαφερόμενοι δικαιούνται να υποβάλουν ενστάσεις κατά της έκθεσης … 2.  Όταν υποβληθούν ενστάσεις κανονικά, σύμφωνα με τα παραπάνω, στην πολεοδομική υπηρεσία που έχει συντάξει την έκθεση, αυτή επιμελείται για την αναθεώρησή της. Η αναθεώρηση της αρχικής έκ­θεσης πρέπει να ενεργείται πάντα από ανώτερο τεχνικό υπάλληλο της πο­λεοδομικής υπηρεσίας, διπλωματούχο πολιτικό μηχανικό. Αν δεν υπηρετεί διπλωματούχος πολιτικός μηχανικός στην πολεοδομική υπηρεσία που έχει συντάξει την αρχική έκθεση, τότε η αναθεώρηση παραπέμπεται στην προϊστάμενη αυτής πολεοδομική υπηρεσία.  … Επίσης ενεργείται πάντοτε η αναθεώρηση όταν πρόκειται για ενστάσεις που αναφέρονται σε κίνδυνο ασφάλειας από στατική και δομική άποψη στις περιπτώσεις: α) κατα­σκευής μονολιθικών από σκυροκονίαμα ή από οπλισμένο σκυροκονίαμα … β) … γ) … δ) … 3. Η αναθεωρητική έκθεση συντάσσεται … όπως και η αρχική. Κατ’ αυτής επιτρέπονται ενστάσεις μόνο εφόσον πρόκειται για τις αναφερόμενες στην προηγούμενη παράγραφο τέσσερεις περιπτώσεις ασφάλειας από στατική και δομική άποψη … (Οι ενστάσεις) παραπέμπο­νται … στον οικείο Γεν. Γραμματέα Περιφέρειας, ο οποίος και αποφασίζει τελικά …. 4 … 5. Στις τέσσερεις περιπτώσεις ασφάλειας από στατική και δομική άποψη που μνημονεύονται στην παραπάνω παράγραφο 2 οι εν­δια­φερόμενοι δικαιούνται να εφεσιβάλουν την απόφαση στο Υπουργείο Περι­βάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, του οποίου την επέμ­βαση μπορεί να ζητήσει και ο τελευταίος, αν το κρίνει αναγκαίο, αν η από­φασή του αντιτίθεται σε έκθεση δύο ιδιωτών πολιτικών μηχανικών διπλω­ματού­χων ανώτατων αναγνωρισμένων τεχνικών σχολών, η οποία συντάσ­σεται με φροντίδα των ενδιαφερομένων.  Το Υπουργείο αποφασίζει, αφού εξε­τάσει την υπόθεση με επιτροπή και δοκιμές ή κατά οποιοδήποτε άλλο κα­τάλληλο τρόπο νομίσει .…». Τέλος, στο άρθρο 427 παρ. 4 του Κ.Β.Π.Ν. ορίζεται ότι «Αν ο κίνδυνος οφείλεται σε παράβαση των οικοδομικών κα­νονισμών, οι οποίοι έπρεπε να τηρηθούν κατά την εκτέλεση του έργου, εκτός από την παρέμβαση της αρχής για την άρση του κατά τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου εφαρμόζονται και οι διατάξεις … για τις αυθαίρε­τες κατασκευές». Κατά την έννοια των ως άνω διατάξεων των άρθρων 422 και επ. του Κ.Β.Π.Ν., ως επικίνδυνες οικοδομές νοούνται εκείνες, οι οποίες είναι οι ίδιες ετοιμόρροπες, κοινώς ή επικινδύνως κατά τις διακρίσεις του άρθρου 422 παρ. 2., και των οποίων η δομική ή στατική ανεπάρκεια μπο­ρεί να προκαλέσει την ολική ή μερική κατάρρευσή τους. Ο κίνδυνος, εξάλ­λου, που εγκυμονεί η εν λόγω δομική ή στατική ανεπάρκεια μπορεί να απειλεί όσους χρησιμοποιούν ή επισκέπτονται τις ίδιες τις επικίνδυνες κα­τασκευές ή τους χώρους που τις περιβάλλουν, ιδιωτικούς ή κοινόχρη­στους, καθώς και πάσης φύσεως αντικείμενα και αγαθά, στα οποία συ­μπεριλαμβάνονται οι παρακείμενοι χώροι, αδόμητοι ή δομημένοι και οι επ’ αυτών οικοδομές και κτίσματα, και αίρεται με τη διαδικασία που καθορίζε­ται στις διατάξεις των άρθρων 423 και επ. του Κ.Β.Π.Ν., ανάλογα με τη σοβαρότητα και την αμεσότητά του. Περαιτέρω, όμως, η διαδικασία αυτή δεν αποκλείεται να εφαρμόζεται και επί κτισμάτων, τα οποία δεν είναι τα ίδια ετοιμόρροπα, κοινώς ή επικινδύνως, αλλά προκαλούν στατικούς κιν­δύνους σε άλλα κτίσματα διότι έχουν ανεγερθεί κατά παράβαση των διατά­ξεων της νομοθεσίας για την προστασία των άλλων κτισμάτων, είτε η ανέ­γερσή τους έλαβε χώρα αυθαιρέτως είτε βάσει οικοδομικής άδειας που εκ­δόθηκε κατά παράβαση των διατάξεων αυτών. Στην περίπτωση αυτή, κατά την οποία η τασσόμενη από τις ως άνω διατάξεις διαδικασία τηρείται μό­νον κατ’ αναλογία, οι συντασσόμενες εκθέσεις επικινδύνου έχουν την έν­νοια της διαπίστωσης της επικινδυνότητας ορισμένης οικοδομής, που δεν διατρέχει η ίδια κίνδυνο κατάρρευσης, για άλλη, όμορη οικοδομή.
5. Επειδή, εξάλλου, όπως έχει κριθεί, η αρμόδια για τη διενέργεια του σχετικού ελέγχου πολεοδομική υπηρεσία, όταν διαπιστώσει ότι ορι­σμένη οικοδομή είναι η ίδια, εν όλω ή εν μέρει, απλώς ετοιμόρροπη ή, στην ειδική περίπτωση που αναφέρεται στην προηγούμενη σκέψη, ότι προκαλεί κινδύνους σε όμορο κτίσμα, καθορίζει ενόψει του είδους και της εκτάσεως του διαγνωσθέντος κινδύνου τα προς αποτροπή του αναγκαία και πρόσφορα μέτρα (πρβλ. ΣτΕ 1293/2008 κ.ά.). Ρητώς δε ορίζεται στις διατάξεις αυτές ότι «υποδεικνύονται κατά προτίμηση τα ηπιότερα μέτρα, όπως επισκευές, ενισχύσεις, μεταρρυθμίσεις, προσθήκες κ.λπ.» και σε έσχατη μόνο περίπτωση, όταν «αποκλείονται οι επισκευές», διατάσσονται οριστικές κατεδαφίσεις (βλ. άρθρο 425 παρ. 2 και 3 του ΚΒΠΝ). Περαι­τέρω, η πράξη χαρακτηρισμού οικοδομής ως απλώς επικίνδυνης από στα­τικής και δομικής απόψεως (κοινώς ετοιμόρροπης), καθώς και οι εκδιδό­μενες διαδοχικώς πράξεις κατόπιν ενστάσεως και εφέσεως, πρέπει να αι­τιολογούνται ειδικώς, αφ’ ενός ως προς το είδος και την έκταση των διαπι­στουμένων ανεπαρκειών, κακοτεχνιών και λοιπών ζημιών της οικοδομής και του εξ αυτών κινδύνου για την στατική και δομική επάρκειά της, και αφ’ ετέρου ως προς τα επιβαλλόμενα για την άρση της επικινδυνότητας μέτρα. Η αιτιολογία αυτή δύναται να συμπληρώνεται και από τα λοιπά στοιχεία του φακέλου (ΣτΕ 2313/2008, 2105/2008 κ.ά.). Η αυτή υποχρέωση αιτιο­λογήσεως υφίσταται και σε περίπτωση αρνήσεως χαρακτηρισμού οικοδο­μής ως κοινώς ετοιμόρροπης, οπότε πρέπει να περιγράφεται λεπτομερώς η κατάσταση της οικοδομής ως προς τυχόν υφιστάμενες ανεπάρκειες, κα­κοτεχνίες και λοιπές ζημίες και να εκτίθενται ειδικώς οι διαπιστώσεις της αρχής για την μη συνδρομή περιπτώσεως κινδύνου. Αν, εξάλλου, η αρμό­δια αρχή, κατ’ εκτίμηση των στοιχείων του φακέλου και της πραγματικής κατάστασης, διαπιστώσει ότι δεν συντρέχει από τεχνική άποψη παρόμοια περίπτωση, μπορεί, προτού εκφέρει οριστική κρίση, να επιβάλει στον υποβαλόντα αίτημα χαρακτηρισμού οικοδομής ως κοινώς ετοιμόρροπης και εμμένοντα στο αίτημα αυτό την υποχρέωση να προσκομίσει σχετική τεχνική έκθεση, προκειμένου να αποδείξει τους ισχυρισμούς του περί στα­τικής και δομικής ανεπαρκείας (ΣτΕ 2313/2008).
6. Επειδή, όπως, εν προκειμένω, προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, στις 17.6.2004 διενεργήθηκε αυτοψία από υπάλληλο του Πολεο­δομικού Γραφείου Μαρκοπούλου της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ανατο­λικής Αττικής στην οικοδομή των Φ. Κ. και Α. Μ., που ευρίσκεται στην οδό Αγ. Νεκταρίου και στο οικοδομικό τετράγωνο 479 της Παραλίας Καλυβίων του ν. Αττικής. Στην εκδοθείσα σχετικώς 7933/2004 έκθεση αυτοψίας αναφέρεται ότι κατ’ αυτήν διαπι­στώθηκε ότι στον πίσω χώρο της οικοδομής υπάρχει πισίνα, το παλαιό τοιχίο της οποίας εφάπτεται του ορίου (με την ιδιοκτησία της αιτούσας) με ενδιάμεσο αρμό 5 εκ., όπως βεβαιώνεται στην τεχνική έκθεση του ιδιώτη μηχανικού Μ. Σ.. Στην ίδια έκθεση αναφέρεται ότι δεν απαι­τείται η λήψη κανενός μέτρου ασφαλείας, αφού δεν παρατηρήθηκαν ρωγμές, καθιζήσεις κ.λπ. και ότι, συνεπώς, το κτίριο δεν είναι διόλου επι­κίνδυνο από στατική και δομική άποψη. Κατά της ως άνω πρωτοβάθμιας εκθέσεως μη επικινδύνου, η αιτούσα υπέβαλε την 9094/24.6.2004 έν­σταση, ισχυριζόμενη ότι η ύπαρξη αντισεισμικού αρμού, του οποίου, άλ­λωστε, αμφισβήτησε το πλάτος και το μήκος, δεν καθιστούσε ακίνδυνη την κατασκευή στην όμορη ιδιοκτησία, δεδομένου ότι δεν υπήρχε μελέτη για την κατασκευασθείσα εκεί πισίνα, καθώς και ότι δεν ελέγχθηκε η δική της κατοικία. Κατατέθηκε μάλιστα και η από 28.6.2004 σχετική τεχνική έκθεση του ιδιώτη πολιτικού μηχανικού Παντελή Εμμανουήλ, ο οποίος διαπί­στωσε, κατόπιν αυτοψίας στην οικοδομή της αιτούσας επί της παρόδου Αγ. Νεκταρίου, έντονες ρωγμές στον οργανισμό πληρώσεως και ειδικότερα στο τμήμα της οικοδομής που συνορεύει με την ιδιοκτησία Μπουρνάζου – Καλαϊτζόγλου και στην πλάκα οροφής, καθώς και ότι οι ιδιοκτήτες του όμορου οικοπέδου προέβησαν στην κατασκευή τοίχων αντιστηρίξεως πα­ράλληλα με το κοινό όριο των ως άνω ιδιοκτησιών και σε επαφή με αυτό, όσο και κάθετα προς το κοινό όριο, χωρίς να έχουν αφήσει τον αναγκαίο αντισεισμικό αρμό, με συνέπεια οι κατασκευές αυτές να επηρεάζουν δυ­σμενώς την οικοδομή της αιτούσας. Ακολούθως, πραγματοποιήθηκε νέα αυτοψία στην ως άνω οικοδομή στις 13.7.2004 από υπάλληλο της Διεύ­θυνσης Πολεοδομίας Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής και συντάχθηκε η 11053/2405/22.7.2004 αναθεωρητική έκθεση ακινδύνου. Με αυτή διαπι­στώθηκε ότι «… στο όμορο οικόπεδο [προς αυτό] ιδιοκτησίας κας Στελ­λάκη Ευδοξίας, όπου υπάρχει οικοδομή με τμήμα pilotis, ανεγείρεται οικο­δομή ιδιοκτησίας κ.κ. Μπουρνάζου Ανδρέα και Καλαϊτζόγλου Φωτεινής με την 747/02 οικοδομική άδεια και την 525/04 αναθεώρηση αυτής, όπου σύμφωνα με τα σχέδια … μετατοπίσθηκε κατά 1,00 μ. από το κοινό όριο των ιδιοκτησιών το τοιχίο της προβλεπόμενης πισίνας. Παρέμεινε σε επαφή με το όριο τοιχίο εξ οπλισμένου σκυροδέματος με εύρος αρμού 5cm, σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα μηχανικό της οικοδομής κ. Μάριο Σω­τήρχο. Ο πολιτικός μηχανικός κ. Παντελής Εμμανουήλ στην από 28.6.2004 έκθεσή του δηλώνει ότι δεν έχει αφεθεί αρμός. Διαπιστώθηκαν μικρές τρι­χοειδείς ρωγμές στον οργανισμό πληρώσεως. Δεν διαπιστώθη­καν ρωγμές στο φ.ο. [φέροντα οργανισμό] της οικοδομής της κας Στελ­λάκη», ο δε ενεργήσας την αυτοψία αποφάνθηκε ότι δεν υφίσταται επικιν­δυνότητα από άποψη στατική και δομική, καλώντας το Τμήμα Αυθαιρέτων του Πολεοδο­μικού Γραφείου Μαρκοπούλου να επιληφθεί ως προς την τή­ρηση ή μη του αρμού του τοιχίου που βρίσκεται σε επαφή με την ιδιοκτη­σία της αιτούσας. Κατά της δευτεροβάθμιας εκθέσεως μη επικινδύνου  η αι­τούσα άσκησε την 4705/8.9.2004 ένσταση ενώπιον του Γενικού Γραμμα­τέα Περιφέρειας Αττι­κής, επαναλαμβάνοντας τους ισχυρισμούς περί μη υπάρξεως -ή, εν πάση περιπτώσει- ανεπαρκείας αρμού. Ακολούθησε νέα αυτοψία στις 19.10.2004 από τους πολιτικούς μηχανικούς της Διεύθυνσης Περιβάλλο­ντος και Χωροταξίας της Περιφέρειας Αττικής, Μιχαήλ Κωβαίο και Δημή­τριο Φωτιάδη, ύστερα από την οποία εκδόθηκε η ΠΕΧΩ 3588/ Φ.5-3/05/18.1.2006 «τριτοβάθμιος έκθεση μη επικινδύνου οικοδομής». Με την έκθεση αυτή διαπιστώθηκε ότι «Α) … επί του ανωτέρω κοινού ορίου των ιδιοκτησιών … οι συνιοδιοκτήται … κατασκεύασαν περιτοίχιση εξ οπλισμέ­νου σκυροδέματος (μονομπλόκ) μεταβλητού ύψους λόγω κλίσεως του πέ­ριξ εδάφους, του οποίου η μέγιστη τιμή υπολογίζεται εις 3 μ. περί­που.  Κατά τμήμα του μήκους αυτής η ανωτέρω περιτοίχιση λειτουργεί και ως τοίχος αντιστηρίξεως. Οι συνιοδιοκτήται … επί πλέον κατασκεύασαν δεξα­μενήν ύδατος (πισίνα) εις απόσταση περίπου 1 μ. εκ του κοινού ορίου των ιδιοκτησιών … Β) Αι ανωτέρω κατασκευαί είναι συμβαταί με την … ανα­θεωρητικήν οικοδομικήν άδειαν, εκ της μακροσκοπικής δε παρατηρή­σεως δεν κρίνεται επικίνδυνος από απόψεως στατικής και δομικής…».  Με την τριτοβάθμια αυτή έκθεση καλείται το τμήμα Πολεοδομίας Μαρ­κοπούλου να ερευνήσει «… ενδεχόμενες ήπιες βλάβες εις τα φέροντα και μη φέροντα στοιχεία» της οικοδομής της αιτούσας, και να κινήσει, εφόσον συντρέχει περίπτωση, τη διαδικασία που προβλέπουν οι ως άνω διατάξεις (πρωτο­βάθμια έκθεση κ.λπ.) ως προς την οικοδομή της αιτούσας. Με βάση τα ανωτέρω διαπι­στωθέντα εκδόθηκε η ΠΕΧΩ 3588/Φ5-3/05/7.2. 2006 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής, με την οποία οι επίμαχες κατασκευές κρί­θηκαν μη επικίνδυνες από απόψεως στατικής και δομικής, επιπλέον δε κρίθηκε απαραίτητος ο  έλεγχος της περαιωμέ­νης οικίας της αιτούσας, σύμφωνα με την αμέσως προαναφερόμενη τριτο­βάθμια έκθεση. Η από­φαση αυτή επιδόθηκε στην αιτούσα στις 13.2.2006 και στους ιδιοκτήτες της όμορης οικοδομής στις 14.2.2006, όπως προκύ­πτει από τις σχετικές εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών, Π. Ζ.. Στη συνέχεια, η αιτούσα άσκησε την 1631/13.3.2006 έφεση κατά της αποφάσεως ΠΕΧΩ 3588/Φ5-3/05/7.2. 2006 του Γενικού Γραμμα­τέα Περιφέρειας Αττικής, συνυποβάλλοντας την από 8.3.2006 τεχνική έκ­θεση των πολιτικών μηχανικών Παντελή Εμ­μανουήλ και Δημητρίου Κο­τσώνη, η οποία συνοδευόταν από σκαρίφημα των επίμαχων κατασκευών στην όμορη ιδιοκτησία. Με την έφεσή της, η αιτούσα επανέλαβε τον ισχυ­ρισμό περί ελλείψεως αντισεισμικού αρμού στα εφαπτόμενα της οικοδομής της επίμαχα σημεία των ως άνω κατα­σκευών Μ. – Κ., προσθέτοντας ότι οι ιδιοκτήτες του όμορου οικοπέδου όφειλαν, μετά την αναθεώρηση της οικοδομικής τους αδείας και τη μετακίνηση της πισί­νας κατά 1 μ. από το κοινό όριο, να ανεξαρτητοποιήσουν τη νέα κατα­σκευή από την προηγούμενη (αρχική θέση της πισίνας), «… σύμφωνα με τη στατική μελέτη της νέας πισίνας που συνοδεύει την 525/04 αναθεώ­ρηση της αρχικής οικοδομικής άδειας». Με το ΠΕΧΩ 1631/Φ5-3/06/29.3.2006 έγγραφο της Διεύθυνσης ΠΕΧΩ της Περιφέρειας Αττικής η εν λόγω έφεση διαβιβάσθηκε στη Διεύθυνση Οικοδομικού και Κτιριοδομι­κού Κανονισμού (ΔΟΚΚ) της Γενικής Διεύθυν­σης Πολεοδομίας του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Στη συνέχεια, με την 16329/8.6.2006 απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. συγκροτήθηκε τριμε­λής επιτροπή από τους πολιτικούς μηχανικούς Α. Κ., Ο. Λ. και Κ. Κ. για τον έλεγχο της επικινδυνότητας της επίμαχης περιτοίχισης και της δεξαμενής ύδατος της ιδιοκτησίας Μ. – Κ. Η σχετική αυτοψία πραγματο­ποιήθηκε στις 23.10.2006 και ακολούθως εκδόθηκε η από μηνός Νοεμ­βρίου 2006 τεχνική έκθεση της τριμελούς επιτροπής, υπογραφόμενη από τα μέλη της. Η εν λόγω τεχνική έκθεση επιβεβαίωσε τις διαπιστώσεις του τριτοβάθμιου ελέγχου που είχε διενεργηθεί με μέριμνα της Περιφέρειας Αττικής, δεχόμενη ότι «… 1. … η κατασκευασθείσα περιτοίχιση εξ οπλι­σμένου σκυροδέματος μεταβλητού ύψους λόγω κλίσεως του πέριξ εδά­φους επί του κοινού ορίου των δύο ιδιο­κτησιών λειτουργεί και ως τοίχος αντιστήριξης. 2. … μεταξύ του τοιχίου αυτού και του υπάρχοντος μανδρό­τοιχου έχει αφεθεί διαχωριστικός αρμός. 3. … η δεξαμενή ύδατος (πισίνα) απέχει 1 μ. από το κοινό όριο». Με βάση τα ανωτέρω, η τριμελής επι­τροπή κατέληξε στην κρίση ότι οι επίμαχες κα­τασκευές δεν είναι επικίνδυ­νες από απόψεως στατικής και δομικής, αλλά ότι υπάρχει ανάγκη μείωσης των αβεβαιοτήτων σεισμικής συμπεριφοράς του καθέτου προς το κοινό όριο τοιχίου της πισίνας, προτάθηκε δε, με μέ­ριμνα παντός κατά νόμο υποχρέου, η εντός τακτής προθεσμίας πλήρης διαμόρφωση διαχωριστικού αρμού στο κάθετο τοιχίο προς το κοινό όριο των ιδιοκτησιών με μη κατα­στροφική μέθοδο, υπό την επίβλεψη πολιτικού μηχανικού. Η αιτούσα επανήλθε με τις 143/22.2.2007, 282/22.3.2007 και 305/27.3.2007 αιτήσεις- ενστάσεις της προς τη Γενική Διεύθυνση Πολεο­δομίας του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. με παρατηρήσεις επί των προηγούμενων στα­δίων της διαδικασίας και του περιεχομένου της προαναφερόμενης τεχνικής έκθεσης. Οι αιτήσεις αυτές διαβιβάστηκαν προς τα μέλη της τριμελούς επι­τροπής με το 26494/28.6.2007 έγγραφο της ΔΟΚΚ, προκειμένου να αξιο­λογηθούν πριν να εκδοθεί η οριστική απόφαση επί της εφέσεως της αιτού­σας. Με την από 31.7.2007 αναφορά του Απ. Κ., προέδρου της τριμελούς επιτροπής, ενη­μερώθηκε η αρμόδια Διεύθυνση ότι η επιτροπή έχει περαιώσει το έργο της και εμμένει στις απόψεις που διατυπώθηκαν στην υποβληθείσα τεχνική έκθεση, δεδομένου ότι η αιτούσα δεν προσκό­μισε νεότερα στοιχεία. Κατόπιν των ανωτέρω, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη 2344/11.9.2007 από­φαση της Γενικής Διευθύντριας Πολεοδομίας του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., η οποία αφού έλαβε υπόψη όλα τα προαναφερθέντα, αφε­νός μεν έκρινε, υιοθετώ­ντας το περιεχόμενο της τεχνικής έκθεσης της τρι­μελούς επιτροπής, ως μη επικίνδυνες από απόψεως στατικής και δομικής τις επίμαχες κατασκευές, αφετέρου δε επέβαλε την πλήρη διαμόρφωση δια­χωριστικού αρμού στο κάθετο προς το κοινό όριο τοιχίο με μη κατα­στροφική μέθοδο υπό την επίβλεψη πολιτικού μηχανικού και, εφόσον απαιτηθεί, κατόπιν εκδόσεως οικοδομικής άδειας, και τούτο για τη μείωση των αβεβαιοτήτων σεισμικής συμπεριφοράς του κάθετου προς το κοινό όριο τοιχίου της δεξαμενής ύδα­τος, έταξε δε προθεσμία δύο μηνών για την εκτέλεση των ως άνω εργα­σιών.
7. Επειδή, σύμφωνα με τα εκτεθέντα ανωτέρω στη σκέψη 4 νομί­μως επελήφθη η Διοίκηση του αιτήματος της αιτούσας, η οποία ζήτησε τη διάγνωση της επικινδυνότητας των επίμαχων δομικών στοιχείων της όμο­ρης ιδιοκτησίας όχι ως προς το ενδεχόμενο κατάρρευσης των ιδίων, αλλά ως προς την πρόκληση βλαβών στα δικά της κτίσματα, περαιτέρω δε νο­μίμως εφαρμόσθηκε κατ’ αναλογία η προβλεπόμενη από τις διατάξεις που παρατίθενται στην πιο πάνω σκέψη διαδικασία διάγνωσης της επικινδυνό­τητας των κτισμάτων που διατρέχουν τα ίδια κίνδυνο κατάρρευσης. Όπως, εξάλλου, προκύπτει από το σύνολο των στοιχείων του φακέλου, η κρίση της Διοίκησης ως προς την μη επικινδυνότητα των δομικών στοιχείων της ιδιοκτησίας Μ. – Κ. για τα αντίστοιχα της αιτούσας στηρίχθηκε, κατά βάση, στην ύπαρξη αντισεισμικού αρμού μεταξύ των δο­μικών στοιχείων της ιδιοκτησίας αυτής και της ιδιοκτησίας της αιτούσας. Η αι­τούσα, όμως, αμφισβήτησε σε όλα τα στάδια της διαδικασίας το γεγονός αυτό, ισχυριζόμενη ότι ο εν λόγω αντισεισμικός αρμός έχει τεθεί στο εσω­τερικό της ιδιοκτησίας Μ. – Κ. και συγκεκριμένα, με­ταξύ του αρχικού τοιχίου της πισίνας, πριν αυτή απομακρυνθεί από το κοι­νό όριο, και του μανδροτοίχου της ίδιας ιδιοκτησίας, και όχι μεταξύ του τελευταίου και του δικού της μανδροτοίχου και της κατοικίας της, το γεγο­νός δε αυτό γίνεται εμμέσως δεκτό και από την προμνημονευόμενη από Νοεμβρίου 2006 τεχνική έκθεση, η οποία δέχεται ότι έχει αφεθεί αντισει­σμικός αρμός μεταξύ τοιχίου αντιστήριξης και μανδροτοίχου, δεν διευκρινί­ζει, όμως, αν ο μανδρότοιχος είναι αυτός της αιτούσας ή αυτός της όμορης ιδιοκτησίας. Ενόψει των ισχυρισμών αυτών, καθώς και της προσκομισθεί­σης από την αιτούσα τεχνικής εκθέσεως, η οποία απεικονίζει πράγματι αντισεισμικό αρμό (ενδεικτική ύπαρξη φελιζόλ στο σχετικό σκαρίφημα) στο εσωτερικό της ιδιοκτησίας Μ. – Κ., δηλαδή μεταξύ μανδροτοίχου της ιδιοκτησίας αυτής και τοιχίου αντιστήριξης, αλλά αρνεί­ται την ύπαρξη αντίστοιχου αρμού μεταξύ των μανδροτοίχων των δύο ιδιο­κτησιών, επισημαίνοντας περαιτέρω ότι αυτό είναι αντίθετο προς την 747/2002 οικοδομική άδεια, όπως αναθεωρήθηκε με την 525/2004 πράξη της οικείας πολεοδομικής αρχής, η Διοίκηση όφειλε να ερευνήσει αν η το­ποθέτηση αντισεισμικού αρμού μεταξύ των μανδροτοίχων των δύο ιδιο­κτησιών, με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τους (ύψος κ.λπ.), ήταν επι­βεβλημένη σύμφωνα με τις οικείες πολεοδομικές διατάξεις και την οικοδο­μική άδεια και, σε καταφατική περίπτωση, αν ο νόμιμος αντισεισμικός αρ­μός μεταξύ των δύο μανδροτοίχων είχε πράγματι αφεθεί. Από το φάκελο της υπόθεσης, όμως, δεν προκύπτει ότι η Διοίκηση ερεύνησε τα ζητήματα αυτά.  Κατόπιν τούτου, η προσβαλλόμενη πράξη είναι, κατά το μέρος που χαρακτηρίζει ακίνδυνες τις επίμαχες κατασκευές, ανεπαρκώς αιτιολογη­μένη και πρέπει, κατά το μέρος αυτό, να ακυρωθεί για το λόγο αυτό, βασί­μως προβαλλόμενο, πρέπει δε, κατά το ίδιο μέρος, εκτός, δηλαδή, από το κεφάλαιο που αφορά τα ληπτέα μέτρα σχετικά με το κάθετο στο κοινό όριο τοιχίο, ως προς το οποίο η διοικητική προσφυγή της αιτούσας έγινε δεκτή, να αναπεμφθεί η υπόθεση στη Διοίκηση προκειμένου να κρίνει αι­τιολογημένως την 1631/13.3.2006 έφεση της αιτούσας κατά της απόφασης ΠΕΧΩ 3588/Φ5-3/05/7.2.2006 του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής και, εφόσον κρίνει ότι ο επίμαχος μανδρότοιχος της όμορης προς αυτήν της αι­τούσας ιδιοκτησίας είναι, υπό την προεκτεθείσα έννοια, επικίνδυνος, να διαταχθούν τα απαραίτητα για την άρση του κινδύνου μέτρα, τα οποία, μά­λιστα, πρέπει να είναι σύμφωνα με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατά­ξεις, όπως αυτές που ρυθμίζουν την τοποθέτηση αντισεισμικού αρμού (βλ. ΣτΕ 4272/2009).
8. Επειδή, μετά την ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης για τον ως άνω λόγο, η εξέταση των λοιπών λόγων ακυρώσεως αποβαίνει αλυσι­τελής.

Facebook

0

Twitter

Linkedin

email

Print