ΣτΕ 2466/2025 [Παράνομη σιωπηρή απόρριψη αίτησης περί παύσης λειτουργίας κοιμητηρίου]
Περίληψη
– Οι Δήμοι, ως υπεύθυνοι για τη λειτουργία των κοιμητηρίων, σε περίπτωση που διατυπωθούν διαμαρτυρίες ή προκληθούν ενοχλήσεις και κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία ή αισθητική από τη λειτουργία κοιμητηρίου προϋφιστάμενου της έναρξης ισχύος της ΚΥ.Α έτους 1978, υποχρεούνται να υποβάλλουν στον αρμόδιο Περιφερειάρχη (πρώην Νομάρχη) αίτηση για την έγκριση συνέχισης λειτουργίας του κοιμητηρίου αυτού. Ο Περιφερειάρχης αποφασίζει, κατόπιν αιτιολογημένης γνώμης της επιτροπής του άρθρου 1 παρ. 2 του α.ν. 582/1968, για τη συνέχιση ή μη της λειτουργίας του κοιμητηρίου. Οι Δήμοι, οι οποίοι, άλλωστε, δύνανται να επιλαμβάνονται και αυτεπαγγέλτως τέτοιων περιστατικών, δεν υποχρεούνται να κινήσουν την ανωτέρω διαδικασία του άρθρου 19 της ΚΥΑ Α5/1210/19.4.1978 μόνο σε περίπτωση υποβολής προδήλως αβασίμων ή αορίστων καταγγελιών ή καταγγελιών που υποβάλλονται καταχρηστικώς.
Η αρμοδιότητα ίδρυσης, λειτουργίας και συντήρησης κοιμητηρίων ανατίθεται παγίως στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού από τους εκάστοτε ισχύοντες Κώδικες Δήμων και Κοινοτήτων. Συναφώς, όπως έχει κριθεί, στους Δήμους και τις Κοινότητες έχει ανατεθεί η ρύθμιση όλων των ζητημάτων που άπτονται της διοικήσεως και διαχειρίσεως όλων των λειτουργούντων εντός της χώρας κοιμητηρίων, στα οποία περιλαμβάνονται και τα κοιμητήρια τα οποία κατά το παρελθόν ιδρύθηκαν από ενοριακούς ναούς και ανήκουν κατά κυριότητα σε αυτούς. Κατά συνέπεια, η σχετική νομοθεσία εντάσσεται, κατ’ αρχήν στη νομοθεσία περί οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, με τις σχετικώς αναφυόμενες διαφορές να εμπίπτουν στην ακυρωτική αρμοδιότητα του Διοικητικού Εφετείου σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 1 περ. ια’ του ν. 702/1977 (A’ 268), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 47 παρ. 1 του ν. 3900/2010 (Α’ 213). Εφόσον, όμως, η διοικητική πράξη, για την οποία πρόκειται, εκδίδεται ή η σχετική παράλειψη εκδηλώνεται κατ’ εφαρμογή, νόμιμη ή πλημμελή, των επιμέρους ρυθμίσεων της ως άνω νομοθεσίας, καθώς και της συναφούς προς αυτήν, που ρυθμίζει τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας νεκροταφείων από πολεοδομική, χωροταξική ή περιβαλλοντική άποψη, ο προέχων χαρακτήρας της αναφυόμενης διαφοράς δεν καθορίζεται από την ταυτότητα του αρμοδίου για την ίδρυση των νεκροταφείων διοικητικού οργάνου, αλλά εντοπίζεται ακριβώς στο πολεοδομικό, χωροταξικό ή περιβαλλοντικό σκέλος της λειτουργίας τους. Εν προκειμένω, με αίτησή τους προς τον Δήμο Παξών, οι αιτούντες ζήτησαν την παύση λειτουργίας του νεκροταφείου του Ιερού Ναού του Αγίου Ανδρέα Λάκκας βάσει των διατάξεων της προαναφερόμενης νομοθεσίας, η οποία, κατά τους ισχυρισμούς τους, δεν είχε τηρηθεί, καθόσον η λειτουργία του ανωτέρω κοιμητηρίου εντός του οικισμού της Λάκκας προκαλούσε κινδύνους για τη δημόσια υγεία, καθώς και περιβαλλοντική και αισθητική όχληση. Υπό τα δεδομένα αυτά, η παρούσα διαφορά, αν και έχει ανακύψει κατ’ εφαρμογή της νομοθεσίας περί Ο.Τ.Α., διέπεται από διατάξεις που ρυθμίζουν τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας των κοιμητηρίων από πολεοδομική, χωροταξική ή περιβαλλοντική άποψη και αποσκοπούν στη λειτουργία αυτών υπό συνθήκες που διασφαλίζουν τον ορθολογικό σχεδίασμά και την προστασία του περιβάλλοντος. Συνεπώς, έχει το χαρακτήρα διαφοράς υπαγόμενης στην ακυρωτική αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικράτειας και, ειδικότερα, του Ε’ Τμήματος, ενώπιον του οποίου αρμοδίως έχει εισαχθεί.
Υπό τα δεδομένα της υπόθεσης και, ιδίως, εν όψει του εγγράφου της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας της Π.Ε. Κέρκυρας, με το οποίο επισημάνθηκε η υποχρέωση της Διοίκησης να απαντήσει στις προβληθείσες από τους αιτούντες αιτιάσεις, ο Δήμος Παξών όφειλε να ολοκληρώσει την προβλεπόμενη διαδικασία, με την υποβολή αιτήσεως προς τον Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων για την έγκριση συνέχισης λειτουργίας του επίμαχου κοιμητηρίου, για το οποίο, άλλωστε, είχε ήδη υποβάλει τοπογραφικό διάγραμμα και λοιπά στοιχεία σχετικά με τις συνθήκες λειτουργίας του. Συνεπώς, είναι απορριπτέα ως αβάσιμα τα προβαλλόμενα από τον Δήμο Παξών ότι δεν συνέτρεχε λόγος υποβολής αιτήσεως προς την Περιφέρεια και ότι ο οικείος Περιφερειάρχης και όχι ο Δήμος ήταν αρμόδιος για την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας.
Μη νομίμως απορρίφθηκε σιωπηρώς από τον Δήμο Παξών η αίτηση που υπέβαλαν οι αιτούντες, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, να ακυρωθεί η σιωπηρή απόρριψη της αιτήσεως των αιτούντων από τον Δήμο Παξών και να αναπεμφθεί η υπόθεση στον εν λόγω Δήμο για να ολοκληρώσει την προβλεπόμενη διαδικασία, με την υποβολή αιτήσεως προς τον Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων για την έγκριση συνέχισης λειτουργίας του επίμαχου κοιμητηρίου, προκειμένου το ανωτέρω όργανο να αποφασίσει ακολούθως, κατ’ εκτίμηση των διατάξεων της νομοθεσίας και των στοιχείων της συγκεκριμένης περίπτωσης, για τη συνέχιση ή μη λειτουργίας αυτού.
Πρόεδρος: Μ. Γκορτζολίδου
Εισηγητής: Ν. Βαγιωνάκης
